26 кастрычніка, панядзелак

Вы тут

Ветэран патрульна-паставой службы міліцыі расказвае пра службу ў 90-я гады


Менавiта 29 верасня 1920-га галоўнае ўпраўленне рабоча-сялянскай мiлiцыi тагачаснай Беларускай ССР сфарміравала асаблiвы лятучы атрад, перад якiм ставiлася задача падтрымлiваць грамадскi парадак i спыняць правапарушэннi на вулiцах Мiнска.


2018 год.  Сяр­гей Ка­па­нец яшчэ ў зван­нi ма­ё­ра.

Служба гэтая вельмi напружаная — трэба пастаянна быць у курсе ўсяго, што адбываецца на тэрыторыi даручанага раёна, трымаць кантакт з мясцовымi жыхарамi. Наш суразмоўнiк Сяргей Капанец праслужыў у патрульна-паставой службе Заводскага РУУС Мiнска 26 гадоў без перапынку. Прыйшоў ён туды позняй восенню 1993-га звычайным радавым. На пенсiю сыходзiў напрыканцы 2019-га ў званнi падпалкоўнiка. Кар'еру скончыў на пасадзе камандзiра роты.
— Я сам родам з Чэрвеня, — кажа Сяргей Капанец. — Вярнуўся я ўвесну 1991 года з войска i задумаўся: кiм быць? У той час было мноства кааператываў. У адзiн з iх, якi спецыялiзаваўся на будаўнiцтве, я i ўладкаваўся. Праца была цяжкая фiзiчна, але i плацiлi добра. Ды толькi вось кааператывы ў той час як хутка з'яўлялiся, гэтак жа хутка i знiкалi. У рэшце рэшт захацелася нейкай сталасцi. I вось недзе праз год я прыйшоў на службу ў Чэрвеньскае РУУС.

На радзiме Сяргей Капанец адслужыў паўтара года. Чэрвень — невялiкi горад з насельнiцтвам каля 10 тысяч чалавек. Здавалася б, вось яна — цiхая затока ў неспакойны час. Але ў Мiнск нашага суразмоўнiка паклiкала каханне.

— Калi я сказаў, што пераязджаю ў Мiнск, то i бацькi, i знаёмыя спрабавалi адгаворваць. Маўляў, там цяжкая злачыннасць, як у амерыканскiх фiльмах, стралянiны шмат. Але нiчога такога я ў сталiцы не ўбачыў. I не ведаю, адкуль пайшла гэтая пагалоска. Можа, сiтуацыю з фiльмаў людзi праецыравалi на сваю паўсядзённасць... Тых жа заказных забойстваў у Заводскiм раёне амаль не было. Але была iншая бяда, якая захоўваецца i цяпер, — вельмi шмат так званых п'яных злачынстваў. Мы сутыкалiся з безлiччу канфлiктаў, якiя разгортвалiся па адным i тым жа сцэнарыi. Скажам, сядзяць за сталом з бутэлькай гарэлкi бацька з сынам або два сябры. Слова за слова, узнiкае спрэчка, яны хапаюцца за нажы i рэжуць адзiн аднаго.

Яшчэ адной прыкметай 1990-х стала велiзарная колькасць рабаванняў. Гэта стала наступствам пагаршэння сацыяльна-эканамiчных умоў жыцця. Адгалоскi гэтага iшлi даволi доўга:

Ся­рэ­дзi­на 90-х.

