Вы тут

Андрэй Кулеш. Я не Ясь, але касіў


Аўтар гэтай летняй замалёўкі — не толькі касец (як у ёй засведчана), але яшчэ і «швец і жнец»: акрамя таго, што ён стаў лаўрэатам у сёлетнім фінале конкурсу «Слаўная кампанія: рэANІMAцыя» (а летась заваяваў дыплом у яшчэ адным — «Бацькаўшчына светлая мая...»), ужо больш за год «Маладосць» змяшчае на сваіх вокладках яго фотаздымкі і рэгулярна друкуе яго агляды ў рубрыках «Ёсць такая кніга» і «Мой набеліст». Малады слуцкі гісторык Андрэй Кулеш мае рэдкую ў наш час назіральнасць, якая праяўляецца і ў яго тэкстах.


Раз на год і палка страляе, кажаце? Ну і няхай. Галоўнае, каб не ў лоб. Гэтак жа і рэчы, якія, здавалася б, ужо архаічныя і нямодныя (што людзі скажуць?). Словам, прадметы, якія зусім «усё». Такія ў некаторых краінах на Новы год у акенца — шух са свістам! — і бывай! Але гэта не значыць, што калі я (або нехта) чагосьці не бачу, то гэтага няма або яно знікла.

Нармальная практыка ў людзей ва ўсім свеце, калі рэч адразу не выкідваеш. Яна (рэч) павінна гадоў дваццаць паляжаць, і ўжо потым вырашаецца пытанне: дазволіць ёй і далей пыл нарошчваць ці выкінуць разам з пылам.

Але ёсць яшчэ весялейшы варыянт — выкарыстаць па прызначэнні. Вярнуць былую маладосць нейкай прыладзе і паглядзець ды ацаніць, «як гэта было».

І так аднойчы зранку, калі табе яшчэ рана некуды спяшацца, але за вокнамі ўжо «пеў-пеў-пеў», па газонах носіцца-носіцца — «тра-та-та-та-та» лёскай — маленькі такі бензажах. Спытайце ў котак, якія пры гэтым хаваюцца.

Не тое каб для мяне такі будзільнік быў адкрыццём, але чамусьці тым ранкам зацікавіла месца традыцыйнай касы ў сучаснасці. З чаго пачаць? А ці выкарыстоўваюць іх цяпер?

Заходжу назаўтра ў «Гаспадарчыя тавары». Гляджу — ляжаць косы. Іх яшчэ штампуюць? Ці распрадаюць савецкія рэшткі? Не-а, адносна новыя: у прамасленай паперы з налепленымі штрыхкодамі — бяры і касі. Але не. Паглядзеў, супакоіўся, адвёў душу.

А каб цалкам пазбавіцца мулікаў ад новага бзіку, трэба пашукаць на гарышчы. Звычайна такія рэчы пакідаюць пад кроквамі. Як аказалася, праўда. Здымаеш акуратна. І што з ёй цяпер рабіць? Гугл ігнаруем наўмысна — будзем працаваць з носьбітам ведаў. Вось сусед праз плот. Ён карыстаецца, бо бенз для нарыхтоўкі сена не надта пасуе.

— Мі-іш!

— А-а-а!

— Як касу біць, ведаеш?

— Ну, а навошта табе?

— Трэба.

— Пакажы.

Падношу да плота.

— Ну, бярэш і б'еш, каб роўна і тонка.

— Дзякуй.

Нерваваўся, хібіў, але ўрэшце адолеў. Сабака нічога не разумеў і спрабаваў выхапіць злосную і да гэтага невядомую палку — касаўё.

— Рассохлася дрэва ля самага ляза — пакладзі ў ваду, — падказаў бацька.

— Добра, а брусок дзе?

— Там жа, дзе і заўсёды.

Дзе? Думаю... Ага, пад страхой жа. Так і ёсць. Памятаю, чытаў пра старыя прыстасаванні: калі бруска не было, то палку мазалі гарачай бульбай, зверху сыпалі пясок і тачылі. Або кавалак цэглы бралі з сабой. Але мы не настолькі вычварэнцы ў нашай рэканструкцыі.

Косяць раніцай, калі травы мокрыя. Узяўся — і пайшоў па парадку. «Ш-ш-ш, ш-ш-ш», — канюшынкі пад лязом тваім. Туды-сюды, роўна па крузе, як стрэлка ў амперметры. А глянуў на свае ногі — зялёныя, нібы ў жабкі. Як яны ўсё жыццё з такімі нагамі? Яшчэ я заўважыў, што я не адзін, але тыя людзі недзе далёка.

Вясёлы гудок цягніка, які па гуку падобны да грузавога. Здавалася, на месцы стаіш, азірнуўся — амаль футбольная пляцоўка. Выцершы лопухам лязо і рукавом твар, вяртаешся.

Цяпер я разумею, чаму старыя людзі смяюцца з фізічных практыкаванняў, што па тэлевізары ўбачылі, і перадражніваюць: «Фітнес-шмітнес, ха-ха-ха».

Рэзюмэ.

1. Я не Ясь, але канюшыну касіў.

2. На дзяўчыну не паглядаў, бо жыта ніхто не жаў.

3. Мамку жаніць мяне не прасіў — рэальнасць не тая. Ніякіх Станіслаў і Янін.

4. Ручная каса — гэта не артэфакт.

5. Усё суб'ектыўна, таму такая касьба можа быць: а) уласным адкрыццём, б) здзіўленнем, в) незабыўным вопытам і г. д.

6. А для іншых: а) звычайная рэч; б) добрая забаўка, але не на кожны дзень.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Даведаліся аб цэнах на галоўныя восеньскія ягады, спосабах іх захоўвання і «прафесійных рызыках» пры зборы журавін

Даведаліся аб цэнах на галоўныя восеньскія ягады, спосабах іх захоўвання і «прафесійных рызыках» пры зборы журавін

У разгары сезон журавін. Менавіта цяпер самы час назапасіць гэтых ягад на доўгі перыяд халадоў і прастуд.

Грамадства

Што пісалі беларускія класікі пра самага дарагога чалавека?

Што пісалі беларускія класікі пра самага дарагога чалавека?

Янка Купала дакладна чуў беларускія калыханкі ад сваёй маці, Бянігны Іванаўны, лежачы ў калысцы ў Вязынцы.

Грамадства

Калі злодзей маўчыць, за яго «гавораць» сляды. Выкрыць злачынцу дапаможа трасалогія

Калі злодзей маўчыць, за яго «гавораць» сляды. Выкрыць злачынцу дапаможа трасалогія

Банда рабаўнікоў «трапілася» дзякуючы адбіткам спецыяльнай прылады.

Грамадства

Жыхарка вёскі Мікалаеўка Бялыніцкага раёна Ларыса Клімянок расказала пра трагедыю, якая адбылася з яе сястрой і братамі

Жыхарка вёскі Мікалаеўка Бялыніцкага раёна Ларыса Клімянок расказала пра трагедыю, якая адбылася з яе сястрой і братамі

Экспедыцыю ў Малінаўку арганізаваў навуковы супрацоўнік музея гісторыі Магілёва ветэран пошукавага руху Пётр Хаванскі.