Вы тут

Гаджыка па-гродзенску. Фермер на няўдобiцы вырошчвае экзатычныя ягады


Такi праект гараджанiн Яўген Дарагуш «замуцiў» у рамках аграэкатурызму. Менавiта «ягадная» адметнасць, на яго думку, стане прывабнай для аматараў усяго незвычайнага. А прымаць турыстаў гаспадар плануе ў Домiку рыбака, якi мае намер пабудаваць каля свайго вадаёма.


Вось тут, мяркуе Яўген Дарагуш, i будуць частаваць гасцей гарбатай з экзатычнымi ягадамi. А хто пажадае, зможа набыць iх у сушаным, свежым цi замарожаным выглядзе. У залежнасцi ад сезона. Таксама будуць прапаноўваць i ўласную прадукцыю, напрыклад соус з памiдораў, цыбулi i часнаку з дабаўленнем ягад годжы. Менавiты яны надаюць прыправе незвычайны смак. Ужо i назву яму далi — гаджыка. Пры гэтым соус гатуецца без алею i воцату, што значна павышае яго натуральны смак. Зараз поўным ходам iдзе нарыхтоўка такiх прыпраў.

Паралельна вядзецца i збор самiх ягад. Iх збiраюць уручную. Сёлета атрыманы даволi нядрэнны ўраджай, хоць сам гаспадар спадзяваўся на лепшы вынiк. Не ўсе кусты пладаносяць аднолькава. Ёсць i сапраўдныя рэкардсмены па ўраджайнасцi, а ёсць i такiя, з якiх нават кiлаграм наўрад цi збярэш. Што канкрэтна паўплывала на такi разнабой, фермер не бярэцца сказаць, бо справа гэта новая, плантацыя закладзена толькi два гады таму.

Але i з першага позiрку вiдавочна, што зямля тут не самая ўрадлiвая. Яна хоць i перададзена для фермерскай справы, але, згодна з генпланам, знаходзiцца ў рэкрэацыйнай зоне. Карацей, звычайная няўдобiца. А па сутнасцi, тут быў сапраўдны сметнiк.

— Па факце гэтыя землi як ворыва нiколi не выкарыстоўвалiся, гэта была лугавiна, прытым адны ўзгоркi, i мне, як фермеру, прыйшлося прыводзiць iх у парадак. Трэба было добра павучыцца, кансультавацца з аграномамi, як палепшыць пладароднасць зямель, — расказвае суразмоўнiк.

Наогул, каб што-небудзь пасадзiць, тэрыторыю прыйшлося раўняць. Угнойвалi глеем пасля ачысткi вадаёма. Як прыхiльнiк арганiчнага земляробства фермер Дарагуш карыстаецца не пестыцыдамi, а «зялёнымi» ўгнаеннямi — сідэратамi. Напрыклад, зараз на яго ўчастку расце грэчка, якая будзе заарана разам з насеннем. Такiм чынам, яна стане арганiкай i насыцiць глебу азотам. Яшчэ грэчка добра змагаецца з пырнiкам. Гэты ўчастак таксама будзе засаджаны ягадамi годжы. Цяпер у фермера пад iх заняты адзiн гектар плошчы. Саджанцы набываў у ЕС, iх спецыяльна адаптавалi да нашага клiмату. У Еўропе таксама хочуць займацца iх вырошчваннем, а не прывозiць з Кiтая, расказаў Яўген. Там нават распрацавана спецыяльная праграма.

— Мае польскiя калегi параiлi займацца ягадамi годжы. Мяне гэта зацікавіла, бо яны непатрабавальныя. Але, як паказвае практыка, там дзе ўрадлiвы пласт, яны лепш растуць. Гэта вiдаць i на маiм участку. Я наогул не ўяўляў, як яны будуць расцi, бо нiхто ў наваколлi гэтым не займаўся. Да таго ж нi ў якiх рэестрах ягады годжы не значылiся. Толькi з мiнулага года трапiлi ў гэтыя рэестры.

