Вы тут

Зорка натхнення


Выданне, у якім сабраны жыццяпісы 66 ураджэнцаў Бялыніччыны, распавядае айчынную гісторыю, персаніфікуючы яе. Кніга «Імёны ў кантэксце эпох» Міхася Карпечанкі складаецца з нарысаў знакамітых людзей гэтага куточка Бацькаўшчыны, прычым многія з іх сталі славутымі далёка за межамі Беларусі.


Пісьменнікі, акцёры, мастакі, дзяржаўныя дзеячы, военачальнікі — сузор’і таленавітых і геніяльных асоб падарыла свету Бялыніччына. Наш сучаснік, беларуская оперная зорка сусветнага маштабу, тэнар Юрый Гарадзецкі, пераможца VІІ Міжнароднага конкурсу вакалістаў імя Станіслава Манюшкі; праекціроўшчык субмарыны шляхціц Казімір Чарноўскі, чыімі чарцяжамі скарыстаўся афіцыйны «бацька» першай у Расіі падводнай лодкі Карл Шыльдэр; найвядомейшы расійскі гіпнолаг Генадзь Ганчароў, заснавальнік і кіраўнік Маскоўскай школы гіпнозу  — расповеды пра слынных бялынічанаў чытаюцца на адным дыханні, як мастацкія творы, толькі з усведамленнем таго, што ўсё, аб чым ідзе гаворка, мела месца ў  рэальнасці. Аўтар здолеў сумясціць гістарычную праўду і актуальнасць, значнасць дасягненняў... Міхась Карпечанка не проста пераказвае жыццёвую і творчую біяграфію землякоў, але і падае характарыстыку іх творчасці, выкладае асноўны яе стрыжань, знаёміць з перакананнямі слынных асоб.

Адзін з герояў — палкоўнік запасу Сяргей Гейсцер, выбітны спецыяліст у  галіне супрацьпаветранай абароны, радыёэлектроннай барацьбы — са старонак кнігі раіць усім чытаць і перачытваць класікаў беларускай літаратуры, каб атрымаць найвялікшую асалоду ад мілагучнасці і музычнасці матчынай мовы і непаўторнага каларыту роднай прыроды. Тое, што па характары сваёй дзейнасці далёкі ад прыгожага пісьменства чалавек ведае на памяць Коласаву «Новую зямлю» і шматлікія творы Янкі Купалы ды іншых класікаў, выклікае вялікую павагу не толькі да яго, але і да зямлі, дзе ён сталеў і  вучыўся, да яго настаўнікаў  — супрацоўнікаў школы райцэнтра.

У Бялынічах нарадзіўся і Янка Шарахоўскі, аўтар першай грунтоўнай навуковай біяграфіі Янкі Купалы пад назвай «Пясняр народных дум», якая адрозніваецца ад папярэдніх біяграфічных прац строгай навуковай дакументаванасцю. Даследчык апублікаваў і многія новыя дакументы, знойдзеныя ў архівах, узнавіў шматлікія невядомыя старонкі з жыцця песняра. Варта адзначыць, што працаваў Янка Шарахоўскі ў 1930-я гады, калі актывізаваліся вульгарна-сацыялагізатарскія тэндэнцыі ў беларускім літаратуразнаўстве і крытыцы. Паэта абвінавачвалі ў нацыяналізме, адзначалі, што творца «зайшоў у тупік са сваім ідэалам радзімы». Янка Шарахоўскі паказаў значэнне творчасці Янкі Купалы для Беларусі. Міхась Карпечанка прыводзіць найбольш адметныя вытрымкі з навуковай спадчыны даследчыка, па якіх можна зрабіць выснову: многае з таго, аб чым ён пісаў, не страціла актуальнасці і сёння.

Адзін з найцікавейшых расповедаў пад вокладкай кнігі нарысаў — матэрыял пра выдатнага паэта Ігара Шклярэўскага, які лічыцца расійскім, але з’яўляецца ўраджэнцам Бялынічаў. Біяграфія пісьменніка прымушае задумацца: чаму ён не рэалізаваўся на радзіме? Карпечанка падае цікавы факт: як аказалася, першы зборнік паэзіі Ігара Шклярэўскага пад назвай «Я іду!» павінен быў пабачыць свет у Беларусі, але на стадыі выдання пільныя рэцэнзенты палічылі кнігу «ідэйна заганнай»: набор быў рассыпаны. М. Карпечанка прыводзіць урыўкі з твораў І.  Шклярэўскага і нават на аснове некаторых яго лістоў малюе псіхалагічны партрэт пісьменніка.

Не менш цікавымі падаюцца матэрыялы пра рускага драматурга, сцэнарыста і  журналіста Аскара Курганава, найбуйнейшага спецыяліста ў галіне беларускага мовазнаўства Міхася Яўневіча, славутага ва ўсім свеце вучонага-нейрафізіка, героя Украіны Валерыя Казакова ды многіх іншых. Усе яны — дзеці Бялыніччыны, зямлі, якая раскінулася пад чароўнай зоркай натхнення і прыгажосці.

Яна БУДОВІЧ

 

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Выбіраем аптымальную пару года для пахудзення. Спойлер: і гэта не лета!

Выбіраем аптымальную пару года для пахудзення. Спойлер: і гэта не лета!

Жыццё ў «эпоху спажывання» — сур’ёзнае выпрабаванне для чалавека.

Эканоміка

Нашы фінансы павінны прыносіць даход. Які? Вось у чым пытанне

Нашы фінансы павінны прыносіць даход. Які? Вось у чым пытанне

Адукаваныя людзі загадзя плануюць свой паток фінансаў, размяркоўваючы іх па перспектыўных напрамках, тым самым забяспечваючы сабе нябеднае жыццё.

Культура

Мінск 1941. Як гэта было

Мінск 1941. Як гэта было

Неба пачарнела ад самалётаў.