Вы тут

Жыццядайная плынь “Прыпяці”


Спаўняецца 55 гадоў знакамітаму народнаму ансамблю танца, які стварыў у Тураве, на Палессі харэограф Мікола Котаў


Ветэраны ансамбля “Прыпяць” на яго 50-гадовым юбілеі

Што ні зробіш людзям добрае ў жыцці — тое з цёплынёй потым і сам згадваеш. Асабліва ж калі справа твая мае працяг. Сёлета для Міколы Конанавіча ды яго шматлікіх сяброў, праз лёсы якіх працякла “Прыпяць” — год адметны. Можна сказаць: год пад знакам “Прыпяці”. Зноў ёсць нагода сабрацца разам, бо ўсталявалася ўжо такая традыцыя. І тое будзе, ведаю, 17 жніўня. Сам харэограф звяртаўся й праз нашу газету да былых сваіх вучняў — гл. “Прыпяць — наша маладосць” — ГР, 29.05.2019. А неяк сакавіцкім днём, калі зайшоў у рэдакцыю, за кубачкам кавы са светлай тугою згадваў далёкі час: “Прыехаў я, малады харэограф, у Тураў — а там усюды гразь. Я ў туфельках… Дык мне людзі боты гумовыя далі — каб было ў чым хадзіць. І потым прывялі ў хату — кватарантам. Якія ж то былі цудоўныя гаспадары! У які час ні прыдзі — хоць у тры ночы! — цябе пакормяць. Гэта была сям’я Забелічаў. Дарэчы, і дачка гаспадароў танцавала ў мяне”.

Цікава-цікава, перапытваю, а як жа дзяўчына-тураўчанка ўспрыняла такога кватаранта? “А давайце ў яе самой запытаем!” — прасвятляецца твар Міколы Конанавіча. Глянуў у блакноціку запісы: “Вось: Галіна Кірылаўна Забеліч-Шруб…”. Тэлефануем у Тураў: “Ці памятаеце, як у вас Котаў кватараваў?” Памятае: “Тады я ў школу хадзіла, то гэта можа год 64‑ы быў, калі ў нас ён пасяліўся. Школу я ў 66‑м закончыла, з 1949‑га родам”. Расказвае Галіна Кірылаўна тое ахвотна, бо так сталася, што заняткі танцамі паўплывалі на ўсё яе далейшае жыццё: “Па-першае, любіла я танцаваць, і танцавала ў 9–11 класах. Была ў першым складзе ансамбля. Мы ж і ў Маскве тады выступалі: на Краснай плошчы здымак ёсць. А яшчэ ў “Прыпяці” я сустрэла свайго Івана Архіпавіча, будучага мужа. Так што ў гурта была, можна сказаць, лёсавызначальная для нас роля”.

Пасля школы тураўчанка паехала ў Крывы Рог: тады Днепрапятроўская вобласць Украіны. Там жылі ўжо два яе браты, а дзяўчыне трэба было вучыцца далей: “Дык яны й вызначылі: у тэхнікум харчовай прамысловасці. Павучылася — прыехала дадому. Мы з Іванам і распісаліся 13 лютага 1968 года. Паехала давучвацца, потым на завочнае перавялася ды ўладкавалася ў ДК у Тураве метадыстам. Працавала два гады, потым у нас дачка нарадзілася. А тым часам Іван Архіпавіч прымусіў мяне далей вучыцца — але на музыканта: паступіла ў Гомель, у Музвучылішча імя Несцера Сакалоўскага. Муж сам глядзеў за дзіцем, разам з бацькамі. Вучылася, як кажуць, з нуля, спявала ў самадзейнасці. Потым і з музвучылішча на завочнае перавялася. Муж працаваў дырэктарам музычнай школы, а я пайшла туды выкладчыцай тэорыі музыкі, сальфеджыа, харавога класа”.

Трошкі акрэсліўшы дабратворны ўплыў “Прыпяці” на свой лёс, Галіна Кірылаўна зноў згадвае кватаранта: “Прыгажун быў, ды яшчэ й танцор хвацкі. Арганізатар моцны. За ім нашы ўсе дзеўкі ўхлёствалі! Помню, школьніцы тураўскія больш а ні ў якія гурткі не ішлі — усе да яго на танцы! Нашых шмат у яго танцавала: Таццяна Страх, Марыя Дамашкевіч, Вера Гаршкалеп, Фёдар Сядзельнік, Мікалай Арцюшка, Іван Матох, Зіна Правіла, Таццяна Сяргейчык, Іван Паршута, Міхаіл Румас (ён, дарэчы, родзіч Прэм’ер-міністра), Сяргей Паддубны, Уладзімір Чорны… Танцавала й пазней: у Чэхаславакію ездзілі, і ў Грузію на “Тбілісобу” яшчэ — калі ўжо Ірцы нашай 9 месяцаў было”.

