Вы тут

Рух па шляху экалагічнасці


Безумоўна, эканоміка — найважнейшы складнік устойлівасці любой дзяржавы. Яе ўмацаванне, вядома ж, актуальна і для Беларусі. Не разумець гэтага сёння было б як мінімум не дальнабачным. Так, эканоміка — гэта прыярытэт, тым больш, калі яна — інавацыйная.


Фота БЕЛТА

Так званыя «зялёныя аўтамабілі» на дарогах сталі ўжо нашай рэчаіснасцю. Для іх не трэба паліва — толькі зарадка ледзь не ад звычайнай разеткі. Простая і канструкцыя: электраматор, батарэя, чатыры колы. Але самая галоўная перавага — ніякіх выкідаў у атмасферу.

Яшчэ шэсць гадоў таму электразаправак у Беларусі было ўсяго тры. Адна ў Мінску, дзве — у Гомелі. На падзарадку машыны сыходзіла да васьмі гадзін. Спосаб надзейны, але не заўсёды зручны: абмяжоўваў у мабільнасці. У 2015‑м час зарадкі скараціўся да паўгадзіны. Праўда, заправіцца можна было далёка не ўсім — перавагу адчулі аўтамабілісты, якія рухаліся ў адну з самых «электрамабільных» на той момант частак Еўропы — Прыбалтыку па трасе Мінск — Вільнюс. Пераломным стаў 2018 год, калі быў вызначаны нацыянальны аператар і курс на далейшае пашырэнне выгод для электрамабіляў. Логіка тых новаўвядзенняў была досыць простая: з развітой інфраструктурай у беларусаў з’явіцца больш жадання набываць электрамабілі. Сёння ў галоўнай сетцы ЭЗС краіны «Беларуснафты» зарадных станцый 267. Далей — больш! У планах да 2022 года стаіць павелічэнне маштабаў і магчымасцяў сэрвісу такім чынам, каб абслугоўваць не 9 тысяч машын, а тысяч 35. Расказвае Аляксандр Драгун, дырэктар прадпрыемства «Беларуснафта-Мінскаўтазапраўка»:

— На дадзенай зараднай станцыі — магутнасць 50 кілават. Зарадка за 25–30 мінут на 100 кіламетраў ходу. У перспектыве будуць больш хуткія зарадныя станцыі на 250 кілават, якія ў пяць разоў хутчэй зарадзяць электрамабіль: за 5–7 мінут на 100 кіламетраў ходу. Кірунак развіцця электрасеткі ідзе ў бок больш магутных зарадных станцый.

Яшчэ нядаўна для беларусаў электракары лічыліся задавальненнем не з танных. Па кішэні «біла» цана, плюс растаможка... Сёння ўслед за адменай дарожнага збору і мытнай пошліны для ўладальнікаў электракараў адменены падатак на дадатковую вартасць. А яшчэ — шэсць гадоў бясплатнай паркоўкі. Да пакета бонусаў нядаўна дадаўся яшчэ адзін адметны — «зялёныя нумары».

У Беларусі сёння актыўна развіваецца пасажырскі электратранспарт. Класічныя, з дынамічнай і ультрахуткай зарадкай. Пра беларускія электробусы ўпершыню загаварылі ў 2016 годзе. Мы першыя з краін СНД іх вытворчасць паставілі на паток.

— У апошні час мы ўшчыльную пачалі працаваць з тэматыкай аўтаномнага ходу, — распавядае Дзмітрый Паркаў, першы намеснік генеральнага дырэктара па вытворчасці прадпрыемства «Белкамунмаш». — Гэта наш перспектыўны кірунак, і па гэтым шляху будзем рухацца. Сёння мы займаемся асваеннем серыйнай вытворчасці ўласных батарэй, стварылі першы ўзор і будзем развіваць гэты кірунак далей. Таксама рухаемся і па шляху стварэння аўтобуса на вадародным паліве.

«Белкамунмаш» — ключавы пастаўшчык электратранспарту для ўнутранага рынку краіны. Геаграфія паставак расце і на знешнім: сёння больш за 90 працэнтаў айчыннай прадукцыі ідзе на экспарт. Нашы электробусы ўжо калясяць па 40 гарадах больш чым 23 краін! У наступным годзе тэхніка made іn Belarus адправіцца ў Вялікабрытанію, Польшчу, Іспанію.

