Вы тут

Талент, прыгажосць, душэўнасць...


Першаму ў Беларусі жаночаму вакальна-інструментальнаму ансамблю «Чараўніцы» — 45 гадоў. Пра гісторыю яго стварэння, пра адраджэнне цераз два дзесяцігоддзі распавядаюць самі ўдзельніцы творчага калектыву.


Пасля зносін з «чараўніцамі» мой і без таго добры настрой яшчэ больш палепшыўся. Павольна ідучы па сталічным праспекце Незалежнасці, аднаўляла ў памяці нядаўнюю размову. Успомнілася фраза: таленавіты чалавек таленавіты ва ўсім. Яшчэ дадам: шчаслівы чалавек шчаслівы заўсёды. Менавіта такімі — жыццярадаснымі, пазітыўнымі, нават натхнёнымі — мне падаліся ўдзельніцы ВІА «Чараўніцы». Але пра ўсё па парадку.

Сустрэліся мы з мастацкай кіраўніцай, дырэктаркай і вакалісткай ансамбля Палінай Базылевай, а таксама з вакалісткай і, дарэчы, шматдзетнай мамай Анжалікай Зайцавай ды трэцяй удзельніцай гурту — саксафаністкай, лаўрэатам спецфонду Прэзідэнта па падтрымцы таленавітай моладзі Дар’яй Бабко на летняй тэрасе кафэ, трымаючы сацыяльную дыстанцыю, неабходную ў перыяд пандэміі каранавіруса. Паліна — і ў масцы, бо яе размова, сказала, становіцца вельмі эмацыйнай, калі гутарка заходзіць пра любімую справу — працу ў «чароўным» калектыве. Мы замовілі сабе ахаладжальныя напоі (быў гарачы поўдзень) і паглыбіліся ў рэтраспектыву. Мае суразмоўцы згадвалі, як усё пачыналася.

У «Чараўніцах» толькі дзяўчаты

Тады, у канцы мінулага стагоддзя, быў перыяд сапраўднага росквіту беларускай савецкай эстрады. Нават за межамі краіны ведалі, напрыклад, удзельнікаў мужчынскіх ВІА «Песняры», «Верасы», «Сябры»…

І вось у 1971 годзе беларускі музыка Генадзь Лятынскі вырашае «разбавіць» эстраду жаночымі галасамі і стварае калектыў, у якім выканаўцы папулярных і народных песень іграюць яшчэ і на інструментах. Гэта было галоўнай «разыначкай» гурту, дзякуючы якой «Чараўніцы» застаюцца ўнікальным ансамблем па сёння. На сучасную сцэну акрамя іх ніхто не выходзіць з трамбонам, трубой і саксафонам.

Першы склад гурту «Чараўніцы». 1977 год

Першы калектыў быў зладжаны з выпускніц гродзенскага музвучылішча. Хоць, часам, запрашалі ў гурт і проста харызматычных дзяўчат. Бо галоўнае ў выкананні, як вядома, — энергетыка.

За першы перыяд існавання ВІА — дваццаць гадоў — у складзе «Чараўніц» выступіла не адзін дзясятак дзяўчат. Частая змена салістак, як гэта здараецца ў жыцці жаночых калектываў, тлумачыцца замужжам, дэкрэтамі… Тым не менш, слава пра «Чараўніц» хадзіла па ўсім свеце. Яны ездзілі з гастролямі па Савецкім Саюзе, пабывалі ў Афрыцы, у Пхеньяне (Карэя), на найбуйнейшым касмадроме Байканур, нават адкрывалі Летнія Алімпійскія гульні ў 1980 годзе ў Маскве. Мала хто з сучасных поп-выканаўцаў могуць пахваліцца тым, што збіраюць стадыёны.

Калі наступілі цяжкія 90‑я — час глыбокага эканамічна-палітычнага крызісу — ансамбль расфарміравалі. Але кожная з яго ўдзельніц працягвала займацца творчасцю, хтосьці сышоў у педагагічную сферу. А ў 2011‑м калектыў па волі выпадку адрадзіўся. Хоць, кажуць, нічога выпадковага ў жыцці не бывае.

