Вы тут

Самыя "смачныя" фестывалі Беларусі


Шмат сіл і энтузіязму прыкладаюць для захавання нашай кулінарнай спадчыны,  традыцыйных рамёстваў беларускія аграсядзібы і народныя самадзейныя калектывы. Дзякуючы ім у Беларусі былі распрацаваны першыя гастранамічныя маршруты, створана кулінарная карта, год ад году праводзяцца ўсё новыя святы і фестывалі, якія могуць прывабіць не толькі зацікаўленых падарожнікаў, але і сапраўдных кулінарных гурманаў.

 «МОТАЛЬСКІЯ ПРЫСМАКІ»

Аб гасціннасці маталян існуе такая легенда. Калісьці ў даўнія часы на шляху з Галіцкай Русі да Вялікага княства Літоўскага прадпрымальны чалавек, якога звалі Матыль, пабудаваў "гатэль" – карчму і заезны двор для адпачынку, дзе смачна частаваў падарожнікаў. І гэты прыстанак так упадабаўся вандроўнікам, што яны ўсюды распавядалі, як добра адпачываць "у Матыля".

Прывабны заклік: "Паедзем у Матыль!» не страціў актуальнасці праз стагоддзі. Мястэчка Моталь Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці і цяпер многія называюць «гістарычным анклавам», настолькі тут захаваліся ў паўсядзённасці старадаўнія звычаі, самабытная гаворка і, вядома, кулінарныя традыцыі.

З усіх «смачных» гастранамічных святаў фестываль у Моталі, безумоўна, самы маштабны. І невыпадкова: як аказалася, у кожнай гаспадыні тут прыхаваныя дзівосныя рэцэпты, што перадаюцца з пакалення ў пакаленне. Арганізатарам першага фестывалю прыйшлося вельмі няпроста, бо перад імі стаяла задача: угаварыць жаночую палову насельніцтва Моталя падзяліцца гэтымі сакрэтамі публічна. Вялікае ім дзякуй, што ім гэта ўдалося!

Мясцовая кухня з'яўляецца настолькі ўнікальнай і незвычайнай, што пасля этнаграфічнай экспедыцыі ў Моталь, якую зладзілі студэнты гістфака БДУ, была выдадзеная нават кніга "Народная кухня маталян".

У якасці асноўнай атракцыі на фестывалі турыстам прапануецца паглядзець, як праводзіцца традыцыйны палескі абрад "Вясельны каравай", які з'яўляецца кандыдатам на ўключэнне ў Спіс нематэрыяльнай спадчыны ЮНЕСКА.

Самы лепшы сувенір, які можна прывезці з Моталя, – гэта каўбаса. Мотальскія каўбасы маюць амаль 100-гадовую гісторыю: каўбасныя цэхі з'явіліся тут дзякуючы маладому і прадпрымальнаму хлопцу Сцяпану Мінюку, які дамогся атрымаць у 1930-х гадах спецыяльную ліцэнзію рамеснай школы ў Брэсце на выпуск і продаж мясных далікатэсаў. Ён першым у Моталі пачаў рабіць каўбасу і гандляваць гэтым прадуктам. Праўда, потым яго прадпрыемства нацыяналізавалі. І толькі ў 1990-я ў Моталі зноў з'явіліся прыватныя цэхі. Цяпер "мінюкоўская" і "шыкалаеўская" каўбасы і іншыя мясныя вырабы – галоўны брэнд Моталя.

 У вёсцы таксама вэндзяць рыбу і выпякаюць сапраўдныя шэдэўры з цеста. А яшчэ вынайшлі ўласны рэцэпт знакамітай мотальскай шурпы. Увогуле, месца для гастранамічнага фестывалю прысмакаў выбрана ідэальнае. У жніўні гэтага года гучна прайшоў ужо 10-й мотальскі фестываль!

«ДЗЕНЬ АГУРКА» Ў ШКЛОВЕ

Хто з беларусаў не любіць агуркі? Хрусткія і пахкія, проста з градкі. А калі маласольныя або салёныя, ды з бочкі, ды пад чарачку? У Беларусі нямала месцаў, дзе спрадвеку вырошчваюць гэтую гародніну ў прамысловых маштабах.

