Вы тут

«Зімовы блюз»: ад чаго здараецца сезонны ўпадак сіл?


Па меры набліжэння зімы некаторыя з нас могуць адчуваць «зімовы блюз» — сумаваць ад кароткіх дзён, рана класціся ў ложак і адчуваць прыгнечанасць, прачынаючыся цёмнай раніцай. Што гэта за з'ява і ці можна ёй супрацьстаяць, расказала ўрач-псіхатэрапеўт Гарадскога клінічнага псіхіятрычнага дыспансера Мінска Марына Шчаслянок.


— «Зімовы блюз» — гэта варыянт дэпрэсіўнага расстройства, звязаны са зменай сезонаў. Гэта з'ява вельмі распаўсюджаная — для многіх з нас характэрна перамена настрою ў халодныя і цёмныя дні восені і зімы. Вы можаце адчуваць сябе млявым і ў цэлым прыгнечаным, больш змрочным, чым звычайна, — тлумачыць Марына Валер'еўна.

Ва ўсім вінавата сонца?

Але часам здараецца так, што «зімовы блюз» пачынае пранікаць ва ўсе аспекты нашага жыцця — ад работы да адносін. Гэта сезоннае афектыўнае растройства. Звычайна яно пачынаецца восенню і захоўваецца цягам зімовых месяцаў. Асноўным віноўнікам «зімовага блюза» псіхіятры лічаць нізкі ўзровень натуральнага сонечнага святла, з якім мы сутыкаемся восенню і зімой. А недахоп натуральнага святла можа выклікаць наступныя праблемы:

  • Змена ўзроўню сератаніну — нейрамедыятару, які рэгулюе настрой.
  • Парушэнні цыркадных рытмаў (унутраны гадзіннік нашага цела), якія дапамагаюць кантраляваць цыклы сну і няспання.
  • Змены ў мелатаніне — гармоне, звязаным як з настроем, так і са сном.

Найбольш распаўсюджанымі сімптомамі «зімовага блюза» з'яўляюцца агульны сум і недахоп энергіі. А таксама:

  • Парушэнне сну.
  • Змяншэнне зносін, у параўнанні са звычайным настроем.
  • Адсутнасць ініцыятывы.
  • Падаўлены настрой, які авалодвае вамі большую частку дня ці амаль кожны дзень.
  • Страта цікавасці да заняткаў, якія вам звычайна падабаюцца.
  • Адхіленне і ізаляцыя сябе ад сяброў і сям'і.
  • Пачуццё пастаяннай стомленасці і млявасці.
  • Пачуццё безнадзейнасці ў адносінах да будучыні.

Калі вы адчуваеце сімптомы дэпрэсіі, нават слабыя, звязаныя з «зімовым блюзам», важна звярнуцца да ўрача.

Як дапамагчы сабе?

Марына Шчаслянок кажа, што існуе шэраг метадаў лячэння, якія могуць быць вельмі эфектыўныя для аблягчэння сімптомаў, звязаных з «зімовым блюзам». І некаторыя з іх лёгкадаступныя кожнаму:

  • Сонечнае святло: важна выходзіць на вуліцу, нават калі сонца не свеціць у асеннія ці зімовыя дні. Прагуляйцеся падчас абедзеннага перапынку, пагуляйце з дзецьмі або паспрабуйце зімовыя мерапрыемствы на свежым паветры, такія як катанне на лыжах або катанне на каньках. Уздзеянне натуральнага святла дапаможа павысіць выпрацоўку сератаніну і палепшыць агульны настрой.
  • Практыкаванні: ёсць моцная сувязь паміж фізічнымі практыкаваннямі і псіхічным здароўем, асабліва для людзей з дэпрэсіяй і трывогай. Вось чаму фізічныя практыкаванні часта называюць прыродным антыдэпрэсантам. Практыкаванні могуць павялічыць узровень сератаніну і эндарфінаў, якія ўплываюць на настрой. Умераная фізічная нагрузка, па меншай меры, 30 хвілін у большасць дзён тыдня, можа забяспечыць самае моцнае павышэнне настрою.
  • Кагнітыўна-паводзінская псіхатэрапія (падыход заснаваны на тым, што, змяніўшы нашы думкі і перакананні, можна змяніць эмоцыі і паводзіны, тым самым пазбавіўшыся ад праблемы).
  • Медыкаментознае лячэнне: калі кансерватыўнае лячэнне больш не забяспечвае аблягчэння, вам могуць спатрэбіцца антыдэпрэсанты для рэгулявання хімічнага дысбалансу, звязанага з «зімовым блюзам».

Падтрыманне рэгулярнага графіка на працягу зімовых месяцаў можа дапамагчы захаваць гармоны ў раўнавазе і рэгуляваць наш настрой. Выконвайце гэтыя парады, каб кіраваць сваім зімовым настроем:

  • Кладзіцеся спаць і прачынайцеся ў адзін і той ж час кожны дзень, каб нармалізаваць цыркадныя рытмы.
  • Структуруйце свой рацыён.
  • Плануйце і прытрымлівайцеся сумесных планаў з сябрамі і сям'ёй, каб заставацца на сувязі са сваімі блізкімі.
  • Знайдзіце час для сябе і займіцеся любімай справай.

Алена КРАВЕЦ

Прэв’ю: 112.ua

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

«Сумныя» прадукты — прэч з халадзільніка!

Грамадства

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

Пасля смерці Сталіна «жалезная заслона», якая аддзяляла Савецкі Саюз ад навакольнага свету, прыадчынілася.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

АВЕН. Неабходна будзе сканцэнтраваць намаганні на рабоце.

Грамадства

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

«Ні разу не пашкадавала, што прыйшла працаваць у такую ўнікальную структуру, як спажыўкааперацыя»