Вы тут

Час набываць зялёнае


Праект ПРААН выпускае першы ў Беларусі метадычны дапаможнік па «зялёных» закупках


Любая мэта ўстойлівага развіцця звязана з тымі ці іншымі таварамі, працамі ці паслугамі. Таму пры іх дасягненні нам спатрэбяцца прынцыпы «зялёных» закупак. У гэтым упэўненая Юлія Амяльчэня, кандыдат юрыдычных навук, нацыянальны кансультант праекта ПРААН «Зялёныя гарады». Юлія Амяльчэня — аўтар «Метадычных рэкамендацый па арганізацыі і правядзенні закупак тавараў (работ, паслуг) з выкарыстаннем прынцыпаў «зялёных» закупак». Дакумент быў распрацаваны ў рамках праекта і з’яўляецца першым практычным дапаможнікам на дадзеную тэму, выпушчаным у Беларусі.

Краіна ў апошнія гады дэманструе ўпэўненую цікавасць да «зялёнага» росту ва ўсіх сектарах. У прыватнасці, Нацыянальная стратэгія ўстойлівага развіцця (да 2030 года) уключае пытанні ўкаранення «зялёных» прынцыпаў у эканоміку. Нездарма ў заканадаўстве тэрмін «зялёныя закупкі» ўпершыню з’явіўся ў палажэннях Нацыянальнага плана дзеянняў па развіцці «зялёнай» эканомікі ў Рэспубліцы Беларусь да 2020 года.

— Устойлівае развіццё можа быць забяспечана з дапамогай «зялёных» закупак, якія ажыццяўляюцца з розных фінансавых крыніц, — кажа Юлія Амяльчэня. — У цэлым прымяненне прынцыпаў «зялёных» закупак дазволіць палепшыць якасць жыцця насельніцтва і захаваць навакольнае асяроддзе, атрымаць выгаду: дзякуючы эканоміі рэсурсаў, укараненню інавацый, узмацненню канкурэнцыі. Акрамя таго, дзякуючы «зялёным» закупкам павышаецца эфектыўнасць выкарыстання бюджэтных сродкаў і сродкаў дзяржаўных пазабюджэтных фондаў.

На думку Юліі Амяльчэні, прынцыпы «зялёных» закупак несумненна паспрыяюць зніжэнню адмоўнага ўздзеяння на навакольнае асяроддзе, будуць стымуляваць актыўнае ўкараненне інавацый на рынку, выкарыстанне энергаэфектыўнага абсталявання і альтэрнатыўных крыніц энергіі.

Сёння ў большасці выпадкаў асноўным крытэрыем пры закупках энергаэфектыўнага абсталявання па-ранейшаму з’яўляецца кошт. Пасля таго, як абсталяванне ўстаноўлена і зманціравана, пытанні, звязаныя з выдаткамі на яго эксплуатацыю, практычна ніколі не ўлічваюцца. ПРААН у Беларусі адыходзіць ад такой практыкі і дэманструе іншыя прыклады падыходу да закупак. Так, праектам «Зялёныя гарады» пры выбары пастаўшчыкоў «разумнага» энергаэфектыўнага вулічнага асвятлення для горада Навагрудка ўлічваўся не толькі кошт абсталявання, але і яго энергаспажыванне, іншыя выдаткі. Нават кошт утылізацыі. І такі падыход сапраўды дапамог выбраць найлепшае тэхнічнае рашэнне.

Прынцыпы «зялёных» закупак выкарыстоўваліся і ў іншых праектах ПРААН у Беларусі. Гэта, напрыклад, цеплатэхнічная мадэрнізацыя школы ў Дзяржынску (праект ЕС — ПРААН «Энергаэфектыўнасць у школах»), арганізацыя вытворчасці офіснай паперы з другасных рэсурсаў на папяровай фабрыцы ў Барысаве (праект ЕС — ПРААН «Садзеянне пераходу Рэспублікі Беларусь да зялёнай эканомікі»).

— Што тычыцца метадычных рэкамендацый, то гэта першая спроба ў Беларусі сістэматызаваць масіў заканадаўства аб закупках, вызначыць праблемныя моманты і аспекты, дзе трэба сцерагчыся парушэнняў, вылучыць групы патрабаванняў да ўмоў ажыццяўлення закупак, у рамках якіх мы можам іх практыкаваць, — распавядае Юлія Амяльчэня. — Яны распрацаваныя ў адпаведнасці з нацыянальным заканадаўствам аб закупках тавараў, работ або паслуг, антыманапольным заканадаўствам, заканадаўствам аб тэхнічным нармаванні і стандартызацыі, а таксама з улікам патрабаванняў наднацыянальных актаў, у прыватнасці, Дагавора аб Еўразійскім эканамічным саюзе.

Юлія Амяльчэня заклікае не забываць пра канчатковага спажыўца, з пазіцыі якога «зялёныя» закупкі ўяўляюць непасрэдны ўдзел у дасягненні экалагічных мэтаў дзяржавы, паколькі гаворка ідзе пра засваенне бюджэтных сродкаў. З іншага боку, дзякуючы набыццю тавараў, работ, паслуг на прынцыпах «зялёных» закупак паляпшаецца якасць жыцця насельніцтва, у тым ліку за кошт зніжэння шкоднага ўздзеяння на навакольнае асяроддзе, паляпшэння здароўя грамадзян і ўмоў іх працы.

Алег Багамазаў

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Шалям засталося прыкласці зусім няшмат намаганняў, каб жаданая мэта была дасягнута.

Грамадства

Камандзір вядзе за сабой

Камандзір вядзе за сабой

Пяцікурснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Е. Полацкай быў удастоены ганаровага звання «Чалавек года Віцебшчыны — 2023».

Моладзь

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Яе песні займаюць першыя радкі ў музычных чартах краіны, пастаянна гучаць на радыё і тэлебачанні.