Да прыкладу, Шклоўшчына з даўніх часоў славілася менавіта вырошчваннем агуркоў і іх багатымі ўраджаямі. І цяпер гэты занятак не страціў свайго эканамічнага значэння. Таму ў 2006 годзе тут заснавалі сваё свята – Дзень агурка, а потым і ўстанавілі помнік гэтай цудоўнай гародніне.

Сёлета шклоўскай традыцыі ўшаноўваць агурок споўнілася 13 гадоў. Праходзіць свята, як правіла, з гумарам і запалам, вельмі нефармальна і весела: вытворцы мераюцца агуркамі — у каго даўжэйшы, таўсцейшы або зелянейшы; працуюць майстар-класы, дзе распавядаюць сакрэты хатніх нарыхтовак. А таксама гасцей запрашаюць на шматлікія дэгустацыі — як аказалася, з агуркоў можна зрабіць нават торт!

«ВІШНЁВЫ ФЭСТ» У ГЛЫБОКІМ

Мястэчка Глыбокае славілася здавён сваімі фруктовымі садамі, аснову якіх заклалі яшчэ манастырскія сады – кармеліцкі і базіліянскі. "За польскім часам" далёка за межамі акругі ведалі выбітнага агранома Баляслава Лапыра, ён вывеў папулярны для паўночных шырот гатунак вішні, з высокімі якасцямі па сваёй марозаўстойлівасці, сакавітасці і салодкасці. Знакамітыя "Лапыровыя вішні" саджаюць і сёння.

Вішнёвы фэст доўжыцца цэлы тыдзень, і кожны яго дзень прысвечаны нейкай тэме. Тут галоўнае – каб надвор'е не падвяло, і каб кожны госць змог паспрабаваць смачную сакавітую ягаду.

Горад упрыгожваюць у «вішнёвае адзенне», паўсюль гуляюць спадарыні Вішні ды прыгажунькі Вішанькі. А мясцовыя кулінары даюць волю фантазіі. Акрамя разнастайных кандытарскіх вырабаў гасцям прапануюць і ягадныя соусы, і курыныя кумпячкі ў вішнёвым соку, і піцу з вішнямі. А да чаго ж смачная вішнёвая згушчонка! Ды і вішнёвая налівачка падорыць асалоду і выдатны настрой!

 «ЖУРАЎЛІ І ЖУРАВІНЫ»

Экалагічны фестываль "Жураўлі і журавіны Міёрскага краю" з поўнай падставай можна назваць таксама і гастранамічным фэстам. Міёршчына вядомая перш за ўсё сваімі балотамі. Таму невыпадкова, што месца і час правядзення фестывалю выбраны ў пачатку восені: менавіта ў верасні на Міёршчыне пачынаецца збор журавін, а балота Ельня займае першае месца ў Беларусі па запасах гэтых ягад.

Акрамя таго, падчас восеньскай міграцыі на балота прылятае больш за 4000 жураўлёў, і кожны жадаючы можа паназіраць за імі, зрабіць унікальныя фотаздымкі.

На фестывалі мясцовыя майстры кулінарыі радуюць турыстаў самымі незвычайнымі стравамі з журавін, наліўкамі і настойкамі. І саму лячэбную карысную ягаду можна тут купіць па разумных цэнах.

«ЯБЛЫЧНЫ СПАС» У ШАРКАЎШЧЫНЕ

Ідэя правесці шырокамаштабны фестываль яблыкаў узнікла некалькі гадоў таму: бадай, у нас ля кожнага падворка ёсць яблыневы сад. Невялікае мястэчка Шаркаўшчына ўзялося за ўвасабленне гэтай ідэі. Справа ў тым, што тут шмат гадоў праходзілі мерапрыемствы, прысвечаныя вядомаму беларускаму селекцыянеру-аматару Івану Паўлавічу Сікоры. Гэтае свята называлася «Яблычны Спас – усяму час» і праводзілася ў жніўні ў вёсцы Малыя Алашкі. У вёсцы ж Вялікія Алашкі знаходзіцца музей І.П. Сікоры, экспазіцыя якога налічвае каля трох тысяч экспанатаў.

Іван Паўлавіч Сікора пры жыцці шмат часу прысвяціў стварэнню гатунку яблыні з падвышанай зімаўстойлівасцю. На жаль, гатунак быў створаны толькі пасля смерці селекцыянера, але названы ў яго гонар. У Шаркаўшчынскім райвыканкаме вырашылі, што варта пашырыць рамкі мясцовага фестывалю і зрабіць яго прывабным для ўсёй Беларусі.