Сям’я Шрубаў, што ўтварылася ў плыні “Прыпяці”, засталася з Міколам Котавым у добрым сяброўстве й пасля ансамбля: “Усе разам — Конанавіч, я і Архіпавіч — паступаць паехалі ў 1983‑м у Мінскі інстытут культуры, паступілі, а ў 1989‑м яго закончылі”. Памёр ужо муж Галіны Кірылаўны, дочкі жывуць у Гомелі. Меншая, Наталля, працуе на станцыі хуткай дапамогі, прайшла праз “Прыпяць”, танцавала ў гурце вядомы яго танец “Ку-ка” (які, дарэчы, падгледзеў у народзе й паставіў на тураўскай сцэне Мікола Котаў). Старэйшая, Ірына, закончыла педінстытут у Мінску, працуе інспектарам па кадрах.

А ці праўда, пытаюся, што ў тры гадзіны ночы кватаранту ежу ставілі? Галіна Кірылаўна ўсміхаецца: “Мама наша, Марына Арцёмаўна, вельмі гасцінная гаспадыня была. Усіх дэталяў тае гасціннасці не памятаю, але скажу смела: Мікола Конанавіч у нас не галадаў. Гаспадарка ж у бацькоў была: карова, свінні, куры… “Яечню спякці?” — помніцца, мама пытала. І катлеткі гатавала, і бульбу… Дарэчы, хата ў нас вялікая была — як школа, высокая. Таму й кватарант завёўся. Бацькі самі яе збудавалі пасля вайны. І мама, і бацька, Кірыл Іванавіч, абодва былі калгаснікі”. Тую хату Шрубы пазней прадалі на знос, і яе перавезлі ў іншае месца. З гордасцю згадвае былая танцорка, што ўнуку яе ўжо 28 гадоў, а унучка, Вікторыя Дзянісаўна, 8 клас закончыла.

Яшчэ напрыканцы цёплае размовы Галіна Кірылаўна казала: калі яны з мужам перасяліліся ў Дварэц (гэта частка Турава), то ў Палацы культуры, які побач, музыканты разам з сябрам, былым танцорам “Палесся” Мікалаем Арцюшкам стварылі хор калгаса “Новае жыццё”. Мікалай Мікалаевіч тады калгасам кіраваў. “А пазней назвалі хор “Палессе”: калі ўжо да нас немцы сталі прыязджаць. І з таго часу ён жыве, а я — кіраўніцай народнага хору “Палессе” Дварэцкага гарадскога Палаца культуры”. Галіна Шруб два гады на пенсіі. Школу пакінула, а хор вядзе. Спявае ў ім 25 чалавек, у асноўным пенсіянеры. Песні ў рэпертуары — украінскія, беларускія, рускія. Рэпетыцыі два разы на тыдзень: аўторак і чацвер. І як салістка яна спявае папулярныя аўтарскія песні. Прычым, удакладняе, усё ўжывую: “Фанеры ў нас няма”. А які юбілей сёлета ёй зладзілі! Згадвае з захапленнем: “Зрабілі ўсё як мае быць. Тры гадзіны запісу! Нават феерверк быў. Святкаванне зладзіў мясцовы аддзел культуры, а старшыня ветэранскай арганізацыі Галіна Рыжанкова казала мне: ты ж, Галіна Кірылаўна, — цэлая эпоха!”.

Вось якая цікавая эстафета творчасці перадаецца на Палессі! З аповедаў Міколы Конанавіча я ведаю: і шмат іншых людзей з Турава й ваколіц выйшлі ў людзі дзякуючы таму, што ў свой час далучыліся да народнага мастацтва праз ансамбль танца “Прыпяць”. Пра тое мы плануем і надалей расказваць.

Іван Ждановіч

Выбар рэдакцыі

Жыллё

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Пра ўсе тонкасці правядзення капітальнага рамонту расказалі спецыялісты.

Рэгіёны

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Удзельнікі «Цягніка Памяці» папярэдніх гадоў дзеляцца сваімі ўражаннямі ад праекта.

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.