Вы тут

Вясковая робататэхніка


«Прывітанне! Я Лёня — праграміст, вучань невялікай сельскай школы.  Мы вельмі часта чуем аб праграмаванні і самі спрабуем ствараць гульні ў праграме Scratch. У нас нават ёсць перамогі на розных конкурсах. Я вельмі хачу вучыцца і далей. Многія мае аднакласнікі мараць стаць праграмістамі і займацца робататэхнікай. Па тэлебачанні мы бачым, як навучэнцы з вялікіх школ ствараюць робатаў з LEGO, а потым іх праграмуюць. Наша вялікая мара — мець такі ж LEGO-набор. Але, на жаль, у школы няма грошай для яго набыцця. Калі ў вашай кампаніі яны ёсць, не маглі б вы падарыць нам адзін такі LEGO-канструктар. У будучым мы станем праграмістамі і таксама будзем рабіць добрыя справы.

З надыходзячым вас Новым годам і Раством! Прыязджайце да нас у госці! У нас ёсць смачныя яблыкі.

Лёня-праграміст, 8 гадоў. Я жыву ў вёсцы Рассвет. Вучуся ў Рассветаўскай сярэдняй школе Клецкага раёна Мінскай вобласці».


Пуцяводны «Меркурый»

Такі ліст напрыканцы мінулага года атрымалі каля ста ІT-кампаній. Іх адрасы другакласнік Лёня разам са сваімі сябрамі знайшоў на сайце ПВТ. «Наіўны хлопчык, які верыць у цуды», — падумалі зараз многія з вас. І дарэмна. Можа быць, адыгралі сваю ролю навагоднія святы, калі хочацца зрабіць штосьці добрае, абавязкова кагосьці парадаваць, а, можа, наіўнасць хлопчыка кранула сэрцы дарослых. Але яго просьба не засталася незаўважанай: у школу сталі тэлефанаваць і пытацца ў кіраўніцтва, чым канкрэтна могуць дапамагчы. У красавіку ў навучальнай установе адкрыўся клас, аснашчаны сучаснай тэхнікай для заняткаў робататэхнікай і праграмаваннем. Больш за тое, Рассветаўская школа займела такога надзейнага сябра, як дырэктар кампаніі Vіzor Games Сяргей БРУЙ. А ў пачатку кастрычніка ў невялікай сельскай установе адукацыі, дзе навучаюцца ўсяго 85 чалавек, адкрыўся STEM-цэнтр, якому могуць пазайздросціць нават самыя крутыя гарадскія школы. З'явіўся ён дзякуючы спонсарскай падтрымцы кампаніі Vіzor Games. «Чаму пашанцавала менавіта ім?» — можа нехта падумаць. Але калі размаўляеш з дырэктарам школы Сяргеем ДУБМАНАМ, то пераконваешся, што нічога выпадковага не бывае...

— Колькі гадоў таму мы з нашымі вучнямі прыехалі ў горад, каб паўдзельнічаць у нейкім конкурсе. І пачулі: «Вёска прыехала», — расказвае Сяргей Леанідавіч. — Шчыра скажу: такая ацэнка мяне моцна зачапіла. А ў чым нашы вучні горшыя за гарадскіх? Падумаў і вырашыў — трэба развіваць інфармацыйныя тэхналогіі, каб ні ў чым не саступаць, бо на «Карветах» і «Нямігах» далёка не паедзеш. Але дзе ўзяць грошы? Так у нас з'явілася школьная бізнес-кампанія «Меркурый». Пачалі вязаць венікі і прадаваць іх калгасу (там яны шмат дзе патрэбныя). Задзейнічаны былі ўсе: ад малодшых да старэйшых школьнікаў. Усе працавалі на адну агульную мэту — стаць найлепшымі! Затым пачалі вырошчваць сельскагаспадарчую прадукцыю. У нас у пасёлку шмат немаладых людзей, яны саступалі нам свае ўчасткі, таму што ўжо не было сіл іх апрацоўваць. Мы з удзячнасцю забіралі, а ўзамен забяспечвалі іх неабходнай гароднінай на зіму. Сёння вырошчваем бульбу, моркву, буракі, капусту, цыбулю, таматы, яблыкі, расаду гародніны, кветак і пакаёвых раслін. Сельгаспрадукцыю ў нас закупляюць аздараўленчы летнік, дзіцячы садзік, бальніца. У школы ёсць свой конь, а гэта добрая дапамога па гаспадарцы. Займаемся таксама вытворчасцю дэкаратыўных альтанак, лавак, арак, агароджаў. Ствараем і рэалізуем відэапрадукцыю.