Зараз гасцей свята чакаюць самыя разнастайныя забавы: яблычны кірмаш, дэгустацыйная алея кулінарных яблычных страў і напояў для дзяцей і дарослых, дабрачынны аўкцыён яблычных пірагоў, флэшмоб «Карціна з яблыкаў», арт-маркет «Райскія яблыкі», конкурс «Яблычная прыгажуня», «Яблычнае вяселле», майстар-класы і вясёлыя спаборніцтвы з сельскага жыцця і нават «печка водгукаў і прапаноў». І што цікава, усе пляцоўкі інтэрактыўныя, а значыць, кожны госць можа паспрабаваць свае сілы ў любым занятку, будзь то колка дроў ці майстар-клас па ганчарстве.

"ЮШКА-ФЭСТ" У ВІЛЕЙЦЫ

Першы фестываль прайшоў у Вілейцы ў 2017 годзе. Адным з яркіх момантаў свята стаў конкурс на лепшае прыгатаванне юшкі. Свята сабрала больш за 5 тысяч чалавек. Гасцей частавалі, акрамя юшкі, пірагамі, дранікамі, шашлыкамі, самаробным квасам.

Фестываль "Юшка-фэст" у Вілейцы арганізавалі ў рамках праекта ЕС / ПРААН «Садзейнічанне развіццю на мясцовым узроўні ў Рэспубліцы Беларусь». Сёлета фестываль прайшоў 17 жніўня на гарадскім пляжы і меў экалагічную накіраванасць. Як паведамлялася, напрыклад, гасцей, якія прыйшлі са сваёй кружкай, бясплатна частавалі квасам.

  • Дарэчы
  • Прырост у сегменце гастранамічных турыстаў складае 7-12% у год.
  • У Еўропе 600 тысяч падарожжаў штогод ладзяцца выключна з гастранамічнымі мэтамі.
  • 20 млн. паездак утрымліваюць гастранамічны матыў, а 5 млн. турыстаў, якія наведвалі Іспанію, назвалі ежу і віно галоўнай прычынай свайго выбару.
  • На ежу прыпадае 30% усіх сродкаў, затрачаных падчас падарожжа. 
  • 93% турыстаў з усяго сусветнага патоку хацелі б паспрабаваць нацыянальную ежу краін, куды яны накіроўваюцца, наведаць мясцовыя рынкі і рэстараны, паўдзельнічаць у нейкіх атракцыях, звязаных з ежай.

 

АД ПЕРШАЙ АСОБЫ

Кіраўнік БГА «Адпачынак у вёсцы» Валерыя Кліцунова:

- За апошнія гады беларускі сельскі турызм значна змяніўся, ён ператварыўся з сацыяльна-культурнай з'явы ў галіну эканомікі. Беларусь стала больш адкрытай дзякуючы ўвядзенню бязвізавага ўезду, і добра, калі гэтая лібералізацыя будзе працягвацца.

Стала больш замежных турыстаў, але стала і больш суайчыннікаў, якія падарожнічаюць па сваёй краіне. Таму павінны быць і разнастайныя фестывалі, і займальныя праграмы, і цікавыя маршруты, і падзейныя мерапрыемствы.

У свеце ёсць турыстычныя цэнтры, як Барселона, Парыж, Рым, Венецыя, якія проста задыхаюцца ад наплыву турыстаў. Але ёсць і невялікія сельскія тэрыторыі, якія дзякуючы ініцыятыве мясцовага насельніцтва сталі прывабнымі для тысяч замежнікаў. Хто б ведаў французскі гарадок Мандэллё ля Напуль, калі б не ярка-жоўты «Фестываль мімозы»? Нямецкі гарадок Людвігсбург набыў вядомасць дзякуючы аранжаваму «Святу Гарбуза», а балгарскі Казанлык – «Фестывалю масленічнай ружы». І такіх прыкладаў дзясяткі.

Для поспеху трэба вельмі нямногае: беражліва ставіцца да сваёй гісторыі, любіць сваю маленькую радзіму, шукаць і знаходзіць цікавыя факты і аб'екты. У многіх беларускіх фестываляў такой цікавосткай стаў гастранамічны складнік. І гэта нядзіўна: кухня – частка народнай культуры, цікавая і самабытная яе частка.

Надзея Суслава

Фота: Альфрэд Мікус, сайт pexels.com

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.