Вы тут

Незахмараныя далягляды зямлі


Кожны, хто возьме ў рукі зборнік паэзіі «За сіняй птушкай» (Мінск, «Кнігазбор», 2020) Таццяны Яцук, якая жыве ў Баранавічах і працуе настаўніцай роднай мовы, і акунецца ў свет яе вобразаў, то адчуе, «дзе гаманою расцвіталі вёсны», дзе «ў самым шчодрым ліўні зарападу гайдае росы вецер у лугах», дзе «белы снег і вабіць, і хмяліць», дзе «ранак прытуліўся да травы», дзе «спяць пад зорным плашчом гарады». Паэтка стварыла цудоўны цыкл вершаў, прысвечаных тэме паэта і паэзіі. Асобны раздзел «У паэтычным садзе» чытаецца як споведзь, на адным дыханні:


Душы сваёй мудрэйшыя высновы

Сябрам раздаў.

Жыў-быў паэт, ён зоркі песціў словам,

Сам зоркай стаў.

Адразу прыгадваецца хрэстаматыйны верш пра паэзію Леаніда Галубовіча:

Ты — боль, паэзія. Ты — быль.

Твае суровыя законы

Не для забаў, не для гульбы —

А пошук ісціны да скону…

Таццяна Яцук працягвае гэтую думку Леаніда Галубовіча і дапаўняе свой паэтычны сад новымі радкамі-гімнамі ў адрас паэтаў і паэзіі  — у новых творах «жанчына дакранаецца да слова», пасля чаго слова ажывае, шчыруе «шчаснаю падковай», а потым расцвітае светлаю загадкай. Вельмі шмат аўтарка піша пра паэтычнае Слова. Нават каханне яна апявае менш. Слова і смяецца, і дражніць, і рассякае сэрца, і трапеча... Піша аўтарка кнігі і пра страшэннае, распушчанае слова, і, вядома ж, пра шчырасць, якая стварае цуд.

Паэтка родам з вёскі з-пад Навагрудчыны, яна добра ведае вясковае жыццё, любоў да вёскі праходзіць скразной лініяй праз увесь зборнік. У яе вершах адчуваецца дыханне шырокага жыцця, спазнанага ёю і перажытага, ёсць радасці і боль, якія прайшоўшы праз сэрца, сталі своеасаблівай песняй. Паэзія Таццяны Яцук арыгінальная, асобны эмацыянальны свет, святло, свячэнне. Сіла яе лірыкі ў душэўнай чысціні, у даверлівасці інтанацый, выяўленні душы тонкай, чалавечай, адкрытай, а таму шмат у чым безабароннай перад грубасцю і абыякавасцю. Лірычную гераіню паэткі лёгка параніць, бо яна чуллівая, як мембрана, яна  — імгненны рэзанатар, настроены на абвостранае перажыванне ўсяго, што баліць камусьці альбо пагражае. Але найперш у вершах кранаюць прыгожая чалавечая сціпласць, самапаглыбленне, якое вызначаецца балючымі перажываннямі і радасцю.

На высокай шчырай, душэўнай ноце гучаць у зборніку вершы «Да святыні», «У садзе тым…», «Дакор», «Надзея» і многія іншыя, дзе паэтка выказвае сябе, унутраную чалавечую сутнасць і ўвесь свет, які яе атачае. Няма сумнення, што, паэтызуючы зямлю, творца раскрывае свой ідэал чалавечнасці, сябе як чалавека, як жанчыну, самае запаветнае. Увасабленне зямлі  — найрэальнейшая і найбольш поўная аўтахарактарыстыка. Кніга Таццяны Яцук у цэлым якраз і ёсць далейшы працяг усхваляванай размовы пра тое, у чым заключаецца шчасце  — лірычная гераіня просіць лёс «шчыра памаліцца за прагу вечную жыццё любіць», імкнецца засцерагаць чалавека ад мук, дабром сустракаць, праводзіць, не пакідаць у бядзе.

Душа паэткі і яе лірыка неадлучныя ад роднага краю, ад незахмараных даляглядаў роднай зямлі, засяроджваецца ў сабе. Паэтэса піша аповесць свайго жыцця. Калі прайсціся па раздзелах выдання, то першы, «Ля святых крыніц», пачынаецца з народзінаў, з краю маленства, з юнацтва і кароткім экскурсам у гісторыю («Віленскім кірункам», «Князь Вітаўт», «Вільня», «Нясвіж», «Куфэрак пабулі»). Другі раздзел «Дзе гарчаць мяды…» — роздум пра жыццё, надзея на спадзяванні, на сяброў, а таксама вершы пра гады адкрыццяў — і жыццёвых, і творчых. Трэці раздзел «У паэтычным садзе»  — пра паэтаў і мастацкае Слова. Чацвёрты раздзел «Пяць хвілін без цябе»  — пра каханне. Шосты  — «У згодзе з сэрцам»  — прысвечаны роздуму пра жыццё, пра прыгажосць прыроды, якая суцяшае і радуе:

Ранак выйшаў на пакос,

Сонца падміргнула.

У сцяжынках з белых рос

Неба патанула…

Вядома ж, ёсць у кнізе Таццяны Яцук вершы і радкі, якія варта было б паправіць, перапісаць, выкрасліць лішнія словы.

Тым не менш, кніга вартая і сур’ёзная. Верыцца, што услед «За сіняй птушкай» будуць і творы, дзе аўтарка па-ранейшаму будзе філасофскі разважаць пра наша жыццё, пра дабро і зло, пра справядлівасць і спагаду, але на новым узроўні, з новымі адкрыццямі і вобразамі.

Сяргей ЧЫГРЫН

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

«Сумныя» прадукты — прэч з халадзільніка!

Грамадства

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

Пасля смерці Сталіна «жалезная заслона», якая аддзяляла Савецкі Саюз ад навакольнага свету, прыадчынілася.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

АВЕН. Неабходна будзе сканцэнтраваць намаганні на рабоце.

Грамадства

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

«Ні разу не пашкадавала, што прыйшла працаваць у такую ўнікальную структуру, як спажыўкааперацыя»