Вы тут

Карэспандэнты «Звязды» зазiрнулi ў закулiсны свет Беларускага акадэмiчнага музычнага тэатра


Паводле адной з тэатральных баек, аднойчы нейкая прыма заявiла рэжысёру, што выйдзе на сцэну, толькi калi брыльянты на ёй будуць сапраўдныя. «Усё будзе сапраўднае, — запэўнiў рэжысёр, — i брыльянты ў першай дзеi, i атрута ў апошняй»... Карэспандэнты «Звязды» зазiрнулi ў закулiсны свет Беларускага акадэмiчнага музычнага тэатра, якi сталiчныя жыхары па старой завядзёнцы завуць «музкамедыяй», — туды, дзе нараджаюцца iдэi, макеты, касцюмы, рэквiзiт ды iншыя неад'емныя часткi будучых пастановак.


Закулiссе тэатра — нiбыта iншы сусвет. Цi, сама меней, музей, дзе захоўваюцца рэчы з розных эпох i краiн. У кiшэнi сцэны ў адным кутку дзявочая постаць — статуя ў антычным стылi, надмагiльны помнiк, кандэлябры, у другiм — упрыгожаная кветкамi альтанка i некалькi коней, у якiх ёсць галава i тулава, а ногi кудысьцi сышлi. Крыху далей, за невядома чыiм тронам, шчарбата ўсмiхаецца зусiм нястрашны шкiлет, якi, расказваюць дэкаратары, з дапамогай акцёраў зухавата «аддае гонар». А побач — практычна гатовая венецыянская гандола... на колах. Каркас, абцягнуты тканiнай, каб пазбегчы стрэмак у выканаўцаў i падоўжыць тэрмiн дзеяння дэкарацый, на нашых вачах становiцца «драўляны». Усе гэтыя рэчы ў свой час аказваюцца на сцэне i аздабляюць спектаклi розных жанраў.

...З глядзельнай залы назiраем, як на сцэне паўстае Венецыя — аркi, балконы, ажурныя мосцiкi, гандолы... Мастак па святле падбiрае патрэбныя фiльтры i камандуе памочнiку: «Гэты цiкавы, пакiнь, гэты таксама, а гэты — не, адстой, прыбяры i схавай, каб нiхто не бачыў». У пражэктары адцення халоднага месяцовага святла асаблiва таямнiчымi здаюцца вялiзныя, амаль у чалавечы рост, карнавальныя маскi, якiя хутка будуць лунаць у паветры.

— Гэта што, вось калi ў нас проста на падлозе будзе вада, атрымаецца яшчэ прыгажэй», — на хвiлiну адрываецца ад работы Андрэй Меранкоў, галоўны мастак Музычнага. — Паколькi ў цэнтры падзей — каханне, то ў нас асноўны вобраз — масты, якiя могуць злучацца i раз'язджацца, да таго ж святло дазволiць маляваць на светла-шэрых, амаль белых дэкарацыях усякiя цуды...

«Мне цiкава рабiць спектакль роўна да таго моманту, як яго ўбачыць глядач, — прызнаецца мастак-пастаноўшчык, — потым ужо нiчога не пераробiш, i толькi публiка вырашае, атрымалася ў цябе або не. Але галоўнае, што ў нас усе працуюць шчыра, сумленна, нiхто не халтурыць — калi i каманда, i цэхi дзейнiчаюць як зладжаны арганiзм, працаваць — адно задавальненне. Мне ёсць з чым параўноўваць, бо я рабiў спектаклi практычна ва ўсiх вядучых тэатрах i магу засведчыць: у музычным тэатры жывапiсна-бутафорскi, сталярны, iншыя цэхi — найлепшыя з усiх».

Канешне, пагаджаецца Андрэй Меранкоў, пасля кожнага здадзенага спектакля бывае «дэпрэсiя дасягнення», калi нават ад добра зробленай работы адчуваеш не задавальненне, а пустэчу. Але справа ў тым, што ў тэатральным iмклiвым жыццi няма часу на рэфлексii, i за адной пастаноўкай тут жа iдзе наступная. А калi трэба аднавiць моцна патрачаную творчую энергiю, ратуе жывапiс. Таму ўсе спектаклi, пастаўленыя ў Музычным тэатры, для яго, як дзецi, па-свойму родныя i любiмыя. Бо, зноў жа, крэда — працаваць сумленна. А яшчэ мыслiць, як вучыў настаўнiк — Барыс Герлаван. «У нас, яго вучняў, дэкарацыi разумныя. Бо дэкарацыя — як жанчына, мусiць не толькi быць прыгожай, але i пра нешта гаварыць. Тым больш цяпер час iншы — патрэбная дынамiка, крэатыў, неабходна зацiкавiць гледача i ўтрымаць увагу, каб ён не засынаў на дзясятай хвiлiне класiчнага спектакля».

