Вы тут

Як у Навагрудскім раёне аднаўляюць «Мураванку Храптовічаў»


За вёскай Шчорсы Навагрудскага раёна можна ўбачыць руіны былой гаспадаркі магнатаў Храптовічаў. З шашы, якая вядзе ў бок Любчы, Лаўрышава і Навагрудка, адкрываецца від на мураваныя скляпенні і вежы, якія ў нечым нагадваюць замкавую архітэктуру. Гэтае месца называюць Мураванкай. 


Дзесяцігоддзямі помнік дойлідства знаходзіўся ў занядбалым стане, быў без гаспадароў і з цягам часу ператвараўся ў небяспечную тэрыторыю. Яшчэ некалькі год таму сядзіба патанала ў зарасніках кустоўя і дрэваў. Цяпер Мураванкай апякуецца мясцовы культурна-асветніцкі фонд «Шчорсы і Храптовічы», на тэрыторыі сядзібы праведзены пачатковыя працы па яе аднаўленні. Фонд хоча адрадзіць былую прыгажосць палацава-паркавага комплекса ў саміх Шчорсах, а ў колішняй Мураванцы накрыць дахам ацалелыя канструкцыі пабудоў, пазней правесці рэстаўрацыю. Хочацца верыць, што ў выніку гэта будзе незвычайны гістарычна-культурны аб’ект, які папоўніць нашу залатую спадчыну. 

Надзвычай пазнавальная гісторыя ў гэтага фальварка. Гаспадарскі двор у Мураванцы быў утвораны ў другой палове XIX стагоддзя, служыў узорам «ідэальнага сялянскага гаспадарства». Дзякуючым перадавым поглядам апошняга канцлера Вялікага княства Літоўскага Іахіма Храптовіча і яго нашчадкам у земляробстве, агародніцтве, садоўніцтве, пчалярстве, а таксама ў развядзенні рыбы выкарыстоўвалі сучасныя еўрапейскія тэхналогіі. Тут займаліся жывёлагадоўляй, у сыраварнях працавалі лепшыя адмыслоўцы, якія рабілі прадукцыю на ўзор швейцарскіх гатункаў. Пад дахамі мураванскіх памяшканняў выраблялі фурманкі і калёсы, працавалі кузні, сталярная, бондарская і рымарская майстэрні. Малолі зерне і варылі піва, працавала малачарня і маслабойня. Пра поспехі мураванскіх аграрыяў у 1880 годзе пісала нават «Сельскохозяйственная газета». 

Захаваліся фатаграфіі старой Мураванкі, па якіх, магчыма, і будуць аднаўляць мураваную сядзібу.

Анатоль Кляшчук, фота аўтара і chreptowicz.com

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Захаваць. Нельга знесці

Захаваць. Нельга знесці

Знакі прыпынку нарэшце расстаўлены.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.