Аляксандра Часнакова і Лёня Фурман: "Мары збываюцца..."

За час існавання бізнес-кампаніі было зароблена больш як дзесяць тысяч рублёў. Сродкі ўкладвалі ў тэхнічнае аснашчэнне школы. Пасля першых перамог на розных конкурсах у дзяцей узнялася самаацэнка. Потым нам стала мала двух-трох-пяці дыпломаў, мы бачылі, што нашы вучні здольныя на большае, пачалі ўдзельнічаць у іншых конкурсах: «Энергамарафон», «Энергія і асяроддзе пражывання», «Тэхнаінтэлект», «100 ідэй для Беларусі», Турніры юных фізікаў і г. д. Некаторыя з іх прыносілі нам не толькі дыпломы пераможцаў, прызёраў і лаўрэатаў, але і грашовыя бонусы. У міжнародным конкурсе «Зялёны сад» прыз склаў 400 рублёў, міжнародным конкурсе школьных праектаў выкарыстання рэсурсаў і энергіі «ШПІРЭ» — 200 еўра. Таксама мы сабралі пяць тысяч шкляных бутэлек, здалі іх і занялі першае месца ў краіне ў конкурсе па зборы другаснай сыравіны. Нам выдзелілі грошы, за якія набылі для школы відэакамеру. Сталі ствараць відэафільмы, удзельнічаць у розных конкурсах і зарабляць на гэтым. Збіралі макулатуру і металалом. Калі купілі ноўтбукі, змаглі ўдзельнічаць ужо у тэхнічных конкурсах, выходзіць на рэспубліканскі і міжнародны ўзровень.

Заўважу, што ў нашу школу падвозяць дзяцей амаль з дзесяці навакольных вёсак. Ёсць і дзеці з Клецка, сваіх з пасёлка Рассвет — толькі пятнаццаць. 90 працэнтаў бацькоў нашых вучняў працуюць на сельгаспрадпрыемствах. Ужо дзесяць гадоў запар мы застаёмся найлепшай школай у раёне. І гэта не выхвальства, а ацэнка работы нашых вучняў і іх педагогаў. У бягучым годзе мы занялі другое месца ў Мінскай вобласці сярод усіх школ. Да гэтага займалі першыя месцы па эфектыўнасці гаспадарчай дзейнасці, што таксама, лічу, немалаважна. Нас ведаюць у краіне, мэта дасягнутая. І калі мы прыязджаем цяпер на нейкі конкурс, тут жа ідзе пагалоска: «Рассвет прыехаў...» З намі сталі лічыцца, мы паказалі і даказалі ўсім, што сельскія дзеці нават з не вельмі забяспечаных сем'яў пры стварэнні пэўнага адукацыйнага асяроддзя могуць дабіцца вялікага поспеху.

З шасці выпускнікоў бягучага года пяцёра паступілі ў ВНУ. Мы ў год заваёўваем на інтэлектуальных конкурсах да ста дыпломаў (на абласным, рэспубліканскім і міжнародным узроўнях).

Жэня Бурак, Лёня Фурман і Ксенія Буката: «Калі першыя робаты ажылі ў нашых руках, мы былі ў захапленні».

Таму што Лёня не здаўся!

Дырэктар Рассветаўскай школы прызнаецца, што яшчэ год таму меў вельмі цьмянае ўяўленне пра робатаў і робататэхніку. Затое цяпер, дзякуючы сваім вучням, стаў вельмі «прасунутым» у гэтым пытанні:

