Вы тут

Жалеза і хлор — дзве бяды. Да 2025 года ад іх плануюць пазбавіцца


Больш за 40 % насельніцтва планеты пакутуе ад нястачы вады, і гэтая лічба будзе толькі расці. Доля прэснай вады на планеце, па розных падліках, складае ўсяго 2,5—3 %. На шчасце, Беларусь не адносіцца да краін, якія маюць дэфіцыт гэтага жыццёва неабходнага рэсурсу. Да таго ж якасць вады, якую мы атрымліваем з цэнтралізаваных сістэм, даволі высокая. На сёння больш за 92 % насельніцтва краіны забяспечана якаснай вадой. Да 2025 года гэта лічба складзе 100 %.


Справа ў тым, што да 2025 года ў сельскай мясцовасці плануецца пабудаваць 1400 станцый абезжалезвання вады. У іх маюць патрэбу невялікія населеныя пункты, дзе жыве ад 200 да 500 чалавек. Асноўнымі крытэрыямі для выбару населеных пунктаў, дзе ўвядуць у эксплуатацыю станцыі абезжалезвання, з'яўляюцца перавышэнне ўтрымання жалеза ў вадзе, а таксама колькасць жыхароў.

Ужо летась за сродкі рэспубліканскага і абласных бюджэтаў вялося будаўніцтва 250 такіх станцый. І да 2025 года штогод у кожнай вобласці іх будзе будавацца не менш за 40. У выніку да 2025 года ўсё насельніцтва Беларусі забяспечаць якаснай пітной вадой.

Асноўнымі крыніцамі водазабеспячэння ў краіне з'яўляюцца падземныя воды. Адкуль жа ў іх павышанае ўтрыманне жалеза? Менавіта з-за гідрагеалагічных асаблівасцяў фарміравання пэўных тэрыторый. Пры гэтым злучэнні жалеза не аказваюць таксічнага ўздзеяння на арганізм чалавека, аднак садзейнічаюць павелічэнню мутнасці і колернасці, што абмяжоўвае выкарыстанне вады ў санітарна-бытавых мэтах.

Як расказалі ў Рэспубліканскім цэнтры гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя, пры наяўнасці ў пітной вадзе жалеза ў канцэнтрацыі большай за 0,3—0,5 мг/л арганалептычныя ўласцівасці пагаршаюцца, а пры канцэнтрацыі вышэйшай за 1,5—2 мг/л вада, акрамя мутнасці і афарбоўкі, набывае непрыемны даўкі смак. Таму колькасць жалеза ў водаправоднай вадзе не павінна перавышаць 0,3 мг/л. Па рашэнні мясцовых улад да правядзення адпаведных мерапрыемстваў (будаўніцтва станцый абезжалезвання, выбар новай крыніцы водазабеспячэння і іншае) можа быць устаноўлены часовы нарматыў колькасці жалеза — 1 мг/л.

Па выніках лабараторнага кантролю, калі браць статыстыку за апошнія 15 гадоў, колькасць нестандартных проб па санітарна-гігіенічных паказчыках (а яны ў асноўным звязаны з высокім утрыманнем жалеза) зменшылася з 22,5 % да 15 %.

У сталіцы некаторыя раёны (у прыватнасці, Маскоўскі і Фрунзенскі) ужываюць ваду з паверхневых крыніц. Перавесці ўсё раёны Мінска на падземныя крыніцы водазабеспячэння плануецца да 2025 года. Праектная дакументацыя ўжо распрацаваная, цяпер ажыццяўляецца выбар генпадрадчыка.

Для абясшкоджвання вады ў сталіцы часткова выкарыстоўваюць метад хларавання. Надзейны эфект дасягаецца ў тым выпадку, калі пасля абясшкоджвання ў вадзе застаецца 0,3—0,5 мг/л свабоднага хлору ці 0,8—1,2 мг/л звязанага хлору, што сведчыць пра дастатковую колькасць уведзенага абеззаражвальнага агента. Наяўнасць рэшткавага хлору ў вадзе рэгулярна вызначаюць у лабараторыі, а таксама не радзей чым раз на суткі адбіраюць пробу вады для бактэрыялагічнага даследавання. Летась і ў бягучым годзе па выніках лабараторных даследаванняў у пітной вадзе з размеркавальнай сеткі Мінска перавышэнняў колькасці рэшткавага хлору не выяўлена.

У малых населеных пунктах выкарыстоўваюцца нецэнтралізаваныя крыніцы водазабеспячэння — гэта шахтавыя і трубчастыя калодзежы. Яны з'яўляюцца недастаткова бяспечнымі, бо ў іх трапляе вада з найбліжэйшага да паверхні зямлі ваданоснага слоя, які не абаронены воданепранікальнымі пародамі. У асноўным нестандартныя пробы па санітарна-гігіенічных паказчыках у такіх калодзежах звязаны з павышаным утрыманнем нітратаў.

Адказнасць за эксплуатацыю, санітарны і тэхнічны стан грамадскіх шахтавых калодзежаў нясе арганізацыя, на балансе якой яны знаходзяцца. У апошнія гады назіраецца ўстойлівая тэндэнцыя па зніжэнні колькасці крыніц нецэнтралізаванага водазабеспячэння, якія не адпавядаюць устаноўленым нормам, у тым ліку і па якасці вады. За апошнія 10 гадоў іх колькасць знізілася з 15,3 % да 4,1 %.

Наколькі бяспечная і прыгодная для ўжывання вада з індывідуальных калодзежаў, іх уладальнікі могуць даведацца, здаўшы ваду на даследаванне. Як гэта зрабіць, можна ўдакладніць у тэрытарыяльных цэнтрах гігіены і эпідэміялогіі.

Алена КРАВЕЦ

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Крэпасць духу. 10 натхняльных храмаў Гродзеншчыны

Крэпасць духу. 10 натхняльных храмаў Гродзеншчыны

Гэта культурнае багацце прыцягвае ў краіну масу падарожнікаў. 

Грамадства

Як правільна аднаўляцца пасля COVID-19?

Як правільна аднаўляцца пасля COVID-19?

Нават у лёгкай форме перанесеная каранавірусная інфекцыя не праходзіць для арганізма бясследна.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

СТРАЛЕЦ. Ад таго, як сплануеце тыдзень, залежыць, ці паспееце завяршыць важныя справы. 

Грамадства

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Дзіцяці абавязкова трэба ведаць: Што такое грошы? Навошта яны патрэбны?