Яўген Дарагуш падводзiць да куста, якi найбольш ураджайны. I сапраўды, чырвоныя, прадаўгаватыя плады цяжкiмi гронкамi звiсаюць з развесiстай раслiны. Нечым нагадваюць па форме глог, па смаку больш сакавiтыя i крыху гаркаватыя. Аб карысных якасцях ягад кожны мае магчымасць даведацца з адкрытых крынiц, перш за ўсё ў iнтэрнэце. Адтуль чэрпаў iнфармацыю i сам Яўген, дарэчы, праграмiст па прафесii. Ён найперш звяртае ўвагу на безлiч патрэбных мiкраэлементаў, якiя ўтрымлiваюцца ў пладах.

Самы распаўсюджаны вiд захавання — гэта сушка. У сям'i фермера менавiта ёй аддаецца перавага. Такiя ягады можна дабаўляць у гарбату альбо кампот. І ўвогуле ва ўсе стравы. Ёсць спроба распрацаваць i рэцэптуру гарбаты з лiстоў ягад годжы. Кажуць, што на Тыбеце, адкуль, уласна кажучы, i пайшла гэта традыцыя, гатуюць менавiта лiставы настой. Там кусты разрастаюцца вялiкiмi кронамi.

А вось у Беларусi гэта новы вiд. На Гродзеншчыне пробную плантацыю некалькi гадоў таму высадзiлi ў сельскагаспадарчым фiлiяле ў Гродзенскiм раёне. Другая — у фермера. Праўда, многiя спрабуюць у сябе на дачы па некалькi кусцiкаў пасадзiць. А вось прамысловымi маштабамi пакуль нiхто не цiкавiўся. Хоць ёсць варыянты, куды прадаць.

— Палякi могуць узяць, але там трэба не менш як тону. Налета, мяркую, можна будзе сабраць i на экспарт, — расказавае Яўген. — Цяпер таксама рэалiзую, праўда, людзi купляюць невялiкiмi партыямi — па 100—200 грамаў. Сырая ягада па 15 рублёў за кiлаграм. Такiмi ж аб'ёмамi набываюць i сушаны прадукт.

I гэта добрая альтэрнатыва кiтайскiм ягадам, лiчыць фермер. За якасць прывазной складана несцi адказнасць. Фермер прайшоў курсы па лiнii зялёнай гаспадаркi i цяпер карыстаецца толькi арганiчнымi метадамi.

— Многiя фермеры вырошваюць нешта ўнiкальнае ў невялiкiх маштабах. Нехта займаецца грыбамi шыiтакi, я вось ягадамi годжы. Зараз запыт на нейкiя новыя вiды, якiя зацiкавяць гасцей, бо мая задача — турызм, а ягады — складнiк у развiццi гэтай справы.

Прывабным турыстычным аб'ектам можа стаць i старажытны млын, якi фермер выкупiў i будзе яго аднаўляць у адпаведнасцi з былымі функцыямi. Цiкавая i сама мясцiна, што знаходзiцца на польска-лiтоўскiм памежжы. Але больш за ўсё фермера радуе тое, што сёлета ён атрымаў ад улад дазвол на ўзвядзенне невялiкага Домiка рыбака каля вадаёма. Дагэтуль нiякiя пабудовы яму нельга было ўзводзiць. I хоць Яўгену прыйшлося прайсцi нямала бюракратычных перашкод, ён не шкадуе, што заняўся гэтай справай. Наадварот, пастаянна шукае магчымасць развiваць гэты кiрунак. Неаднаразова прымаў удзел у замежных семiнарах як удзельнiк праграмы трансгранiчнага супрацоўнiцтва. Вось i нядаўна ўдзельнiчаў у конкурсе «Экалагiчна дружалюбны фермер Балтыйскага рэгiё-
на — 2020».

Маргарыта УШКЕВІЧ

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава. 

Грамадства

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

І аднавяскоўцаў людзей, якія ў час вайны ратавалі сям'ю яе бабулі, жонкі афіцэра Чырвонай Арміі.

Спорт

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

Гродна — горад з багатай не толькі культурнай, але і баскетбольнай гісторыяй. 

Грамадства

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

Такога кшталту справа ў судзе Кастрычнiцкага раёна Гродна разглядаецца ўпершыню.