Вы тут

З рэдакцыйнай пошты


«Хто забыў сваіх продкаў — сябе губляе, хто забыў сваю мову — ўсё згубіў»

У Скідзелі — горадзе-спадарожніку Гродна — тры сярэднеадукацыйныя школы з навучаннем на рускай мове. Аднак у СШ № 2 ёсць адзін беларускамоўны клас, і ў ім ужо сёмы год вучацца шэсць дзяўчынак і два хлопцы. Усяго — восем вучняў. Чым не раскоша?

Самі сямікласнікі згаджаюцца, што належаць у пэўным сэнсе да школьнай эліты, за што ўдзячныя сваім бацькам, бо беларускі клас некалі быў адкрыты менавіта па іх заявах. І вучні цяпер лічаць, што ў рускамоўным асяроддзі — і горада, і сваёй школы — ніколі не змаглі б авалодаць роднай мовай на тым узроўні, які ўжо набылі: у іх і настаўнікі выдатна выкладаюць па-беларуску, і падручнікі ўсе адпаведныя...

Мне захацелася папрысутнічаць на адным з урокаў — у Алены Мікалаеўны Ваўчок, вопытнага педагога і класнага кіраўніка 7 «В». Прызнаюся, спачатку адчувала сябе нібы ў замежжы, настолькі нязвыкла было чуць сярод падлеткаў лёгкую чыстую беларускую мову. І гэта пры тым, што ўрок пачаўся з паўтору такой складанай тэмы, як дзеепрыслоўе і правапіс з ім часціцы «не»...

Затым вучні праходзілі ўстойлівыя выразы і тлумачылі іх сэнс: «спаліць за сабой масты» — «парваць з мінулым», «хто забыў сваіх продкаў — сябе губляе...» — якраз наадварот.

Падчас урока кожны з вучняў меў магчымасць праявіць свае веды, высокую культуру і павагу да аднакласнікаў: ніхто з іх не імкнуўся вылучыцца, быць найлепшым, не цягнуў руку вышэй за сябра, а наадварот, як бы саступаў яму.

...Як толькі зазвінеў званок, мне давялося пазнаёміцца з вучнямі. Аляксандра Варацілава і Арына Пазняк вельмі занятыя школьніцы: пасля ўрокаў у СШ № 2 яны спяшаюцца ў дзіцячую школу мастацтваў, дзе вучацца па класе «скрыпкі». Акрамя таго, Аляксандра спявае ў хоры Нядзельнай школы Свята-Міхайлаўскай царквы і лічыць, што ў Беларусі, дзе дзве дзяржаўныя мовы, юрыст з дасканалым валоданнем беларускай (а дзяўчына марыць аб гэтай прафесіі) можа быць вельмі запатрабаваны.

...Класны кіраўнік Алена Мікалаеўна расказала, што яе вучні з задавальненнем удзельнічаюць у конкурсах сачыненняў, арганізоўваюць святкаванні Міжнароднага дня роднай мовы 21 лютага, запрашаюць на класныя гадзіны людзей, якія размаўляюць па-беларуску ў паўсядзённым жыцці. Напрыклад, апошнім часам яны сустракаліся з гродзенскай паэткай Галінай Самойла, якая родам з недалёкай вёскі Бандары, са скідзяльчанкай Таццянай Савянковай, кіраўніком Мількаўшчынскага краязнаўчага музея на радзіме Элізы Ажэшкі.

...За некалькі хвілін да наступнага ўрока на дошцы з'явілася «Карта тэрыторыі Беларусі ХVІ — XVІІІ стагоддзяў часоў Вялікага Княства Літоўскага». Прыемна было ўбачыць на ёй Скідзель. Настаўнік гісторыі Пётр Паўлавіч Мікалаеў пачаў рыхтавацца да ўрока ў адным з найлепшых класаў.

Тамара МАЗУР, г. Скідзель.

Фота аўтара


КАХАННЕ + КАМП'ЮТАР, або ШТО ЯШЧЭ СВЯТКАВАЦЬ 14 ЛЮТАГА

Свята ўсіх закаханых, якое адзначаецца ў гэты дзень, лёгка «прапісалася» на абшарах СНД, у тым ліку — і ў Беларусі. Скептыкі, праўда, казалі пра яго камерцыйнасць, пра недакладнасць фактаў...

Паводле іх, у Рымскай Імперыі жыў звычайны лекар і святар на імя Валянцін, які ўпотай асвячаў шлюбы няшчасных закаханых...

Магчыма, гэта адна са шматлікіх легендаў, але ж ці так усё важна, калі ёсць прыгожае рамантычнае свята?.. І нават не адно, бо менавіта 14 лютага 1946 года ў ЗША быў прэзентаваны першы рэальна працуючы камп'ютар (да таго ж, якраз сёлета споўніцца 60 і першаму беларускаму)...

Адным словам, ёсць што святкаваць, ёсць з чым віншаваць і праз інтэрнэт дасылаць пажаданні — амаль у любы пункт свету.

Наталля РУЖЫЦКАЯ, г. Мінск.


Нельга даверліва ставіць подпіс

Жыццё — вельмі мудры настаўнік, і свае ўрокі ён дае нам змалку. Добра было б засвойваць іх раз і назаўсёды. Але...

Часам мы не адразу ўсё разумеем, а спытаць саромеемся ці не маем у каго, хаваем свае праблемы, трымаем у сабе, аж пакуль не наступіць момант, калі назапашаны груз ужо не панесці...