Нiбыта iлюструючы ўласную пазiцыю, мастак бярэ ў рукi шрубакрут i дапамагае «галоўным людзям у тэатры» сабраць частку моста, каб той не правалiўся ў самы адказны момант. А кiраўнiк жывапiсна-бутафорскага цэха Тамара Жэран вядзе нас далей у закулiсныя нетры, дзе таксама вiруе работа. Вось бутафоры падкладваюць у распiсную мiску кавалачкi «мяса» i «памiдоры».

— Гэта наш кухар. Што «гатуе»? Збольшага — парэзаны на кавалачкi пенапласт, — смяюцца работнiкi цэха, — але выглядаць мусiць так, каб у гледачоў з чацвёртага рада слiнкi пацяклi, а з дзясятага — каб пабеглi ў антракце ў буфет!

На стале, бы ў моднай краме, раскладзеныя яркiя капелюшы. Усе ручной работы, таксама як i вееры, да якiх адна з дзяўчат цяпер прышывае пышныя карункi, а другая наносiць малюнкi. «Хадземце, пакажу, якiя ў нас карнавальныя маскi!» —Тамара Уладзiмiраўна дэманструе, якiм прыгожым ва ўмелых руках можа атрымацца спалучэнне пап'е-машэ, тканiны i фарбаў.

Кулiсы ўжо гатовыя i размешчаныя на сцэне, цяпер чарга за калонамi — хлопцы пераносяць iх унiз, нiбы бярвёны на суботнiку. У цэху на суседнiх крэслах мiрна суiснуюць стравы для вячэры ў доме заможнага купца — рыбiна з лiмонам i зяленiвам на падносе (таксама пенапласт, але каб гэта зразумець, даводзiцца ледзь не абнюхаць рыбiну), антычныя (насамрэч — фанерныя) слупы з капiтэлямi i рыцарскi даспех, якi вянчае шлем са страусавым пер'ем (пер'е сапраўднае, шлем — каркас, паралон, тканiна i шыза-сталёвыя фарбы, што з трох крокаў ствараюць поўнае ўражанне металу). Штосьцi з гэтага рэквiзiту будзе выкарыстана ў найблiжэйшы час, штосьцi яшчэ чакае сваiх пастановак — напрыклад, адкладзенага праз каранавiрус балета «Праметэй».

Мастакi i бутафоры кажуць, што ў тэатры для iх няма простай цi складанай работы — ва ўсiм патрэбныя майстэрства i фантазiя: «Гледачы гэтага працэсу не бачаць, а нам здаецца, тут адбываецца самае цiкавае». Нам — таксама. А публiцы ў зале даводзiцца толькi здагадвацца, што ў спектаклi — бутафорыя, а што сапраўдныя рэчы, якiм закулiсныя ўмельцы надалi новае жыццё.

...Апошнiм часам, калi праз каранавiрус адмяняюцца або пераносяцца на няпэўны тэрмiн многiя вiдовiшчныя мерапрыемствы, тэатры, у тым лiку беларускiя, падтрымлiваюць сувязь з публiкай дыстанцыйна i выкладваюць частку пастановак на YouTube-каналы. У Музычным таксама не выключаюць такi варыянт.

...Учора тут далі апошняе красавіцкае прадстаўленне. Ад сёння і па 10 мая ўсе спектаклі адмененыя, квіткі на іх можна здаць у касу не пазней за дату, калі мусіў адбыцца спектакль.

Вiкторыя ЦЕЛЯШУК

Фота Таццяны ТКАЧОВАЙ

Загаловак у газеце: Чараўнiкi закулiсся

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Класiкаў трэба ведаць…, Быў бы араты, будзе й прыганяты, Па малiну…

Эканоміка

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

У бiзнес-колах Гродзеншчыны лiчаць, што меры па падтрымцы эканомiкi з'явiлiся своечасова.