— Калi я стаў камандзiрам аддзялення, узводу, а пасля роты, то аналiзаваў злачыннасць па часе i раёнах. Дык вось, раней толькi на абсягах мiкрараёна Ангарская было столькi рабаванняў за месяц, колькi летась па ўсiм Заводскiм раёне ў год. Наркагандаль быў таксама болевай кропкай Заводскага раёна. Вельмi шмат рабавалi людзей, якiя iшлi нападпiтку. У сярэдзiне 1990-х пачалi зрываць з галоў норкавыя шапкi, якiя каштавалi не адзiн месячны заробак. I зноў жа. Прайшло дзесяць-пятнаццаць гадоў, я сустракаўся за гэты час з людзьмi, якiя тады парушалi такiм чынам закон. Да часткi з iх прыйшло разуменне таго, што яны зрабiлi памылку. I цяпер аб гэтым шкадуюць. Што i казаць — змянiлася эпоха, змянiўся менталiтэт…

Свой першы выхад на службу позняй восенню 1993 года Сяргей Капанец памятае выдатна:

— Мне прызначылi вельмi дасведчанага настаўнiка. За намi замацавалi месца на тэрыторыi так званых «Шарыкаў». Так у народзе называюць раён забудовы 1950-х i 1960-х гадоў каля станцыi метро «Партызанская». У настаўнiкi мне падабралi мiлiцыянера, якi прайшоў праз Афганiстан. I вось так за месяц я пазнаёмiўся з новым для сябе раёнам. Там i працаваў наступныя дзесяць гадоў. Хачу сказаць, што на «Шарыках» у той час была велiзарная колькасць спантанных злачынстваў. Ды i агромнiстыя двары ў той час былi там дрэнна асветлены. Калi мы заўважалi, што дзесьцi пабiлi лямпу цi адсутнiчае лiхтар побач з пешаходнай дарожкай, то складалi рапарты i перадавалi iх у райвыканкам. Але спецыфiка раёна мела i свае плюсы. Паколькi насельнiцтва там змянялася слаба, то мы нават прыкмячалi невядомых людзей, якiя сядзелi ў кампанiях у двары цi на беразе ручая. Прычым большая частка нарадаў працавала тады ўвечары. Мы ведалi, што значная частка месцiчаў працуе на прамысловых прадпрыемствах. I ўсе канфлiкты, сваркi i спрэчкi пачыналiся менавiта тады, калi людзi пасля працы прыходзiлi дадому.

Ры­бал­ка — най­леп­шы ад­па­чы­нак!

Да таго ж у тыя часы заробак толькi-толькi пачыналi выплачваць на пластыкавыя карткi. Але банкаматы былi рэдкасцю, i людзi лiчылi за лепшае атрымлiваць грошы па-ранейшаму гатоўкай. Да гэтага трэба дадаць традыцыю «абмыць» заробак. Пiўныя, кавярнi тады лiтаральна ламiлiся ад людзей. Не кажучы пра тое, што алкаголь лiўся ракой, што ў самiх кавярнях шчыравалi кiшэннiкi, дык i пасля рабавалi п'яных людзей, якiя вырашылi адпачыць у найблiжэйшых дварах. Але зноў жа, падкрэслю, нiякiх банд у нас не было. I традыцыйна ў гэты дзень нам хапала працы i ўвечары, бо сямейна-побытавыя скандалы на глебе алкаголю — гэта ўжо класiка.

Праз дзесяць гадоў службы на «Шарыках» Сяргея Капанца перавялi ў iншы мiкрараён — на Ангарскую, якая таксама «славiлася» ў тыя часы.

— Што i казаць, кантынгент быў актыўны. Ды i элементарна яго больш было. Палiчыце, колькi кватэр у цэлай хрушчоўцы з «Шарыкаў», дык там столькi ж толькi ў адным пад'ездзе, не гаворачы ўжо пра маласямейкi. I насельнiцтва было прыкметна маладзейшае. Змянiлася i спецыфiка працы — сталi больш ездзiць у складзе аўтапатрулёў. Пры гэтым, канешне ж, абыходзiлi пешкi ўсе двары i вулiцы.