— Наш другакласнік Лёня Фурман, якому прыйшла ідэя напісаць ліст у ІТ-кампаніі, займаўся ў школьным гуртку Scratch-праграмаваннем. І вось ён загарэўся ідэяй: хачу, кажа, сабраць робата, які дапаможа аблегчыць працу маці (яна працуе раздатчыцай на свінакомплексе), бо ў яе рукі вельмі баляць, — расказвае Сяргей Дубман. — Прыходзіць да мяне і кажа: «Сяргей Леанідавіч, давайце купім робата». Я ў адказ: «Якога робата?» Малы адзін раз падыходзіць з гэтым пытаннем, другі. Я зноў кажу: «Грошай няма. Усё, што было зароблена, уклалі ў ноўтбукі, тэлевізары і медыяапраектары». У нас у школе ёсць вай-фай, таму ўся тэхніка можа быць задзейнічана на ўроку. Але Лёня не здаўся. Гляджу — сядзяць мае вучні і штосьці абмяркоўваюць. Пацікавіўся, бо я ж павінен быць у курсе ўсіх спраў (смяецца). Аказалася, «пішуць ліст турэцкаму султану»... Падключылі старэйшых, каб тыя выправілі памылкі. Малыя знайшлі адрасы кампаній на сайце ПВТ. Але ніхто не чакаў, што будзе такі эфект. Я думаю, што па суме ўкладзеных сродкаў з разліку на колькасць вучняў цяпер нашай школе роўных няма (смяецца). А калі кампанія Vіzor Games падтрымала нас адкрыццём STEM-цэнтра, мы ўвогуле былі на сёмым небе...

Па словах Сяргея Дубмана, за межамі Мінска пра STEM-рух чулі не многія. Яшчэ менш людзей разумеюць, навошта дзецям займацца робататэхнікай: «Таму мы загарэліся ідэяй стварыць STEM-цэнтр, які будзе служыць усяму раёну. У маі правялі першы раённы робафестываль, куды запрасілі каля сотні дзяцей з іх бацькамі, каб тыя пабачылі магчымасці робататэхнікі».

Сёння ў Рассветаўскай школе ёсць два маладыя апантаныя педагогі, гатовыя ўвесь свой час траціць на дзяцей. Наталля РАМАНОЎСКАЯ працуе ў пасёлку ўжо чацвёрты год. Яе галоўная спецыялізацыя — педагог-псіхолаг, але пасля заканчэння курсаў яна стала таксама выкладаць дзецям Scratch-праграмаванне. Да яе далучыўся малады настаўнік гісторыі Уладзіслаў БАБІЧ (у школе ён ужо трэці год і сцвярджае, што ўсё яго задавальняе). Пад яго кіраўніцтвам дзеці асвойваюць азы робататэхнікі і Lego-канструявання. Заняткамі ў гуртках і на факультатывах ахоплены практычна ўсе вучні школы. Дарэчы, на Рэспубліканскім конкурсе па Scratch-праграмаванні школьнікі з пасёлка Рассвет атрымалі ў якасці прыза дрон. Цяпер ён задзейнічаны ў здымках фільмаў, якія ствараюцца ў школьным відэацэнтры.

Наталля Раманоўская і Уладзіслаў Бабіч. Без фанатаў-педагогаў нават самае сучаснае тэхнічнае напаўненне пазбаўлена сэнсу.

Каб падхапілі эстафету...

Але STEM-цэнтр — гэта якасна новы ўзровень, і трэба па максімуме рэалізаваць яго адукацыйны патэнцыял. Двое педагогаў-энтузіястаў могуць задаволіць патрэбы вучняў сваёй школы, але не ўсяго раёна, бо ў іх ёсць шмат абавязкаў: трэба рыхтавацца да ўрокаў, займацца класным кіраўніцтвам, пісаць справаздачы....

Кадравая праблема стаіць зараз найбольш востра.

— Як мы збіраемся яе вырашаць? Па суботах пачалі прымаць дзяцей з іншых школ. Яны прыязджаюць разам са сваімі настаўнікамі. Ствараем магчымасці для ўзаемнага навучання і прасоўваем ідэі STEM-адукацыі, — разважае Сяргей Дубман. — За месяц атрымліваецца восем гадзін. За гэты час можна даць толькі базавыя веды, агульнае ўяўленне, што такое робататэхніка. Мы гэта разумеем. Але калі будзе інтарэс, то педагогі могуць падхапіць эстафету ў нашых настаўнікаў... За месяц праз STEM-цэнтр можа прайсці каля 80 вучняў з іншых навучальных устаноў нашага раёна, тым больш што ў нас ёсць свае школьныя аўтобусы. Будзем праводзіць для іх ІТ-канікулы. За год можам ахапіць 1100 дзяцей, вучняў і іх бацькоў. Канешне, усе айцішнікамі не стануць, але мы заўважылі, што робататэхніка і праграмаванне даюць развіццё і па іншых прадметах, той жа матэматыцы, англійскай мове. На жаль, са школьнай праграмы ў дзявятым класе прыбралі «чарчэнне»: без гэтых ведаў немагчыма навучыцца «чытаць чарцяжы»...