Фота minsknews.by

Так, электробусы і бескантактавыя тралейбусы сталі драйверам транспартна-экалагічнай рэвалюцыі. Гэтай вясной свой першы электробус выпусціў і Мінскі аўтамабільны завод. Навінка апошняга пакалення здольная праехаць без падзарадкі буйны горад уздоўж і папярок. Запас ходу — да 300 кіламетраў, што параўнальна з перадавымі мадэлямі сусветных вытворцаў. А па дынаміцы разгону і сярэднім выдатку энергіі электробус пераўзыходзіць многія аналагі. Сёння МАЗ гатовы паставіць такую тэхніку на канвеер і ўжо ў наступным годзе акругліць колькасць сваіх электробусаў да дзесяці, а то і больш.

Сёння ў Беларусі распрацоўваецца комплексная праграма па пераходзе ўсяго грамадскага транспарту ў буйных гарадах на электрычны. Зрабіць гэта плануецца да 2025 года. Магутнай запамогай для развіцця экалагічна чыстага транспарту стане ўвод у эксплуатацыю Беларускай АЭС у Астраўцы. Па словах Міністра энергетыкі Віктара Каранкевіча, электратранспарт — адзін з важных напрамкаў для Беларусі:

— На самым высокім узроўні прыняты шэраг рашэнняў для стымулявання выкарыстання электратранспарту і развіцця зараднай інфраструктуры. Гэта стварыла асновы для паспяховага выкарыстання электратранспарту на ўнутраным рынку. Павялічана электраспажыванне зарадкі. Так, калі ў мінулым годзе гэта было каля 3,8 мільёна кілават-гадзін, то ў гэтым чакаем 12 мільёнаў. Рост больш чым у тры разы.

У пытаннях тэхналогій, якія з геаметрычнай прагрэсіяй растуць ва ўсім свеце, асабліва ў частцы машын будучыні, без навукі не абысціся. Да канца гэтага года цалкам айчынны электракар будзе выглядаць так: акумулятарная батарэя, кіруючая электроніка, зарадны модуль. Практычна ўсё начынне ў мінівэне беларускае. Засталося лакалізаваць вытворчасць электрарухавіка — і, як гаворыцца, у добры шлях! Машына разганяецца да 120 кіламетраў за гадзіну і на адным зарадзе можа праехаць 300 кіламетраў. Беларускі электрамабіль хутка стане надзейным памочнікам прадпрыемствам і арганізацыям. Менавіта на камерцыйны транспарт Акадэмія навук і ўзяла арыенцір.

Як высветлілася, выбар быў правільным, таму што на дадзены момант вельмі многія арганізацыі, прадпрыемствы і прыватныя структуры праяўляюць цікавасць да такога тыпу машын для выкарыстання іх у сваіх камерцыйных патрэбах.

Сёння ў Аб’яднаным інстытуце машынабудавання робяць усё: ад дызайну, разлікаў, праектавання да вопытных узораў і выпрабаванняў электрамабіля.

— Мы навучыліся фактычна з нуля праектаваць цягавыя электрарухавікі, сілавую электроніку — пераўтваральнікі, якія кіруюць гэтымі рухавікамі і забяспечваюць зарадку акумулятарных батарэй на аўтамабілі, — адзначае начальнік навукова-інжынірынгавага цэнтра НАН Беларусі Аляксандр Бялевіч. — Адным з самых вялікіх кампанентаў па аб’ёме і кошце з’яўляюцца цягавыя батарэі. Гэта ключавы кампанент, і мы навучыліся фармаваць батарэю на базе ячэек. У выніку можам смела сказаць, што ўмеем рабіць кампаненты, на базе якіх можна ствараць электрамабіль.

Гэты вялікі шлях, па якім многія ідуць дзесяцігоддзямі, нашы навукоўцы прайшлі за тры з невялікім гады.

У Акадэміі навук таксама працуюць над стварэннем камбайнаў па заліванні лёду і камунальнай тэхнікі з электрапрывадам. А што тычыцца лёгкага электратранспарту, то адным з першых яго пачаў асвойваць прыборабудаўнічы завод «Аптрон». Сёння прадпрыемства мае цэлую лінейку вопытных узораў: ад электрасамаката да электраматацыкла. Беларускія навукоўцы вядуць распрацоўкі ў сферы літыевых батарэй. Ужываюць электратэхналогіі і пры стварэнні беспілотных лятальных апаратаў.

Так, развіццё электратранспарту — нацыянальны прыярытэт. Паводле аптымістычных прагнозаў навукоўцаў, да 2025 года ў краіне будзе прыкладна 100 тысяч уладальнікаў электрамабіляў. На такую перспектыву ў Беларусі многае ўжо зроблена. Рух на заўтра — па шляху экалагічнасці.

Аляксандр Піменаў

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

У некаторыя выходныя цеплаход здзяйсняў па канале дванаццаць рэйсаў.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

РАК. Надыходзіць дастаткова актыўны, напоўнены падзеямі тыдзень.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.