Сяргей Капанец прыгадвае, што «благое» месца ў нулявыя было паблiзу мясцовага ўнiверсама. Тады там iснаваў магазiн, у якiм уначы гандлявалi алкаголем.
— I чаго там толькi не было! Бойкi, скандалы, бясконцае распiццё спiртнога ў грамадскiм месцы. Доўгi час мы змагалiся за тое, каб спынiць гэты гандаль у начны час. I як толькi гэта адбылося — стала прыкметна цiшэй. Даходзiла ж нават да таго, што сюды, на Ангарскую, ледзь не праз паўгорада ездзiлi выпiвохi. Хапала «стомленых нарзанам» i з прысталiчных вёсак — Вялiкага Трасцянца i Вялiкага Сцiклева.

Шмат працы дадавалi i крадзяжы з аўтамабiляў. У iх бiлi шкло i даставалi аўтамагнiтолы, а таксама рэчы, якiя ляжалi ў салоне. Пастаянна затрымлiвалi такiх зладзеяў.

Мiж iншым, што яшчэ ўразiла на Ангарскай — вялiкая колькасць пашкоджаных таксафонаў. Мабiльнiкi тады толькi-толькi пачыналi ўваходзiць у побыт. Кралi, канешне, i iх — прасiлi пазванiць i збягалi з дарагой прыладай. А што да тэлефонаў-аўтаматаў, то ў iх чамусьцi рвалi трубкi. Не ведаю, з хулiганскiх гэта было мэт цi з iх намервалiся нешта здабыць. Але скончылася гэта пасля таго, як таксафоны пачалi абсталёўваць спецыяльнай сiстэмай. Як толькi дзе рвалi трубку — тут жа iшло паведамленне мiлiцыi. I такiх злачынцаў нярэдка лавiлi на «гарачым».

Цiкаўлюся ў суразмоўцы — цi не было сумненняў у правiльнасцi выбару прафесiйнага шляху, звязаных са складанасцю працы?

— Нi пра што не шкадую. Нярэдка было цяжка, я гэта не адмаўляю. Загружанасць на працы моцна адбiвалася на сям'i. Усё ж такi служба вымагае шмат часу i маральных сiл. Але i жонка, i дачка ставiлiся да гэтага з разуменнем i заўжды падтрымлiвалi. А набыты ў тыя часы досвед дапамагае мне i цяпер. Зараз я не магу ўявiць такую задачу, якую не здолеў бы вырашыць.

Спар­тыў­нае свя­та ў За­вод­скiм РУ­УС.

Сяргей Капанец кажа, што i цяпер яшчэ перастройваецца на новы рытм. Яно i нядзiўна — пасля дваццацi шасцi гадкоў «на перадавой» складана адначасна перайсцi да цiшынi i спакою.

— Мяне калiсьцi пра гэта папярэджвалi, што так i будзе. За дзень уваходных званкоў цяпер вельмi мала, а раней тэлефон не змаўкаў. Усё ж такi дзесяць гадоў быць камандзiрам роты патрульна-паставой службы — гэта вельмi адказна. I першым часам усё здавалася, што я мог прапусцiць нешта важнае. Але я i тады знаходзiў «аддушыну», каб хоць у выхадны перавесцi дух. Такой базай для падтрымання сiл стала рыбалка, адпачынак на прыродзе. Ёй люблю займацца i цяпер.

Карыстаючыся выпадкам, хачу шчыра павiншаваць усiх супрацоўнiкаў патрульна-паставой службы мiлiцыi ГУУС Мiнгарвыканкама з днём утварэння службы. Асобна — ад чыстага сэрца — супрацоўнiкаў роты ППСМ Заводскага РУУС. Хачу пажадаць мужнасцi i цярпення, удачы i спакойных рабочых будняў, здароўя i шчасця вам i вашым сем'ям.

Валяр’ян ШКЛЕННІК

Фота з архіва Сяргея КАПАНЦА

 

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

У пачатковы перыяд Вялiкай Айчыннай вайны зацятыя баi разгарнулiся пры абароне Барысава — старадаўняга беларускага горада на Бярэзiне. 

Грамадства

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

«Лічбавыя жулікі», якія здымаюць грошы з чужых банкаўскіх карт, звычайна маскіруюцца пад інтэрнэт-рэсурсы, вартыя даверу.