Заслужаная артыстка Беларусі Надзея Мікуліч запрасіла былых салістак-чараўніц выступіць на сваім юбілейным канцэрце. Дзяўчаты сабраліся разам, паднялі стары рэпертуар, адрэпеціравалі пару вядомых у мінулым песень і выйшлі на сцэну. Якое ж было здзіўленне, калі гледачы пачалі падпяваць! Аказваецца, многія памяталі іх песні і з радасцю сустрэлі на сцэне. Ці трэба казаць, што пасля канцэрта было прынята аднагалоснае рашэнне: аднавіць дзейнасць «Чараўніц»! У такіх выпадках артысты звычайна кажуць: варта толькі раз адчуць смак апладысментаў, любоў гледачоў, адчуць ад гэтага эйфарыю — і ўжо хочацца зноў на сцэну.

«Бялявая, чарнявая, а трэцця рыжа, кучаравая…»

Вось так цяпер, у пару каранавіруса, выглядаюць у Мінску афішы на тумбах

Сярод тых, хто аднаўляў калектыў у 2011 годзе, была Вольга Макушынская — вакалістка, вядомая сваім віртуозным выкананнем джаза. Цяпер яна ў «Чараўніцах» музкіраўніца, але па-ранейшаму выкладае джаз у Белдзяржуніверсітэце культуры. А яшчэ з першага складу ў сучасных «Чараўніцах» Святлана Рагула: яна грае на ўсіх відах саксафона і дасканала валодае японскай мовай. Пазней, да апошніх «чароўных» прадстаўніц далучылася Наталля Лукашэвіч — адзіная ў Беларусі трамбаністка, у якой, па словах Паліны Базылевай, спалучаюцца і прыгажосць, і прафесіяналізм, і выдатныя душэўныя якасці.

Было цікава даведацца, чым адрозніваюцца першыя «Чараўніцы» ад цяперашніх. Усё ж такі прайшло — ого! — 45 гадоў. Цяпер у групе не прытрымліваюцца ўзроставага крытэрыю: удзельніцам з першага складу за пяцьдзясят, а самым маладым — за дваццаць. Усе з вышэйшай музычнай адукацыяй, трое спяваюць, трое граюць: на саксафоне, трамбоне і трубе. У 70‑х выканальніцам нельга было нараджаць пяць гадоў пасля падпісання кантракту. Цяпер дзяўчаты спакойна выходзяць замуж, сыходзяць у дэкрэт, выходзяць з яго, не спыняючы музычную кар’еру. Са старога рэпертуару засталося няшмат песень: пару народных у сучаснай апрацоўцы і некалькі шлягераў, якія ведае і спявае ўся Беларусь. Астатнія новыя — для маладога гледача, які ў апошні час стаў актыўна падцягвацца. «Але па-ранейшаму на канцэртах мы бачым дарослых, адукаваных, самадастатковых людзей, прыходзяць і сямейныя пары», — так характарызуе свайго гледача Анжаліка.

Не магла не спытаць: як адчуваюць сябе «старажылы» эстрады на сучаснай сцэне, перапоўненай артысткамі, якія выглядаюць так, быццам сышлі з вокладак модных часопісаў. «Аліса, у нас няма канкурэнтаў! — Паліна нават засмяялася, пачуўшы маё пытанне. — Галоўнае ў нашай справе — энергетыка і дабрыня. Цяпер прафесіяналізмам і знешнасцю нікога не здзівіш. Гэтага мала! Можна выглядаць бездакорна, а ўнутры быць чэрствым, абыякавым. І глядач тое абавязкова адчуе. Бо душу чалавека не падманеш! Да таго ж мы не можам выконваць песні без сэнсу. «Чараўніцы» — інтэлектуальны ансамбль, і пра гэта ведаюць. А яшчэ ў нас музыка заўсёды пазітыўная: пяем пра шчаслівае каханне, прыроду, Радзіму… Мы ў песнях не плачам — толькі радуемся».

