Вы тут

Экспазіцыя «Прашу прыняць у дар...» прадстаўлена ў Нацыянальным мастацкім музеі


Час, калі Нацыянальны мастацкі музей адзначае свой 80-ы дзень нараджэння, асабліва плённы для наведвальнікаў: адметныя праекты, сустрэчы ды нават падарункі. Іх музей не кладзе на паліцы ў сховішчах, а прадстаўляе гледачу.


Напрыклад, напярэдадні свята падарункі склалі экспазіцыю «Прашу прыняць у дар...», дзе выстаўленыя самыя значныя экспанаты, атрыманыя ў апошнія дзесяцігоддзі. За апошнія 20 гадоў музейную калекцыю папоўнілі 4972 падарункі.

І літаральна днямі калекцыя зноў папоўнілася каштоўнасцямі для нацыянальнай культуры: дзякуючы ганароваму консулу Рэспублікі Беларусь у Лазане Андрэю Нажэскіну наша краіна цяпер мае яшчэ тры карціны нашага знакамітага земляка Фердынанда Рушчыца. Дагэтуль у музеі быў адзін яго твор — з больш чым 30 тысяч экспанатаў. Аснову калекцыі музея, гісторыя якога пачыналася ў 1939 годзе з заснавання Дзяржаўнай карціннай галерэі, заклала Алена Аладава, апантаны дырэктар, якая ўзначаліла ўстанову ўжо пасля вайны. Дзякуючы ёй, у прыватнасці, у Беларусі ёсць творы знакамітых рускіх мастакоў. Частка самых адметных работ уключана ў пастаянную экспазіцыю. А шэраг твораў, якія даюць магчымасць атрымаць уяўленне пра пэўны пласт мастацтва, дэманструюцца на адмысловых выстаўках. Адна з такіх — «Рускі імпрэсіянізм», што праходзіць зараз.

Колеравыя ўсплёскі, праз якія праступае не столькі жыццё, колькі яго адчуванне, ды няпэўнасць ліній, за якой стаіць упэўненасць аўтараў у абраным кірунку — тое, што прымушае верыць у магчымасць чыстага мастацтва і праз 100 гадоў пасля таго, як былі створаныя гэтыя работы. Але ёсць яшчэ адно, чым кранае гэта выстаўка: дае падставу перагледзець уласныя адносіны да рускага мастацтва мяжы XІX—XX стагоддзяў, адысці ад стэрэатыпнага погляду, абумоўленага ведамі пра неўміручы рэалізм. Прытым што пад увагай мастакоў-імпрэсіяністаў (якія стаялі ля вытокаў гэтай плыні) была ўсё ж рэчаіснасць. Але ж погляд на яе і выніковае адчуванне моманту выклікалі настолькі моцныя эмоцыі, што кірунак, які ўразіў Парыж у прыканцы ХІХ стагоддзя, аказаўся даволі плённы і перайшоў межы эпох і краін.

Канстанцін Каровін. Вячэрні Парыж.

...Рускі мастак Канстанцін Каровін быў захоплены Парыжам і любіў яго адлюстроўваць — розным, у розныя часы дня, з розным настроем, адчуваннем. Вучань Аляксея Саўрасава і Васілія Паленава, ён імкнуўся да творчай адметнасці, што яму не маглі дараваць настаўнікі, адданыя акадэмізму. А ён толькі больш умацоўваўся ў жаданні быць іншым, магчыма, калі прыслухоўваўся да сваіх адчуванняў у розных вандроўках. Але Парыж стане для яго горадам-марай, горадам-лёсам: ці прадчуваў Каровін, што тут яму выпадзе памерці ў 1939 годзе, амаль у галечы?.. Але не хочацца думаць пра гэта, калі глядзіш яго «Вечаровы Парыж» — ён вабіць і натхняе на вірлівае жыццё. Гэты твор знаходзіцца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі, як і яшчэ больш за дзясятак работ майстра.

І не толькі яго. Сярод тых, каго можна назваць рускімі імпрэсіяністамі, — шэраг імёнаў, якія шмат для каго могуць стаць персанальнымі адкрыццямі. Сяргей Вінаградаў, Абрам Архіпаў, Аляксандр Мараваў, Леанід Туржанскі, нават Валянцін Сяроў ды іншыя стваралі ў імпрэсіяналістычнай манеры. Уплыў імпрэсіянізму быў настолькі моцны, што не абмінулі яго сваімі прыхільнасцямі некаторыя савецкія мастакі, праўда, умела хавалі свае «фармальныя» пошукі ў час панавання «правільных» поглядаў. Аднак імпрэсіянізм аказаўся непераможны і ўсё роўна прабіваўся праз рэалістычны погляд на жыццё. Як таленавіта гэта можна было рабіць, сведчыць выстаўка, дзе назіраеш асоб у мастацтве, якіх не здолела перамагчы рэчаіснасць.

Ларыса ЦІМОШЫК

Загаловак у газеце: Смак колераў у юбілейным святле

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Захаваць. Нельга знесці

Захаваць. Нельга знесці

Знакі прыпынку нарэшце расстаўлены.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.