Дык мо не трэба вось такога чакаць, а лепш выносіць на старонкі газеты, дзяліцца з людзьмі, звяртацца па дапамогу да Бога, які не выдасць нашых сакрэтаў — прасіць. І хай будзе пададзена.

...Маёй блізкай прыяцельцы Марыі Сцяпанаўне цяпер пад 80. Не так даўно яны з мужам пераехалі ў наша мястэчка з горада. Сын дапамог ім купіць досыць камфортны дом. Новыя гаспадары адразу ж сталі даводзіць да ладу вялікі ўчастак: пасадзілі сад, пад шнурочак разбілі грады, дзе клопатам гаспадароў вельмі шмат чаго і расло, і цвіло.

Што важна, у кожнай справе побач з гаспадыняй быў гаспадар — быў, пакуль не стала падводзіць здароўе. А ўжо тады...

Дактары досыць хутка здаліся, сказалі, што больш нічога прапанаваць не могуць — трэба пераходзіць на абязбольваючыя прэпараты. Вось толькі жонка з імі не пагадзілася. Яна знайшла ў інтэрнэце незвычайную методыку лячэння, заснаваную на строгім харчаванні, днямі стаяла ля пліты, строга па гадзінах на прыгожа сервіраваны стол выстаўляла стравы, разнастайныя свежыя сокі і травяныя настоі. Збоку можна было падумаць, што дома ў іх кожны дзень свята...

На восем гадоў Марыя Сцяпанаўна прадоўжыла жыццё свайму чалавеку і ўсё ж засталася адна.

Спачатку, ведаю, разгубілася, бо ёй не трэба было нікуды спяшацца, не было аб кім клапаціцца — стала хварэць сама. Ехаць у горад да сына адмовілася. Стала болей чытаць, глыбей асвоіла камп'ютар, наведвала выстаўкі і музеі ў Мінску, адшукала старых сяброў. Усё больш ёй патрэбен быў скайп і хатні тэлефон, хоць гэта задавальненне для нас, пенсіянераў, не вельмі таннае...

І гэта я параіла Марыі Сцяпанаўне падключыцца на тарыф, які выбрала некалі для сябе (там за 30 рублёў — безлімітны інтэрнэт, шматканальнае тэлебачанне «ZALA» і бясплатныя званкі з хатняга тэлефона па ўсёй Беларусі). Жанчына згадзілася, зрабіла заяўку, праз два дні прывеціла майстра, які ўсё падключыў. Яны падпісалі дагавор, і, здавалася б, усё — справа зроблена. Марыя Сцяпанаўна стала смела тэлефанаваць сваім родным і сябрам. Яшчэ і рэкламу рабіла новаму тарыфу. А потым атрымала квіток на аплату і...

Убачыўшы суму, жанчына, як потым прызналася, уголас плакала. Аказалася, што дагавор уступаў у сілу не адразу, а праз... 20 дзён пасля падключэння.

Узнікае пытанне: ХТО ВІНАВАТЫ? Пажылая жанчына, якая даверліва паставіла подпіс на дагаворы памерам у сем надрукаваных старонак, ці майстар, які не засяродзіў яе ўвагу на пэўнай даце, не патлумачыў ёй, што да чаго?

Я не ведаю адказу на гэта пытанне. Адно разумею: прымаючы нейкія важныя рашэнні, нельга цяпер расслабляцца. Трэба загадзя ўсё прадумваць, магчыма, перапытваць, удакладняць, каб потым не праліваць горкіх слёз.

НЕ ТРЭБА забываць і пра тое, што пад выглядам розных майстроў і правяраючых у хату могуць прыйсці звычайныя ашуканцы. Жыццё прывучае нас быць пільнымі і ва ўсё ўнікаць.

Галіна С., г. Мінск

Пошту чытала Валянціна Доўнар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Што пісалі беларускія класікі пра самага дарагога чалавека?

Што пісалі беларускія класікі пра самага дарагога чалавека?

Янка Купала дакладна чуў беларускія калыханкі ад сваёй маці, Бянігны Іванаўны, лежачы ў калысцы ў Вязынцы.

Грамадства

Калі злодзей маўчыць, за яго «гавораць» сляды. Выкрыць злачынцу дапаможа трасалогія

Калі злодзей маўчыць, за яго «гавораць» сляды. Выкрыць злачынцу дапаможа трасалогія

Банда рабаўнікоў «трапілася» дзякуючы адбіткам спецыяльнай прылады.

Грамадства

Жыхарка вёскі Мікалаеўка Бялыніцкага раёна Ларыса Клімянок расказала пра трагедыю, якая адбылася з яе сястрой і братамі

Жыхарка вёскі Мікалаеўка Бялыніцкага раёна Ларыса Клімянок расказала пра трагедыю, якая адбылася з яе сястрой і братамі

Экспедыцыю ў Малінаўку арганізаваў навуковы супрацоўнік музея гісторыі Магілёва ветэран пошукавага руху Пётр Хаванскі.

Грамадства

Шматдзетная маці з Полацка расследуе складаныя крымінальныя справы

Шматдзетная маці з Полацка расследуе складаныя крымінальныя справы

Наталля Івашчанка, якая служыць у Полацкім міжраённым аддзеле Следчага камітэта, выхоўвае траіх дзяцей.