— А мы і не ставім задачу — зрабіць усіх праграмістамі. Наша мэта — даць школьнікам сучасныя веды і навыкі, якія будуць затым запатрабаваныя ў любой сферы, якую яны выберуць, — канстатуе дырэктар кампаніі Vіzor Games Сяргей БРУЙ, які прыняў удзел ва ўрачыстай цырымоніі адкрыцця STEM-цэнтра ў Рассветаўскай школе. — Насамрэч, праграмістаў у ІТ-кампаніях працуе няшмат. У нас каля 600 работнікаў, з іх непасрэдна праграмістаў — каля ста. Усе іншыя — гэта мастакі, аналітыкі, адміністратары, спецыялісты ў сферы маркетынгу, сацыяльных праектаў... Сёння мы дапамагаем сельскай школе, сацыяльна-педагагічным цэнтрам, Гродзенскаму дзяржаўнаму ўніверсітэту імя Янкі Купалы — і гэта цалкам нармальна. Калі я ў 1996 годзе прыйшоў у Мінскі палац дзяцей і моладзі займацца праграмаваннем, там былі добрыя па тым часе камп'ютары, якія хтосьці для нас набыў, плюс выдатныя педагогі. Можа быць, калі Лёня вырасце, ён таксама падхопіць у нас эстафету?

Цяпер у распараджэнні вучняў адукацыйнага цэнтра 23 ноўтбукі і 26 канструктараў рознай складанасці, пачынаючы ад найпрасцейшых экзэмпляраў, прызначаных для развіцця дробнай маторыкі ў малых, і заканчваючы робатамі са штучным інтэлектам. Ёсць 3D-прынтары, графічныя планшэты, магнітна-маркерныя дошкі...

Школьнікі прадэманстравалі гасцям сабранага ўласнымі рукамі робата-сарціроўшчыка (у шматдзетнай сям'і ён дапамагае раскласці шкарпэткі па парах); робата, які стварае штучны землятрус і можа дапамагчы архітэктарам пры праектаванні дамоў; робата, які падае і змешвае напоі, і іншых.

— Гісторыя з'яўлення SТEM-цэнтра ў Рассветаўскай школе не падобная на гісторыі іншых школ, — канстатуе дырэктар Асацыяцыі «Адукацыя для будучыні» Аляксандр ХОМІЧ. — Год таму мы абвясцілі для ўстаноў адукацыі конкурс «Хачу ў STEM-клас», па выніках якога былі абраныя дзесяць пераможцаў. Абзавесціся сучасным STEM-цэнтрам — цалкам рэальна. Пры садзейнічанні вядучых ІT-кампаній у гарадскіх і сельскіх школах ужо адкрыліся 15 цэнтраў і шэсць адкрыюцца да канца бягучага года.

Фота: кампаніі Vіzor Games.

У найбліжэйшы час будзе абвешчаны старт трэцяга конкурсу. Стаць яго ўдзельнікам можа любая беларуская школа або гімназія, якая пакуль што не мае STEM-цэнтра, аднак гатовая ісці насустрач тэхналагічнай будучыні. Матывацыя педагогаў для нас вельмі важная, бо без фанатаў-педагогаў нават самае сучаснае тэхнічнае напаўненне пазбаўлена сэнсу.

Надзея НІКАЛАЕВА

Фота аўтара і кампаніі Vіzor Games

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Усё, як у казцы: прыгожая зала, музыка, пачастункі. Абаяльныя людзі распавядаюць аб правільным харчаванні і рэкламуюць свой тавар...

Грамадства

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

Гэта адходы шкла, паперы, пластыку, шын, батарэек, машыннага масла...

Грамадства

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

Атрымаць падказкі вам дапаможа экскурсія «Рамантыка мінскіх дворыкаў».