Вы тут

Раўняецца парад на ветэранаў


Вялікая цікавасць ёсць у свеце да ваеннага парада ў гонар 75-годдзя Вялікай Перамогі, які прайшоў у беларускай сталіцы.


Мінск, 9 мая 2020 года. Гэты парад ужо стаў гістарычным

Парад у гонар Вялікай Перамогі, які заўсёды мае шматзначны сэнс, асабліва доўгі розгалас мае ў сёняшнім часе. Выклікаў вялікую ўвагу з боку тых, хто цікавіцца жыццём у Беларусі. Дзякуючы тэлетрансляцыям, інтэрнэту парад паглядзелі мільёны людзей. І ёсць розныя меркаванні. Нехта спрабуе абараніць беларусаў… ад саміх сябе. З важкімі аргументамі, страшнымі прагнозамі: вымра народ. Ці спраўдзіліся — мяркуйце самі. Ёсць статыстыка. Пазіцыю беларускіх улад, і трохі сваю, мы агучвалі ў мінулым нумары выдання — чытайце выступленне Прэзідэнта на ваенным парадзе, тэкст “Жыццё праяўляецца ў дзеяннях” — ГР, 15.05.2020.

У гэтыя дні, тыдні жыццё ў Беларусі, дзякаваць Богу, не спынілася. З розных краін паступілі ў рэдакцыю водгукі на падзею. Вось некаторыя з іх.

“Усе беларусы нашай суполкі глядзелі парад!!!” — з трыма клічнікамі паведамляе кіраўніца Іркуцкага таварыства беларускай культуры імя Яна Чэрскага Алена Сіпакова. Напярэдадні Дня Перамогі яна даслала відэа, на якім удзельніцы фальклорнага ансамбля “Белорусы Прибайкалья” спяваць песню “День Победы” ў перакладзе на беларускую мову. Відэа ёсць і ў інтэрнэце: https://youtu.be/SDSrG9q1_Ow. Малайцы!

Меркаванні ад чальцоў суполкі “Мара” з латышскай Ліепаі даслала нам Анжэла Фаміна. Удзельніца ансамбля “Паўлінка” Людміла Жунда сказала так: “Горад-герой Мінск гэты дзень, свята Вялікай Перамогі, адзначыў маштабным ваенным парадам. Краіна свята захоўвае памяць і аддае даніну павагі подзвігу нашых дзядоў і бацькоў. Заўсёды ёсць у мяне гонар за нашу Беларусь, і на гэты раз — таксама. Нашы прадзеды перамаглі фашызм. У іх гонар у мірны, але цяжкі час, калі пахаваліся ўсе ў сваіх дамах, мужная Беларусь шануе памяць загінулых, ушаноўвае жывых ветэранаў вайны. Асабліва ўразіла мяне падрыхтоўка ваенных. Як хораша маршыравалі яны, калі гучала песня “День Победы” — у нас тут усе плакалі й спявалі адначасова. Нізкі паклон да зямлі табе, родная Бацькаўшчына! Няхай квітнее Беларусь!!!”

А гэта словы ўдзячнасці ад кіраўніцы ансамбля “Паўлінка” Жанны Буйніцкай: “Дзякуй, Беларусь! Дзякуй, беларусы! За тое, што шануеце герояў той вайны, зберагаеце Памяць і гадуеце годнае маладое пакаленне! Усім пасляваенным жыццём і дзейнасцю паказваеце: вы, мае родныя людзі, вартыя тых, хто не шкадаваў сябе, абараняючы й вызваляючы Беларусь! Дзякуй за Парад! Дзень Перамогі можа быць толькі 9 Мая КОЖНАГА ГОДА! Вы не былі зламаныя тады — і вас немагчыма зламаць сёння! Парадам вы аддалі даніну памяці не толькі беларусам, але і ўсім героям Вялікай Айчыннай вайны!”

