Вы тут

Адна на ўсіх Зямля і Перамога


Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка паўдзельнічаў 8 мая ў цырымоніі ўрачыстай закладкі капсул з зямлёй у крыпце Храма-помніка ў гонар Усіх Святых у Мінску. Зямля была ўзята з месцаў пахаванняў воінаў-беларусаў, што загінулі на тэрыторыі Беларусі, за яе межамі, з месцаў масавых пахаванняў ахвяр вайны.


Аляксандр Лукашэнка ў крыпце Храма-помніка ў гонар Усіх Святых

Міжнародная акцыя “На славу агульнай Перамогі!” — адна з самых значных у плыні падрыхтоўкі да святкавання 75‑годдзя Перамогі. Тысячы людзей далучыліся да яе ва ўсіх рэгіёнах Беларусі. З памятных месцаў, дзе пахаваны воіны Другой сусветнай, яе шматлікія ахвяры, сабраны сімвалічныя жменькі зямлі, змешчаны ў спецыяльныя капсулы. Яны й закладзены ў крыпту Храма-помніка ў гонар Усіх Святых.

Да акцыі далучыліся замежныя арганізацыі, грамадскія дзеячы, беларусы замежжа. Зямля была сабрана ў краінах, дзе таксама ў гады вайны вяліся баявыя дзеянні, а на палях бітвы гінулі беларускія салдаты. Ініцыяваў акцыю летась Прэзідэнт Беларусі (“Памятаць. І дзяцей навучаць” — ГР, 17.05.2019).

Паўдзельнічаць у праекце заклікаў беларусаў замежжа й настаяльнік Храма-помніка ў гонар Усіх Святых протаіерэй Фёдар Поўны (“Зямля і памяць” — ГР, 28.01. 2020). Наша газета шырока асвятляла ход акцыі.

Паэтапную рэалізацыю праекта каардынавалі, давалі яе ўдзельнікам неабходныя парады супрацоўнікі Беларускага культурнага цэнтра духоўнага Адраджэння: ён дзейнічае пры Храме-помніку. Яны й расказалі нам, што жыхары Нарвегіі, Польшчы, Сербіі, Фінляндыі, Малдовы, Украіны, Латвіі, Румыніі, Венгрыі, Аўстрыі, Эстоніі, Расіі ды іншых краін таксама паўдзельнічалі ў акцыі. Адтуль у Беларусь дастаўлена была зямля, сабраная імі, і тыя капсулы таксама закладзены ў крыпту Храма-помніка.

Урачыстая цырымонія перадачы зямлі ў Трасцянцы пад Мінскам

Зямны наш паклон народам Польшчы (у Храме-помніку ўвекавечана памяць пра беларусаў, што загінулі ў горадзе Гайнаўцы Падляскага ваяводства), Сербіі (зямля прывезена з Мемарыяльнага комплекса “Вызваліцелям Бялграда”). Фінляндыі (зямля ўзята з месцаў размяшчэння фінскіх канцлагераў, у якіх загінулі тысячы беларусаў). Актывісты з Украіны бралі зямлю ў горадзе Карукаўка (Корюківка, цяпер раённы цэнтр) Чарнігаўскай вобласці: у вайну там было знішчана 6700 мірных жыхароў. У Латвіі зямля была ўзята на Воінскіх брацкіх могілках (па вуліцы Граўдэ ў Рызе) і Брацкіх могілках воінаў-вызваліцеляў у парку Дубровіна (Даўгаўпілс). 172 воінскія пахаванні часоў Другой сусветнай у Румыніі таксама былі задзейнічаны ў акцыі. У Аўстрыі зямля была ўзята з брацкага пахавання савецкіх воінаў, што на могілках абшчыны Брун-ам-Гебірге ў федэральнай зямлі Ніжняя Аўстрыя. Прывезена зямля і з Цэнтральных могілак Вены. У Эстоніі зямлю ўзялі на брацкіх магілах паблізу пасёлка Сінімяэ. У Венгрыі — на брацкіх могілках у горадзе Секешфехервар. Малдова даслала зямлю з магіл воінаў-беларусаў, што загінулі ў гады вайны на яе тэрыторыі.

Забор зямлі за мяжой, як правіла, праходзіў у часе ўрачыстых цырымоній. Пры тым арганізатары акцыі на месцах рыхтавалі гістарычную даведку, збіралі звесткі пра ваенныя падзеі 1941–45 гадоў у іх мясцовасці, пра ўнёсак беларусаў у Вялікую Перамогу. Складалі спісы з імёнамі загінулых, фатаграфавалі помнікі, цырымонію забору зямлі. Уся тая ды іншая інфармацыя спатрэбіцца для музея, што ствараецца пры Храме-помніку ў гонар Усіх Святых.

Так будуць зберагацца капсулы

У сакавіку 2020‑га ў крыпце Храма-помніка была закладзена капсула з зямлёй з палёў кровапралітных баёў паблізу Ржэва. Яна ўзята з двух месцаў: з “Вышыні-200”, за якую бітва ішла некалькі месяцаў і дзе праходзіў Палунінскі рубеж, і з брацкай магілы каля вёскі Какошкіна, дзе пахаваны тысячы невядомых салдат.

Мэта сабраць зямлю ў часе акцыі “На славу агульнай Перамогі!” з усіх пахаванняў воінаў-беларусаў ва ўсіх замежных краінах не ставілася. Арганізатары ўдакладняюць: галоўным было, каб грамадскасць за мяжой рабіла тое па ўласнай ініцыятыве. Як кажуць, па закліку сэрца. Увогуле ж пахаванні воінаў-суайчыннікаў, што загінулі за межамі Беларусі ў часе сусветных войнаў ды іншых ваенных дзеянняў, цяпер ёсць на тэрыторыях 49 краін. Велізарная праца па іх выяўленні вядзецца з 2010 года. У крыпце Храма-помніка і раней праходзілі цырымоніі перадачы капсул з зямлёй з замежжа. І, безумоўна, такі добры пачын прадоўжыцца.

Ганна ЛАГУН

Фота БЕЛТА

Ад рэдакцыі. У гэтым нумары газеты на старонках 4 і 5 чытайце больш падрабязна пра тое, як праходзілі ўрачыстыя цырымоніі забору зямлі ў Латвіі: у Даўгаўпілсе (магілы афіцэраў і генералаў у парку Дубровіна) ды з месца гібелі Героя Савецкага Саюза родам з Жодзіна Пятра Купрыянава (пры хутары Лідумніекі ў Нікрацкай воласці Скрундскага краю). Там жа й тэкст пра тое, як беларусы Нарвы (Эстонія) удзельнічалі ва ўрачыстай цырымоніі забору зямлі з дзвюх вялікіх брацкіх магіл пры паселішчы Сінімяэ, дзе ў бітвах за вызваленне Эстоніі загінулі тысячы савецкіх салдат і афіцэраў.

Светлая памяць усім, хто набліжаў Перамогу, хто стаў ахвярамі неверагодна жорсткай і бесчалавечнай вайны.

Беларусь памятае! Мы памятаем!

Нумар у фармаце PDF

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Казярогам важна на гэтым тыдні скончыць неадкладную справу, якая ўжо даўно не дае спакою.

Здароўе

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Некалькі парад ад урача-інфекцыяніста.