Вы тут

Пасля карнавалу. Што адбываецца ў Бразіліі?


Дырэктар праграмы СААЗ па надзвычайных сітуацыях у галіне аховы здароўя Майк Раян назваў Паўднёвую Амерыку «новым эпіцэнтрам» пандэміі каранавіруса, а Бразілію «найбольш пацярпелай краінай». Пры гэтым эксперт звярнуў асаблівую ўвагу на рэгіён Амазонія, дзе шчыльнасць заражэння і смяротнасць ад COVІD-19 з’яўляюцца найвышэйшымі ў краіне. Бразілія выйшла на другое месца ў свеце па колькасці заражаных, і тэмпы прыросту застаюцца надзвычай высокія. Як вядома, найбольш пацярпелыя еўрапейскія дзяржавы — Вялікабрытанію, Іспанію і Італію — лацінаамерыканская краіна абышла літаральна за тыдзень. Паводле афіцыйнай статыстыкі, паказчык зарэгістраваных выпадкаў захворвання перавысіў 400 тысяч, да якіх штодня дадаецца каля 20 тысяч новых. Як Бразілія ператварылася ў сусветны ачаг пандэміі і калі здолее выкараскацца з цяжкай сітуацыі?


Шпіталь на стадыёне

Бразілія стала першай краінай у Паўднёвай Амерыцы, дзе з’явіўся COVІD-19. Крыху больш чым тры месяцы таму — 26 лютага, акурат на наступны дзень пасля заканчэння сусветна вядомага карнавалу, які суправаджаўся масавымі гуляннямі па ўсёй краіне, міністр аховы здароўя краіны сабраў прэс-канферэнцыю, дзе было абвешчана пра першага хворага на каранавірус. Як і ў многіх іншых дзяржавах, так званы нулявы пацыент прывёз інфекцыю з-за мяжы, вярнуўшыся ў Сан-Паўлу з рабочай паездкі ў Італію. Сёння гэты мегаполіс, у агламерацыі якога жыве звыш 21 мільёна чалавек, стаў эпіцэнтрам распаўсюджвання каранавіруса ў найбуйнейшай дзяржаве Паўднёвай Амерыкі (па колькасці насельніцтва — 211 мільёнаў чалавек — Бразілія на шостым месцы ў свеце і на пятым — па тэрыторыі).

Паколькі Бразілія з’яўляецца федэратыўнай рэспублікай, улады штатаў маюць паўнамоцтвы ўводзіць свае каранцінныя меры. Галоўнымі асяродкамі распаўсюджвання COVІD-19 сталі пяць штатаў — апроч Сан-Паўлу, гэта Рыа-дэ-Жанейра, Сеара, Пернамбуку і Aмазонас. На іх прыпадае больш за 80 працэнтаў смерцяў, як вынікае з падлікаў экспертаў Універсітэцкага каледжа Лондана. «Мы прайграём бітву з вірусам — такая рэальнасць», — з горыччу заўважыў дырэктар каранавіруснага цэнтра горада Сан-Паўлу Дымас Ковас. Сістэма аховы здароўя ў найбуйнейшым мегаполісе Бразіліі працуе на мяжы сваіх магчымасцяў. У палатах інтэнсіўнай тэрапіі з-за масавага паступлення хворых COVID-19 свабодных месцаў практычна не засталося, заявіў мэр Сан-Паўлу Бруну Ковас. Гарадскія бальніцы таксама перапоўненыя.

У Рыа-дэ-Жанейра таксама адчуваецца недахоп ложкаў у рэанімацыях. Акрамя таго, буйны ачаг паўстаў у глыбіні паўднёва-амерыканскага кантынента ў сталіцы штата Амазонас — горадзе Манаус, што ў басейне Амазонкі. Там падобная сітуацыя — бальніцы перапоўненыя, а памерлых даводзілася хаваць у агульных магілах. Сітуацыю пагаршае клімат: у сярэдзіне чэрвеня ў Бразіліі пачнецца зіма. Дабрачынныя арганізацыі збіраюць цёплую вопратку, медыкаменты, ежу для бяздомных, але наўрад ці гэтага хопіць на ўсіх.

Легендарны стадыён «Маракана» ў Рыа, дамашняя арэна зборнай Бразіліі, — цяпер палявы шпіталь для цяжкахворых. Гэтак сама як і былы нацыянальны стадыён «Пакаэмбу» ў Сан-Паўлу — часовыя бальніцы разгорнутыя проста на футбольных палях.

