Вы тут

Днямі пачала працаваць выстаўка «Энцыклапедыя. Нацыянальны праект»


«Дзяржаўным народам прызнаецца той народ, які мае свае герб, гімн, сцяг, буквар і энцыклапедыю», — сцвярджаў некалі беларускі паэт Максім Танк. Словы класіка дарэчы і сёння, прынамсі на адкрыцці выстаўкі «Энцыклапедыя. Нацыянальны праект», якая пачала працаваць днямі ў музеі кнігі Нацыянальнай бібліятэкі. Экспазіцыя прымеркавана да 50-годдзя стварэння першай беларускай універсальнай энцыклапедыі.


Выстаўка прадстаўляе гісторыю еўрапейскіх энцыклапедычных выданняў наогул — ад антычнасці да сучаснасці. Таму ў вітрынах знайшлося месца і «Натуральнай гісторыі» Плінія (у выданні XVІ стагоддзя), і шэдэўру эпохі Асветніцтва, французскаму выданню «Энцыклапедыя, або Тлумачальны слоўнік навук, мастацтваў і рамёстваў» Дэні Дзідро (1751—1780), і найбольш аўтарытэтнай з англамоўных энцыклапедый «Брытаніцы» (1875—1888), а таксама Энцыклапедыі Бракгаўза, якая датуецца 1882—1887 гадамі, і энцыклапедыям на нацыянальных мовах, якія ўбачылі свет у ХІХ—ХХ стагоддзях у Польшчы, Чэхіі, Расіі і Украіне.

Але галоўная ўвага, натуральна, аддадзена энцыклапедыі беларускай як аднаму з самых важных складнікаў працэсу самаідэнтыфікацыі і самасвядомасці народа. «Сапраўды, многія народы існавалі і існуюць у свеце, але не ўсе з іх дайшлі да нацыянальнай спеласці і фарміравання ўласнай ідэнтычнасці, свайго светабачання, якое ў сістэматызаваным выглядзе паўстае праз універсальную энцыклапедыю. Энцыклапедыя — гэта погляд народа на ўвесь свет навокал і сваё месца ў ім», — зазначае на гэты конт намеснік дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесь СУША.

На выстаўцы шлях да нацыянальнага праекта адлюстраваны найбольш поўна. Тут сабраныя з фондаў Нацыянальнай бібліятэкі і Нацыянальнага архіва, выдавецтва Беларуская «Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі», Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры архіўныя матэрыялы і выданні, якія паказваюць першыя спробы стварэння энцыклапедыі ў 20—30-х і 50-х гадах мінулага стагоддзя. Унікальныя дакументы, фотаздымкі і рабочыя матэрыялы дапамагаюць уявіць, як працаваў вялізны калектыў пад кіраўніцтвам галоўнага рэдактара, акадэміка і пісьменніка Петруся Броўкі. Асобна прадстаўлены вынік гэтай маштабнай навуковай і творчай работы — выданне-юбіляр, першая ў нашай краіне ўніверсальная «Беларуская савецкая энцыклапедыя» (яна стваралася з 1969 да 1975 года і складалася з больш як 34 тысяч артыкулаў і 12 тысяч ілюстрацый, якія ўвайшлі ў 12 тамоў), а таксама нацыянальнае выданне ўжо суверэннай рэспублікі — «Беларуская энцыклапедыя» ў 18 тамах (1996—2004). Убачыць усё гэта кніжнае багацце можа кожны карыстальнік бібліятэкі і наведвальнік сацыякультурнага цэнтра — выстаўка будзе працаваць да 17 лютага 2020 года.

Вікторыя ЦЕЛЯШУК

Загаловак у газеце: Як пачыналася энцыклапедыя

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Казярогам важна на гэтым тыдні скончыць неадкладную справу, якая ўжо даўно не дае спакою.

Здароўе

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Некалькі парад ад урача-інфекцыяніста.