Вы тут

Падарожжа да сябе


Кожны літаратар мае сваё ўяўленне пра сутнасць паэзіі. Заўжды ёсць такія творцы, што ставяць перад сабой мэту здзівіць і нават шакаваць. Некаторыя імкнуцца выглядаць максімальна адметнымі і самабытнымі, што часцяком прыводзіць да прэтэнцыёзнага і пустога арыгінальнічання. Шмат хто сягае ў глыбіні мовы, рэлігійных і філасофскіх вучэнняў дзеля адкрыцця новых сэнсаў, спасціжэння сябе і (Су)свету.


Такія творцы заўжды складалі меншасць ад усіх служак багіні лірычнай паэзіі Эўтэрпы. Дамінуюць усё-ткі тыя паэты, для якіх найпершая ўнутраная неабходнасць — «излить» сваю душу, падзяліцца радасцямі і нягодамі, перажываннямі і страхамі, сімпатыямі і антыпатыямі. Для такіх вершаскладальнікаў паэтычная творчасць — разнавіднасць аўтатрэнінгу ці своеасаблівая «тэрапія душы», якая ў працэсе напісання вершаў дазваляе зняць стрэс, пераадолець неспакой ці душэўны боль, чарговы раз перажыць прыемныя альбо драматычныя моманты мінулага.

Менавіта да апошняга тыпу творцаў і адносіцца полацкая паэтэса Галіна Загурская, якая сёлета выпусціла ў свет свой чарговы зборнік вершаў «Бераг зарападаў» (Віцебская абласная друкарня). Як і папярэднія, гэтая яе кніга атрымалася пранікнёна-кранальная, душэўная, прасякнутая замілаваннем да роднага кутка, любоўю да родных і блізкіх людзей, да выдатных сыноў беларускай зямлі — Міцкевіча, Купалы, Багдановіча, Быкава, Караткевіча…

Змест зборніка пераканаўча сведчыць, што Галіна Загурская настолькі знітаваная ў сваіх думках і мроях са сваёй «малой радзімай» (мястэчка Лявонпаль у Міёрскім раёне Віцебскай вобласці), што адразу згадваецца цудоўнае беларускае выслоўе: родная зямелька — як зморанаму пасцелька. Відавочна, паэтэсе доўга давялося церабіць свой шлях да родных вытокаў, каб выснаваць наступнае: «Вось тады прыплыла я сама да сябе, / Бо вяртацца да існасці — наша дарога».

Паэзія Галіны Загурскай вызначаецца меладычнасцю, выразным рытмічным малюнкам. Многія вершы — гэта вершаваныя замалёўкі, якія распавядаюць пра айчынныя краявіды, поры года. І гэта невыпадкова, бо паэтэса — яшчэ і самадзейная мастачка, яна неаднаразова ўдзельнічала ў мастацкіх выстаўках. Дарэчы, гэта яна аздобіла ўласнымі жывапіснымі работамі свой зборнік.

У большасці вершаў Галіна Загурская звяртаецца да глыбіняў няўрымслівай і чэпкай на дэталі памяці, дзеліцца з чытачамі шматлікімі ўспамінамі, роздумамі.

Чырвонай ніткай праз увесь зборнік праходзіць матыў непераможнай Любові: да прыроды і гісторыі роднага краю, да землякоў, да самых блізкіх людзей, роднай мовы:

Прамаўляю я просьбу-замову

Пад вясновы капеж са страхі,

І прашу я ў Нябёсаў любові

Для ўсіх не на дзень — на вякі.

Галіна Загурская таксама спрабуе сябе ў розных формах і жанрах: санета і трыялета, рандэля і квантэмы; ёсць нават адзін верлібр. Гэта зрабіла паэтычны зборнік больш разнастайным, дадало яму фарбаў і самабытных інтанацый. Праўда, створаныя аўтаркай квантэмы, запазычаныя з творчага арсеналу Алеся Разанава, вызначаюцца, на маю думку, празмернай рацыянальнасцю і адсутнасцю фірмовай разанаўскай «вар’яцінкі» — пасвойму прыцягальнай сваёй шматзначнасцю і загадкавасцю.

Але ў кнізе можна заўважыць і пэўныя хібы. Так, у некаторых вершах адчуваюцца нацягнутасць, штучнасць, празмерная пафаснасць, часам сустракаюцца банальныя, бедныя рыфмы. Напрыклад, у наступным чатырохрадкоўі слова «кроў» наўмысна было «прывязана» да слова «ізноў», у выніку чаго ўзнікла класічная банальная рыфма:

І боль перажыць; і ўваскрэснуць ізноў,

Каб новым ісці да людзей;

Над кожным радком праліваць сваю кроў,

Каб стала камусьці святлей…

Акрамя гэтага, паэтэсе варта было б пазбягаць ужывання «у нескладовага» пасля зычных, што сустракаецца ў зборніку даволі часта (каля двух дзясяткаў разоў). І ўжо зусім непрымальным з’яўляецца выкарыстанне дзвюх літар «ў» запар: «стварае ў ёй ўсё новыя старонкі»; «што прыхаваў ў сабе самоту»; «пазваў ў час далёкі мяне»; «пра што засведчыў ў творах» і падобнае.

Агулам жа паэтычны зборнік «Бераг зарападаў» Галіны Загурскай —гэта шчырая і ўсхваляваная споведзь шчодрай душы і палкага сэрца. Дзякуючы інтанацыям і змястоўнай насычанасці, вершы можна з поўным правам аднесці да так званай «ціхай лірыкі», традыцыйна засяроджанай на сузіранні прыроды, на шчымлівых успамінах пра гады дзяцінства і маладосці. А выказванні бязмежнай удзячнасці і любові сваякам, блізкім, а таксама славутым суайчыннікам — чарговае пацвярджэнне выключных чалавечых якасцяў аўтаркі.

Эдуард ДУБЯНЕЦКІ

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.