І яшчэ меркаванні ад удзельніц ансамбля “Паўлінка”. Валянціна Абатурава: “Я асабіста вельмі радая й ганаруся тым, што парад адбыўся. Беларусь, нягледзячы на пандэмію, застаецца вернай традыцыі: ушаноўваць памяць пра Вялікую Перамогу менавіта 9 мая!”. Таццяна Данілюк: “Мне вельмі спадабаўся і сам парад, і віншавальная прамова Аляксандра Лукашэнкі. Цяжка і ўявіць, якая велізарная падрыхтоўка была ў ваенных усіх відаў войскаў, курсантаў, лётнага складу. Вельмі спадабаўся выступ зводнай роты ганаровай варты, дакладнасць і зладжанасць рухаў вайскоўцаў. А якая моц ваеннай наземнай тэхнікі, самалётаў! Прыгожа й зладжана гучала музыка маршаў, мелодыі ваенных песень у выкананні аркестра. Аддаю даніну павагі ветэранам, схіляю галаву перад імі, хто не сагнуўся перад ворагам у часе вайны — і не згінаецца перад каранавірусам. Гонар і слава ўсім жывым ветэранам! Вечная памяць усім загінулым у бітвах, у засценках лагераў закатаваным ваеннапалонным, сотням тысяч знішчаных фашыстамі мірных жыхароў. Мірнага неба табе, родная Беларусь, а ўсім беларусам — моцнага здароўя і доўгіх гадоў жыцця. Ніхто і нішто не зможа ў добрых людзях зламаць дух памяці, вернасці, падзякі, патрыятызму!”.

Вось які калектыўны пасыл аптымізму, падтрымкі прыйшоў нам з Ліепаі, якая таксама мае слаўную ваенную гісторыю.

У часе перапіскі з мастаком Вячаславам Ігнаценкам з Кішынёва ён паведаміў: “У нас пры Дняпры ўсе вёскі гераічныя, і мая родная Пярэдзелка ў тым ліку. На Лоеўшчыне дзейнічаў партызанскі атрад “За радзіму!”, а мой дзед Іван, тата і ўся сям’я былі ў партызанах. Я пісаў пра тое ў эсэ “Мама”, якое ёсць у інтэрнэце. А тут у нас, у Кішынёве, ветэран-беларус Уладзімір Віктаравіч Вайцэховіч 10 мая адзначыў 96‑годдзе! Яшчэ чарку падымае, бадзёры, актыўны. Ведаю, павіншаваў яго Амбасадар Беларусі ў Малдове Анатоль Калінін, ад Беларускай грамады ў Малдове — яе кіраўнік Юры Статкевіч. Раней бы ўсе сабраліся, цяпер больш за трох нельга, віншавалі ветэрана па тэлефоне. І наконт парада ў Мінску. Глядзеў. І мне шмат хто з малдаван тэлефанаваў, дзяліўся навіной. Усе сказалі: беларусы — малайцы! Я ж хоць і супраць ваенных парадаў у такой невялікай дзяржаве, як Беларусь, але разумею: увесь свет дзякуючы смеламу рашэнню даведаўся, што МЫ ЁСЦЬ. А тым больш у такі час”.

На заканчэнне нататкаў прывяду тэкст пісьма сябру Мікалаю ў Маскву. З ім вучыліся мы ў Ленінградскім дзяржуніверсітэце. Пасля параду ён даслаў спасылку на выступленне Прэзідэнта на парадзе. Запытаў, што я на гэты конт думаю. Я адказаў.

У парадзе паўдзельнічаў жаночы парадны разлік Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі

“Учора па вайберы бачыў пытанне на парадную тэму. Пішу на кампе: зручней. Якраз у газету збіраюся рабіць тэкст пра парад.

У нас, як і ў вас, стаўленне да падзеі рознае. Ёсць меркаванні палярныя. Несумненна, з пункту гледжання простага чалавека і абывацеля — гэта неразумна, рызыкоўна. З пункту гледжання грамадзяніна й чалавека, які намагаецца аб’ёмней глядзець на свет, а не толькі праз “прыцэл каранаваруса” — гэта ўчынак, годны павагі. Мне, як той казаў, за сваю краіну не крыўдна. І не сорамна. Парад я расцэньваю як мужны ўчынак, які натхняе не толькі беларусаў (але, вядома ж, не бяздушных скептыкаў і цынікаў усіх масцяў і нацыянальнасцяў — іх нічым ужо не натхніш, яны памерлі й без віруса) на жыццё ў барацьбе. І на барацьбу за жыццё. На пераадоленне сябе, на разумнае намаганне над сабой. На ўсведамленне сваіх страхаў — а не на патаканне ім у пару “брюзгливого, планктонного” існавання ў сваёй самаізаляванай, сацыяльна зручнай да пары да часу, шчылінцы. Па страхах, па “методыках” іх пераадолення — пачытай меркаванні мудрых людзей. Можа што глянецца. https://anchіktіgra.lіvejournal.com/1203272.html.