Аўтарытэтная эстрада

Тое, што прыхільнікі, асабліва юныя, імкнуцца капіяваць сваіх куміраў — агульнавядома і зразумела. Але ці ўсе папулярныя артысты да канца ўсведамляюць, што нясуць пэўную адказнасць, не толькі выходзячы на сцэну, але і калі згасае апошні сафіт? Успамінаю эпізоды, як музыкі ў экстазе разбівалі гітару пад крыкі скандуючага натоўпу прыхільнікаў. Некаторыя «эфектна» ўскрывалі сабе вены на вачах у шматлікай публікі. Асабістае жыццё многіх артыстаў празрыстае нібы шкло дзякуючы сацсеткам.

«Чараўніцы» таксама даволі актыўна зносяцца з прыхільнікамі праз інтэрнэт. Многія, асабліва падлеткі, нават заводзяць з імі дружбу: распавядаюць пра сябе, звяртаюцца па парады, як стаць прыгожай ці як навучыцца спяваць, іграць. А часам і проста пішуць пра тое, як прайшоў іх дзень.

Дзяўчаты з ансамбля разумеюць, што для многіх яны — аўтарытэт, і таму імкнуцца даваць канцэрты не толькі ў вялікіх, але і маленькіх гарадах і вёсках Беларусі. Каб сваім асабістым прыкладам паказваць, як можа выглядаць жанчына ў пяцьдзясят гадоў, пра што можа спяваць шматдзетная мама… «Мы адкрытыя гледачам: зносімся падчас выступаў, расказваем адна пра адну. Хочам, каб яны адчувалі нашу цеплыню, надоўга зараджаліся пазітыўнай энергетыкай».

Дар'я Бабко захапляецца скайджампінгам

Неяк выступаў ансамбль у вёсачцы. Перад пачаткам канцэрта спявачкам няўзнак паказалі на дзяўчынку, якая стаяла воддаль. Маўляў, з няшчаснай сям’і. «Чараўніцам» не спадабалася, што на дзяўчо павесілі клішэ. Але нічога гаварыць не сталі. Пасля канцэрта дзяўчынка, натхніўшыся песнямі ды музыкай, падарыла кожнай удзельніцы па прыгожым канверце, выкананым у тэхніцы квілінг (а гэта вельмі карпатлівая праца!). І дадала: запішыце свае самыя запаветныя жаданні і ўкладзеце іх у гэтыя чароўныя канверты — усё споўніцца! «Яна настолькі зарадзілася энергетыкай! — успамінае Паліна. — Убачыла, якім вялікім і прыгожым, аказваецца, можа быць свет! Вось для гэтага мы і спяваем. А яшчэ, ніколі ні на кім не стаўце крыж! Асабліва на будучым пакаленні».

«Чараўніцы» часта прымаюць удзел у дабрачынных канцэртах. Неяк перад Новым годам патэлефанавала ім кіраўніца Палаца культуры з Маладзечна і папрасіла паўдзельнічаць у акцыі: купіць цукеркі ад імя гурту. Іх потым збіраліся развесіць на галоўнай ёлцы у горадзе і затым публічна ўручыць каму-небудзь з дзяцей мясцовага дома-інтэрната. Але «Чараўніцы» вырашылі падарыць цацку і не аднаму, а ўсім дзецям. «Стаю ў краме і думаю: 25 мышак большых або 35 меншых? Мучуся, вырашыць не магу. Падыходзіць прадавец, пытаецца, у чым мая дылема. Калі даведалася — аддала мне бясплатна яшчэ 10 цацак. Яна была гаспадыняй крамы, сама ж мама чатырох дзяцей. Мяне тое да слёз кранула. Бо многія наогул трубку кідаюць, калі іх просяць паўдзельнічаць у дабрачыннасці», — распавядае Паліна. Дарэчы, тады ў Маладзечне хацелі нават рэпартаж зрабіць пра дабрыню «Чараўніц», але дабрадзейнікі катэгарычна адмовіліся: яны перакананыя, што добрыя справы трэба рабіць ціха, каб ніхто пра іх не ведаў.