Крызіс стагоддзя

Сродкаў у краіны становіцца ўсё менш. Бразільскі рэал страціў больш за траціна свайго кошту да долара, стаўшы сярод валют краін, якія развіваюцца, валютай з найгоршымі паказчыкамі. З пачатку года каціроўкі кампаній іShares MSCІ Brazіl знізіліся амаль на 50 працэнтаў. Паводле звестак Эканамічнай камісіі ААН для Лацінскай Амерыкі і Карыбскага басейна, сёлета рэгіён перажыве найгоршы эканамічны спад у гісторыі. ВУП знізіцца на 5,3 працэнта.

Паводле ацэнак Міжнароднай арганізацыі працы, за мінулы месяц у выніку пандэміі 14 мільёнаў работнікаў у рэгіёне ўжо пазбавіліся рабочых месцаў.

Эксперты ўсё часцей параўноўваюць цяперашнюю сітуацыю з пасляваеннай, таму такія лідары, як старшыня ўрада Іспаніі Педра Санчас і яго мексіканскі калега Андрэс Мануэль Лопес Абрадор, папрасілі стварыць для рэгіёна свой уласны, сучасны «план Маршала». Бразілія таксама рыхтуецца да самага значнага эканамічнага крызісу ў сваёй гісторыі. Паводле ацэнак урада, ВУП знізіцца на 4,7 працэнта (у МВФ лічаць, што падзенне будзе яшчэ мацнейшае) — апошні раз падобная сітуацыя склалася ў далёкім 1901-м. А ўзровень беспрацоўя ў Бразіліі можа да канца года падняцца з бягучых 12,2 працэнта амаль да 19. Пасля фінансавага крызісу 2008—2009 гадоў урад Кітая выдзеліў вялікую колькасць сродкаў на стымуляванне эканомікі, і гэта дапамагло краінам, у якіх Кітай купляе сыравіну, напрыклад, Бразіліі, Аргенціне, Чылі. Але гэтым разам такая магчымасць наўрад ці надарыцца.

Фавелы і індзейцы

Як заўважыў aіf.ru дырэктар Навуковага інфармацыйнага цэнтра па прафілактыцы і лячэнні вірусных інфекцый Георгій Вікулаў, рэзкі скачок захворвальнасці COVІD-19 у Бразіліі можа быць звязаны з недаацэнкай уладамі сітуацыі, якая складвалася, і, як вынік, недастатковым узроўнем супрацьэпідэмічных мерапрыемстваў. Адна з прычын хуткага распаўсюджвання каранавіруса — вялікая шчыльнасць насельніцтва ў краіне (па звестках на 2018 год яна складала 23,6 жыхара на квадратны кіламетр).

Сур’ёзную праблему ўяўляюць і гарадскія трушчобы, якія называюць фавеламі. Па інфармацыі англійскага медыцынскага часопіса The Lancet, тут жыве каля 13 мільёнаў бразільцаў. У жыхароў фавел праблемы з доступам да чыстай вады, а ў пакоі звычайна знаходзіцца не менш за трох чалавек. У такіх умовах выконваць рэкамендацыі па гігіене і сацыяльнай дыстанцыі проста немагчыма. «Многія людзі дакладна не разумеюць, што адбываецца», — расказаў кіраўнік суполкі «Райскага горада» — другой найбуйнейшай фавелы Сан-Паўлу. Паводле яго слоў, мясцовым жыхарам удалося сабраць грошы на 3 прыватныя машыны хуткай дапамогі і 8 урачоў, што цяпер змагаюцца з інфекцыяй, якая ахапіла трушчобы.

Праблемы датычацца і карэннага насельніцтва краіны — індзейцаў. Першы выпадак захворвання ў адным з бразільскіх плямён выявілі ў красавіку. Тады адзначалася, што індзейцы могуць наогул вымерці ад каранавіруса, бо ўразлівыя да завезеных у абшчыны звонку хвароб. Да сярэдзіны мая каранавірус ахапіў 38 плямён. У адным з іх ад COVІD-19 памёр правадыр. Прадстаўнікі грамадскай арганізацыі «Аб’яднанне карэнных народаў Бразіліі» (APІB) заяўляюць, што ўзровень смяротнасці сярод індзейцаў у два разы вышэйшы, чым сярод астатняга насельніцтва. «Мы лечымся дамашнімі сродкамі, па рэцэптах, што перадаваліся з пакалення ў пакаленне. Мы навучыліся змагацца ў адзіночку», — сказаў правадыр аднаго з плямён Андрэ Маўэ. Зразумела, што ў выпадку з каранавірусам такая схема не спрацуе.

Людзі, якія жывуць у аддаленых раёнах краіны, не маюць элементарных санітарных і медыцынскіх устаноў, а найбліжэйшыя бальніцы з аддзяленнямі інтэнсіўнай тэрапіі размешчаны на адлегласці да 1000 кіламетраў ад некаторых вёсак. Паводле статыстыкі, COVІD-19 цяпер актыўна пранікае менавіта ў невялікія населеныя пункты.

