Вы тут

З Падмаскоўя — у “Конікі”


Ва ўнікальным Калядным абрадзе, які здаўна бытуе ў палескім Давыд- Гарадку, сёлета паўдзельнічаў і марушкінскі гурт з Падмаскоўя


Бегаюць “Конікі” па вуліцах Давыд-Гарадка

З усёй Беларусі, з замежжа едуць госці на Століншчыну, у Давыд-Гарадок, каб на свае вочы пабачыць народна-традыцыйнае свята “Конікі”, а то й далучыцца да Калядных гуртоў. Бо ці ж не дзіва: Конікі тут галоўныя, традыцыі больш за 100 гадоў (кажуць, яна пачалася ў час Першай сусветнай вайны). А па ўсёй Беларусі ў гуртах верхаводзяць Козы — як сімвал урадлівасці, багацця, дабрабыту, а таксама заканчэння году старога й нараджэння новага пад знакам Казярога. Здаецца, увесь Давыд-Гарадок на Стары Новы год, у ноч з 13 на 14 студзеня калядуе, едучы на стылізаваных Коніках. Іх робяць у мясцовых школах, у Доме творчасці, ды й прыватным чынам энтузіясты. Расказваюць старажылы: за савецкім часам калядоўшчыкаў разганялі, таму ім даводзілася хутка рухацца. І з тае пары ў гарадку ёсць устойлівае словазлучэнне: бегаць у “Конікі” — як аналаг калядаванню. Часам у калядоўшчыкаў ёсць і звычайныя коні, а гуртоў “бегае” па вуліцах — штогод больш за дваццаць, абыходзіць кожны па 30–40 дамоў.

Сёлета з Падмаскоўя ў Давыд-Гарадок прыехалі артысты-калядоўшчыкі пад кіраўніцтвам вядомага артыста балета Гедымінаса Таранды, які прывёз ажно 30 “окрутников”. У творчай дэлегацыі — таксама й Герой Расіі Аляксандр Дарковіч, які родам з берагоў Гарыні. У тым гурце ражаных былі музыкі, спевакі, чытальнікі-забаўляльнікі ды скамарохі. На цыганскім коніку, у вазочку ездзілі яны па вуліцах Давыд-Гарадка. Іншыя ж — хадзілі вясёлымі гуртамі. Гаспадары кожнай хаты загадзя рыхтуюцца да сустрэчы калядоўшчыкаў, потым гасцінна іх сустракаюць, з радасцю прымаюць віншаванні-ўслаўленні.

На гэты раз, ведаю, да падрыхтоўкі свята “Конікі” непасрэдным чынам былі далучаны й старшыня гарвыканкама Давыд-Гарадка Вячаслаў Стаднік, яго намеснік Валеры Кавалец (і ён, дарэчы, у ролі Дзеда Мароза хадзіў з падмаскоўным гуртом — як калядоўшчык). Пачэсную арганізатарскую місію ўзяў на сябе гарадскі Дом культуры, якім кіруе музыка-баяніст, вялікай душы чалавек Міхаіл Шыкунец. І спяваць, і танчыць умее, а пры ДК ёсць творчая суполка “Прамень”, вядомая й за межамі Беларусі. Мне пашчасціла таксама далучыцца ў гурт марушкінцаў (па назве вёскі Марушкіна з Новамаскоўскай адміністрацыйнай акругі Масквы). Да якой хаты ні падыдзем — усюды, як кажуць, з чаркай ды скваркай вітаюць гаспадары. Былі на сталах розныя прысмакі, у тым ліку й знакамітыя палескія “каўбасы, пальцам піханыя”. А галоўнае — вочы гаспадароў ззялі радасцю, душэўнай цеплынёй поўніліся іх словы. Яны разам з нашым гуртом падпявалі, прытанцоўвалі. Вясёлы музыка пад баян пачынаў спяваць Шчодрыка — абрадавую песню, і ўслаўляў гаспадароў, родны горад. Там, на ўзбярэжжы Гарыні, пад зорным небам неверагодна гарманічна ўсё гучыць, аж у сэрца пранікае. А жывуць у гарадку па суседстве, у міры-згодзе прадстаўнікі розных народаў: беларусы, рускія, украінцы, яўрэі…

У самы цэнтр Давыд-Гарадка, на галоўную плошчу, дзе страчае ўсіх магутны князь Давыд (яму пастаўлены помнік), пад вялізную ёлку сабраліся апоўначы з вуліц паселішча ўсе калядоўныя гурты. Там іх вітала кіраўніцтва горада, раёна, дырэктары прадпрыемстваў і школ, звычайныя гараджане. Воплескі, воклічы, абдымкі, цёплыя словы… З плошчы й пачалося агульнае шэсце гуртоў. Ішлі ў маскарадных шэрагах грывастыя Конікі, веселуны-артысты розных узростаў, музыкі. Дух святочнай узрушанасці, еднасці, хвалюючай далучанасці да містычнай дзеі вітаў у грамадзе. Вось так у Давыд-Гарадку народныя традыцыі жывуць, умацоўваюцца, перадаюцца ў спадчыну маладзейшым.

Мікола Котаў, удзельнік марушкінскага гурта калядоўшчыкаў, фалькларыст

Нумар у фармаце PDF

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Шалям засталося прыкласці зусім няшмат намаганняў, каб жаданая мэта была дасягнута.

Грамадства

Камандзір вядзе за сабой

Камандзір вядзе за сабой

Пяцікурснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Е. Полацкай быў удастоены ганаровага звання «Чалавек года Віцебшчыны — 2023».

Моладзь

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Яе песні займаюць першыя радкі ў музычных чартах краіны, пастаянна гучаць на радыё і тэлебачанні.