Чарнічны торт Анжалікі Зайцавай

Есці, спяваць, кахаць…

Энергіі і запалу «Чараўніц» хапае не толькі на песні ды зносіны з прыхільнікамі. У кожнай — разнастайныя хобі. Анжаліка Зайцава выпякае тарты амаль прафесійна! Паліна Базылева, перыядычна змяняючы лабутэны на гумовыя боты, блукае па лясах-балотах з мужам у пошуках дзічыны. Сама не палюе — шкада звера. А рыбу лавіць любіць. Святлана Рагула — прыхільніца здаровага ладу жыцця: доўгае жыццё ў Японіі відавочна паўплывала на яе светапогляд. І на рэпетыцыю заўсёды прыязджае на веласіпедзе. Дар’я Бабко — фанатка скайджампінга (скокі на батуце), нават атрымала адмысловы сертыфікат. Наталля Лукашэвіч захапляецца выяўленчым мастацтвам і спрабуе пісаць карціны. Вольга Макушынская, нягледзячы на ўсе заваяваныя ёю прафесійныя вяршыні, працягвае паглыбляцца ў вывучэнне джазавай тэмы, і, бывае, гадзінамі перакладае іншамоўныя тэксты для сваіх студэнтаў. «А яшчэ яна закатала слоік з агуркамі! — з гонарам за калегу кажа Дар’я. — Трэба хутчэй ехаць да яе ў госці!»

Паліна Базылева вядзе імпрэзу з кабіны верталёта

У бліжэйшых планах «Чараўніц»… «пашыць спаднічкі трошкі вышэй». Нечакана! Мы, вядома, смяемся, і дзяўчаты ў той жа гумарыстычнай танальнасці тлумачаць: трэба ж адпавядаць часу! Пытаюся напрыканцы: што наконт Еўрабачання? Аказваецца, «Чараўніцы» туды і не спрабавалі прабіцца. Ну, не жадаюць «стаяць у чарзе», калі імі былі ўжо сабраныя стадыёны. «А тыя, хто «жжёт», скача і бегае — «за» любую ініцыятыву. У нас ёсць некалькі песень на англійскай мове, якія мы нікому не паказвалі. Бо па ўмовах Еўрабачання кампазіцыя не павінна нідзе дагэтуль гучаць. Так што… Чаму б і не?» — паглядваючы адна на адну кажуць Анжаліка і Дар’я.

Анжаліка і яе сям'я — на сцэне разам

…Крочачы пад пякучым ліпеньскім сонцам па самым доўгім праспекце Мінска, я разважала, якую ролю адыгрывае не мyзыка, а муз?ыка. Не песня, а выканаўца. Прызнаюся, раней не задумвалася над тым, наколькі важная асоба самога артыста з яго светапоглядам, каштоўнасцямі, прыярытэтамі. Але патрапіўшы ў вір станоўчай энергіі гэтых чароўных, душэўных дзяўчат (ну і хай ім ужо за…), у чарговы раз пераканалася: шчасце заразлівае. Нездарма ж кажуць, з кім павядзешся, ад таго і набярэшся. Так што я жадаю выдатным салісткам гэтага папулярнага ансамбля доўгіх гадоў і росквіту. З юбілеем, чараўніцы!

Аліса Гюнгер

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Чаму 14 лістапада варта лічыць днём яднання?

Чаму 14 лістапада варта лічыць днём яднання?

З прапанаваных для абмеркавання дат, адна з якіх можа стаць Днём народнага адзінства — 14 лістапада.

Грамадства

Анёл па імені Алена. Як прадпрымальніца стала сацработнікам

Анёл па імені Алена. Як прадпрымальніца стала сацработнікам

Сацыяльны работнік тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнай абароны насельніцтва Маскоўскага раёна Мінска Алена Сцепаненка працуе на сваім месцы каля двух гадоў.

Эканоміка

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Сідаравічы — невялікі аграгарадок паміж Магілёвам і Быхавам. Менавіта тут знаходзіцца вядомая ў Магілёўскім раёне фермерская гаспадарка Сяргея Куцанава.