Кавалак айсберга

Як заявіў The Fіnancіal Tіmes бразільскі эпідэміёлаг, дырэктар Міжнароднага цэнтра даўгалецця Алешандру Калаше, улічваючы эпідэмію ў фавелах, жыхары якіх не маюць магчымасці звярнуцца па дапамогу, рэальная колькасць захварэлых і памерлых у Бразіліі можа быць значна вышэйшая. Пра гэта, дарэчы, сведчаць і вынікі даследавання Федэральнага ўніверсітэта горада Пелотас у штаце Рыў-Грандзі-ду-Сул, што на поўдні Бразіліі, якое праводзілася пры фінансавай падтрымцы міністэрства аховы здароўя. У тэсціраванні ўзяло ўдзел каля 25 тысяч чалавек з 133 муніцыпалітэтаў па ўсёй краіне.

Вынікі даследавання паказалі, што прыблізна 1,4 працэнта насельніцтва Бразіліі (каля 3 мільёнаў чалавек) могуць быць хворыя на COVІD-19. «Такім чынам, паводле ацэнак даследавання, на кожны пацверджаны выпадак у гэтых гарадах існуе сем рэальных выпадкаў сярод насельніцтва, — адзначаецца ў высновах даследавання. — Пацверджаныя выпадкі, якія паказаны ў афіцыйнай статыстыцы, уяўляюць сабой толькі верхнюю частку айсберга, чыя большая частка знаходзіцца пад вадой».

У даследаванні прыводзяцца звесткі па ўсіх гарадах, дзе праводзілася тэсціраванне. Самы вялікі паказчык зафіксаваны ў невялікім горадзе Брэвес штата Пара на поўначы Бразіліі, дзе жыве крыху больш за 100 тысяч чалавек. Там каранавірус выяўлены ў 24 працэнтаў насельніцтва. А ў самым сэрцы Амазонкі — горадзе Тэфе — хворы аказаўся кожны пяты яго жыхар.

Прэзідэнт Бразіліі Жаір Балсанару назваў эпідэмію «галоўным выклікам пакалення». Пры гэтым, на яго думку, эканамічны ўрон найбольш небяспечны. З Балсанару адкрыта канфліктуюць губернатары і іншыя чыноўнікі. Па словах супрацоўніка медыцынскай школы ўніверсітэта Сан-Паўлу Дамінга Алвеса, палітычныя войны сімвалізуюць агульны падыход да барацьбы з COVІD-19 у краіне. «У Бразіліі няма ніякага плана», — адзначыў The Sun вучоны.

Каранавірус стаў каталізатарам, што справакаваў рэзкую палярызацыю палітычнага жыцця краіны. Сітуацыя «абярнулася расколам унутры краіны ў момант моцнай сацыяльна-эканамічнай напружанасці», растлумачыў Кевін Іверс, віцэ-прэзідэнт кансалтынгавай кампаніі DCІ Group, якая працуе з хэджавымі фондамі, што інвестуюць у краіну. Група бразільскіх вайскоўцаў у адстаўцы напісала адкрыты ліст, у якім папярэдзіла, што супрацьстаянне розных галін улады пры самым горшым развіцці падзей можа прывесці да грамадзянскай вайны.

Самі бразільцы перажываюць тое, што адбываецца, па меры сваіх фінансавых магчымасцяў і палітычных пераваг. Прычым дазволіць сабе заставацца дома могуць далёка не ўсе жыхары краіны, дзе па стане на люты ў нефармальным сектары было занята звыш 40 працэнтаў працаздольнага насельніцтва (у 11 з 27 суб’ектаў федэрацыі гэты паказчык перавысіў 50 %), а беспрацоўнымі па выніках першага квартала аказаліся 12,6 мільёна чалавек. Нездарма мэр аднаго з найбольш пацярпелых гарадоў — Манауса — Артур Ньета заўважыў, што ўвядзенне поўнага лакдаўна абернецца хаосам і бунтамі.

Эксперты чакаюць, што ў найбліжэйшы час эпідэмія толькі наросціць абароты. Паводле прагнозу міністэрства аховы здароўя, сітуацыя з каранавірусам можа стабілізавацца да ліпеня, а памяншэнне колькасці тых, хто захварэў, адбудзецца ў верасні. Зрэшты, як усё адбудзецца насамрэч, пакажа час.

Захар БУРАК

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Класiкаў трэба ведаць…, Быў бы араты, будзе й прыганяты, Па малiну…