Вы тут

Адкрылася персанальная выстаўка фатаграфіі вядомага майстра Юрыя Іванова


Натхненне, адкрытасць, шчырасць, мудрасць, захапленне... Праз эмоцыі на тварах герояў фатаграфій чытаю эпоху. Побач з партрэтамі вядомых артыстаў, кампазітараў, мастакоў, грамадскіх і палітычных дзеячаў — простыя людзі. Гэтыя спыненыя імгненні дазваляюць вярнуцца назад на дзесяцігоддзі, прычыніцца да значных падзей, больш даведацца пра асоб, якія трапілі ў фотааб'ектыў. Вось вы бачыце магутны Белаз на вуліцах Мінска ці артыста цырка Эміля Кіа з канём, які спыніў дарожны рух, трапляеце на сустрэчу Пятра Машэрава з аднапалчанамі, ці спыняецеся ля фатаграфій з «Песнярамі» і маладымі кампазітарамі Ігарам Лучанком і Аляксандрай Пахмутавай, назіраеце за работай у майстэрні скульптара, які робіць партрэт Аляксандра Мядзведзя, натхняецеся выступленнем акцёраў... У Нацыянальным гістарычным музеі адкрылася персанальная выстаўка фатаграфіі вядомага беларускага майстра Юрыя Іванова «100 ракурсаў часу».


Белаз у Мінску. Фота Юрыя Іванова.

На выстаўцы прадстаўлена сотня работ мастака-дакументаліста, якога сёння называюць летапісцам беларускай гісторыі. Уласна, і падчас адкрыцця выставачнага праекта драматург, заслужаны дзеяч культуры, лаўрэат дзяржпрэміі СССР Аляксей Дудараў параўнаў Юрыя Іванова з захавальнікам часу: «Вы праз чалавека спыняеце час. Мне ўсё роўна на каго глядзець — на Ігара Міхайлавіча Лучанка ці на звычайнага працаўніка. Я бачу не іх. Я бачу эпоху».

Юрыя Сяргеевіча звязвае сяброўства са многімі вядомымі дзеячамі культуры. І ўсе, хто прыйшоў на адкрыццё выстаўкі, адзначалі незвычайны талент фотамастака, які ўмее вычэпліваць самае галоўнае, раскрываць людзей. Нездарма многія героі яго работ заўважаюць, што такія фатаграфіі ім дапамагаюць у тым ліку і больш даведвацца пра саміх сябе.

— Калі пачынаеш думаць пра тайны фотатворчасці Юрыя Сяргеевіча, мімаволі ўваходзіш углыб прыроды рэчаў і адчуваеш, што чалавецтва з часам страчвае інстынкты, і зрокавыя здольнасці ў тым ліку. Яно ўсё менш менш заўважае, хоць падаецца, што ўсё больш і больш ведае. У сувязі з гэтым мне прыходзіць у галаву, што ўсе вынаходніцтвы на зямлі адбываюцца ў патрэбны момант і не так спантанна, як нам здаецца. Напэўна, трэба было прыдумаць оптыку, фатаграфіі, каб узброіць чалавека дадатковымі сродкамі, каб не ўпусціць відавочнасць, — адзначыў кінематаграфіст Вячаслаў Нікіфараў. — Я толькі гэтым магу патлумачыць натхненне і прызванне, якое адчуў Юрый Сяргеевіч. Сярод гэтых відавочных, але схаваных для нас рэчаў у візульнай сферы першае, што прыходзіць на памяць. — Архітэктура, і чалавек, чалавечыя абліччы. Гэта немагчыма зразумець, калі не далучыць яшчэ адно паняцце — зменлівасць руху, дынамікі. Сёння дом — новы, а з гадамі ён становіцца сімвалам дзяцінства, Радзімы. Вось чаму старыя гарады даюць адчуванне надзейнасці, упэўненасці, ты быццам бы знаходзішся ў коле вечнасці. Тое ж самае адбываецца і з абліччамі. Як умее майстар гэтай выстаўкі адлюстраваць час! Мы яго бачым і адчуваем фізічна. Дзякуючы гэтым здымкам, мы многае разумеем і адкрываем для сябе тую відавочнасць, якая прыводзіць у сябе, выклікае пачуцці. Без гэтых выставак мы, як без вачэй.

Захавальнік часу

Юрый Сяргеевіч нарадзіўся ў 1939 годзе ў Сімферопалі. У Беларусі жыве з 1956 года. Доўгі час ён працаваў фотакарэспандэнтам у розных выданнях, некалькі апошніх гадоў узначальваў аддзел «Фотаілюстрацыі» газеты «Культура».

Сёння Юрый Сяргеевіч — супрацоўнік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў і, натуральна, ён не перастае здымаць, ілюструе тое жыццё, якое віруе ў навучальнай установе. Невыпадкова 45 фатаграфій на экспазіцыі прысвечаны менавіта ўніверсітэту культуры — выстаўка прымеркавана да яго 45-годдзя.

Юрый Іваноў з'яўляецца аўтарам шматлікіх альбомаў і выставачных праектаў у Беларусі і за яе межамі. Сярод іх — альбомы «Крэпасць-герой», «Гомель», «Лепель», фотавыстаўкі «Невядомыя фатаграфіі Уладзіміра Мулявіна», «Творцы», «Гэта было нядаўна, гэта было даўно». Многія з яго работ ужо сталі хрэстаматыйнымі, іх можна пабачыць у школьных падручніках, у энцыклапедыях, спецыяльных выпусках міжнародных выданняў. Ім створаны партрэты Пятра Машэрава, Ігара Лучанка, Яўгена Еўтушэнкі, Андрэя Вазнясенскага, Бэлы Ахмадулінай, акцёраў Купалаўскага тэатра, рэжысёраў, касманаўтаў.

У 1987 годзе Юрый Іваноў увайшоў у 100 найлепшых фатографаў свету, а ў 1990-м яго работа «Лятучка» была прызнана найлепшай фатаграфіяй свету за дзесяцігоддзе (з 1980 да 1990 года). Персанальныя выстаўкі майстра ладзіліся ў многіх краінах Еўропы, Азіі і Амерыкі. Юрый Іваноў стаў лаўрэатам прэміі міжнароднага фотаконкурса World Press Photo ў Гаазе.

Алена ДЗЯДЗЮЛЯ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Ад стагоддзя да стагоддзя. «Чырвонка. Чырвоная змена» святкуе свой стагадовы юбілей

Ад стагоддзя да стагоддзя. «Чырвонка. Чырвоная змена» святкуе свой стагадовы юбілей

Якой сёння павінна быць маладзёжная газета? Пра што і як размаўляць з моладдзю?

Грамадства

«Верагоднасць угадвання на ЦТ зніжаецца»

«Верагоднасць угадвання на ЦТ зніжаецца»

15 новых спецыяльнасцяў, у тым ліку чатыры абсалютна новыя, па якіх падрыхтоўка раней нідзе не вялася, адкрыюцца сёлета ў беларускіх ВНУ.

Грамадства

Стаўка на веды. У што верылі хлопцы і дзяўчаты 1920—30-х гадоў?

Стаўка на веды. У што верылі хлопцы і дзяўчаты 1920—30-х гадоў?

Якую ролю адыграла моладзь у эканамічным і культурным жыцці краіны.