Нік, мы ж дарослыя людзі? Так? Ці толькі гуляем у гэта?.. Давай тады глядзець праўдзе ў вочы. У нас усе беларусы мясцовыя, старэйшага ўзросту, перажылі акупацыю. Уся краіна пагалоўна! Мільёны загінулых. Досвед — бясцэнны. І ён сядзіць у крыві, у “культурным кодзе” нашчадкаў. Мае мама й бацька (тата ў нас кажуць) у вайну былі падлеткамі. Ведалі, што такое голад, страх, смерць. Хочаш распавяду, як мяне вучылі выжываць? Не паддавацца страхам, паніцы ў любой сітуацыі. Трымацца за сваіх. Калі ёсць патрэба, клапаціцца пра блізкіх. А для гэтага ж трэба нешта мець за душой, працаваць, кавалак хлеба здабываць. Жыць па сродках, эканомна. У сённяшніх умовах, вядома ж, выконваць меры засцярогі. (Што, дарэчы, у Беларусі паўсюдна й робіцца. Але людзі ж розныя…)

Памятаць нам трэба: гэта вайна. І быць мацнейшымі духам. Не губляць рэшткі аптымізму. Умацоўваць імунітэт — бо дзяржава пра яго “аднамомантна” ніяк не парупіцца. Калі ж ты сам імунную абарону сваім папярэднім ладам жыцця прыслабіў, загубіў — на каго ж тады наракаць?.. На вайне, ты ж ведаеш, трэба быць моцным, каб выжыць. А многія, на жаль, і не ўсвядомілі, што гэта важна. І што ідзе вайна. Учора, дарэчы, я даведаўся: ЗША страцілі больш людзей, чым у В’етнаме. Якія патрэбныя дадатковыя аргументы? Так, вайна такая — для нас незвычайная. Але калі ёсць такія страты — як інакш назваць тое, што адбываецца, каб “ідэнтыфікаваць” пагрозу, з’яву, рэальнасць нашых дзён? Вайна.

І ёсць — на вайне — законы ваеннага часу. Як думаеш: для чаго ў 41‑м восенню Кастрычніцкі парад праводзілі ў Маскве? Ну ніяк не для таго, каб сваю крутасць камусьці прадэманстраваць. Або неразважлівасць. Альбо тупасць… Быў парад — каб Дух народа падтрымаць. Вось такая ў мяне гістарычная аналогія напрошваецца.

Адна з удзельніц парада

Калі б у нашай Беларусі пайшлі на каранцін — мы б адтуль і не вярнулася. Ці вярнуліся жабракамі. Хто нас падтрымае? Ва ўсіх — рынкавы разлік: “ребята, ничего личного, у нас бизнес…” Падкажы: хто працягне руку дапамогі Беларусі ў цяжкай эканамічнай сітуацыі? А спачуванцы знойдуцца. Прыкінь як чалавек, якія сёе-тое ў жыцці пабачыў. Запас трываласці ў дзяржавы невялікі, калі параўноўваць з Расіяй, скажам. Таму ваяваць нам — гэта не высокае слова — прыпадае на розных франтах. У розных нават вымярэннях. Калі ваяваць толькі з адной навалай — можна ўпасці ад удару з флага. Ці з тылу, і зверху, і знізу. Сучасныя пагрозы, ты ж ведаеш, усюдыісныя — нібы істоты з мікрасвету. Гэта я ўсё пра дух народа і здольнасць супрацьстаяць неспрыяльным абставінам, назавем гэта так. Калі табе цікава, пра што я пішу — пачытай у Экзюперы яго апошнюю й самую глыбокую кнігу “Цытадэль”. Пісалася ў ваенны час.

Так, і ў тэму радкі з верша Мусы Джаліля. Таксама бясцэнны досвед з нашага — калектыўнага — ваеннага мінулага: “Пераможаным смерцю няма сораму. Сорамна тым, хто здаўся ёй без бою”.

Такое шчырае ў мяне атрымалася пісьмо. Маскоўскі сябар Мікалай мяне пачуў. Напісаў, што перачытваў пісьмо некалькі разоў. Што спачатку ўзнікае, кажа, па ходзе чытання жаданне дыскутаваць, а дачытаеш да канца — праходзіць.

А вы што скажаце, паважаныя чытачы?

Іван Ждановіч

Фота БелТА

Нумар у фармаце PDF

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

У некаторыя выходныя цеплаход здзяйсняў па канале дванаццаць рэйсаў.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

РАК. Надыходзіць дастаткова актыўны, напоўнены падзеямі тыдзень.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.