Вы тут

Што для аховы біяразнастайнасці робіцца ў нашай краіне


Біяразнастайнасць ахоплівае 8 мільёнаў відаў на планеце — ад раслін і жывёл да грыбоў і бактэрый, а таксама экасістэмы, у якіх яны знаходзяцца, і генетычную разнастайнасць у межах асобных відаў. У выніку чалавечай дзейнасці гэтае багацце можа знікнуць, закрануўшы і самога чалавека, — бо, не клапоцячыся пра прыроду, мы не клапоцімся пра сябе. У нашай краіне гэта добра разумеюць.


Фота Валерыя Кавалёнка.

— Натуральныя экасістэмы займаюць больш за палову тэрыторыі Беларусі, — расказаў начальнік упраўлення біялагічнай і ландшафтнай разнастайнасці Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Мікалай СВІДЗІНСКІ. — Іх плошча складае 11,7 мільёна гектараў, ці 56,4 % тэрыторыі краіны. Гэта лясы (75 % натуральных экасістэм), хмызнякі, натуральныя лугавыя тэрыторыі, балоты, водныя аб'екты (рэкі, азёры, сажалкі). Чакаецца, што ў выніку работы, якая будзе праводзіцца ў наступныя пяць гадоў, доля такіх зямель павялічыцца і складзе 58,5 % ад агульнай плошчы Беларусі.

У краіне працягваецца работа па наданні міжнароднага статусу асабліва ахоўным прыродным тэрыторыям. Створана трансгранічная ААПТ «Запаведнае Паазер'е», якая ўключае два нашы заказнікі — «Чырвоны Бор» і «Асвейскі», а таксама расійскі нацыянальны парк «Себежскі». Ёсць пэўныя планы па развіцці турызму на такіх тэрыторыях, пры гэтым важна вытрымліваць баланс паміж захаваннем прыроды і патрэбамі турыстаў.

Сёння дзеянні чалавека павінны быць накіраваны на памнажэнне прыродных багаццяў. Гэта не толькі беражлівае стаўленне да жывёльнага і расліннага свету, але і абарона ад інвазійных чужародных відаў раслін і дзікіх жывёл. У прыватнасці, Мінпрыроды актуалізавала пералік такіх відаў. Цяпер у гэты спіс уключаны чырвонавухая чарапаха, янотападобны сабака, норка амерыканская, сумнік гіганцкі, баршчэўнік Сасноўскага, рабінія лжэакацыя і іншыя. Яны наносяць сур'ёзную шкоду навакольнаму асяроддзю, абарыгенным відам раслін і жывёл, біялагічнай разнастайнасці.

Як паведаміў генеральны дырэктар Навукова-практычнага цэнтра НАН Беларусі па біярэсурсах Аляксандр ЧАЙКОЎСКІ, створана сістэма маніторынгу чужародных відаў жывёл і раслін, устаноўлены асноўныя шляхі іх пранікнення, вызначаны найбольш уразлівыя да новых інвазій экасістэмы, сфарміраваны «чорны спіс» інвазійных відаў жывёл і раслін. Сёлета выйдзе ў свет другое, пашыранае выданне «Чорнай кнігі» інвазійных відаў жывёл Беларусі. У ім прадстаўлены звесткі пра пяць відаў паразітычных арганізмаў, шэсць відаў водных беспазваночных, 45 наземных беспазваночных, тры віды рыб, адзін від рэптылій і тры віды млекакормячых.

У нашай краіне вядзецца вялікая работа па аднаўленні папуляцый рэдкіх і знікаючых відаў жывёл. Напрыклад, у 2018 годзе былі адлоўлены асобіны кумжы звычайнай, што дазволіла забяспечыць закладку трох тысяч штук аплодненых ікрынак у інкубатары. Працягваецца фарміраванне лакальных папуляцый сцерлядзі ў басейнах рэк Дняпра і Прыпяці. Адноўлены тры папуляцыі шыракапалага рака ў азёрах, дзе раней гэты від знік.

Вучонымі НПЦ па біярэсурсах летась ініцыяваныя даследаванні па распрацоўцы комплексу мерапрыемстваў, накіраваных на падтрыманне ўстойлівага стану папуляцыі еўрапейскага вугра ў Беларусі і на сумежных тэрыторыях. Прааналізаваны дынаміка і эфектыўнасць зарыблення гэтым відам вадаёмаў басейна Нёмана; складзены карты-схемы сучаснага распаўсюджання вугра ў беларускіх вадаёмах, выяўлены перашкоды для яго міграцыі ў межах тэрыторыі нашай краіны ў басейне Нёмана і праведзены шэраг іншых даследаванняў. На гэты год запланавана распрацоўка сумеснага трансгранічнага беларуска-літоўскага плана кіравання рэсурсамі еўрапейскага вугра.

Міністэрства лясной гаспадаркі таксама ўдзельнічае ў рэалізацыі мерапрыемстваў Нацыянальнага плана дзеянняў па захаванні і ўстойлівым выкарыстанні біялагічнай разнастайнасці на 2016—2020 гады. Цяпер у Беларусі ажыццяўляецца адна з найбольш паспяховых праграм па захаванні і павелічэнні колькасці жывёл — рассяленне высакароднага аленя. За апошнія чатыры гады ў нашай краіне расселена больш за 3,5 тысячы гэтых жывёл. У параўнанні з 2006 годам колькасць казулі вырасла на 180 %, а высакароднага аленя — на 330 %.

Выклікае пэўную заклапочанасць колькасць рысі — па выніках падлікаў у 2020 годзе яна склала ўсяго 1045 асобін. Вядома, што ў некаторых раёнах Беларусі папуляцыя гэтага драпежніка блізкая да аптымальнай, у іншых — значна меншая. Па словах Аляксандра Чайкоўскага, аптымальная колькасць рысі для нашай краіны — больш за 1500 асобін. Цяпер распрацоўваецца план кіравання яе папуляцыяй.

Маргарыта ДРАЗДОВА

Загаловак у газеце: Час прыроды

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Крэпасць духу. 10 натхняльных храмаў Гродзеншчыны

Крэпасць духу. 10 натхняльных храмаў Гродзеншчыны

Гэта культурнае багацце прыцягвае ў краіну масу падарожнікаў. 

Грамадства

Як правільна аднаўляцца пасля COVID-19?

Як правільна аднаўляцца пасля COVID-19?

Нават у лёгкай форме перанесеная каранавірусная інфекцыя не праходзіць для арганізма бясследна.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

СТРАЛЕЦ. Ад таго, як сплануеце тыдзень, залежыць, ці паспееце завяршыць важныя справы. 

Грамадства

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Дзіцяці абавязкова трэба ведаць: Што такое грошы? Навошта яны патрэбны?