Вы тут

Зімовы асартымент. Колькі каштуюць «вітаміны» на «Лебядзіным»


З якімі прыкметамі вы звязваеце набліжэнне зімы? Напэўна, для любога гарадскога жыхара гэта, сярод іншага, змена асартыменту на адкрытых прадуктовых рынках.


«Ядомыя» прыкметы зімы ў наш час — мандарыны, апельсіны, хурма, гранаты. І, вядома ж, саленні — «карэйскія салаты» (на якія ўзрастае попыт з надыходам халадоў) і нашы родныя «бочкавыя» салёныя агурочкі, чарамша, марынаваны часнок. Мы адправіліся на прадуктовыя рады сталічнага рынку «Лебядзіны», каб пагутарыць з прадаўцамі і даведацца пра цэны на «зімовы» асартымент.

Аранжавы настрой

Апельсіны — традыцыйная для айчыннага спажыўца «зімовая» садавіна. Цяпер якраз «апельсінавы» сезон там, дзе гэтыя цытрусы растуць, так што смела купляйце — іх долькі сапраўды будуць сакавітыя і смачныя. Апельсіны да нас прывозяць з Турцыі, Іспаніі, Егіпта, Марока, Паўднёвай Афрыкі, Кітая.

Дарэчы, нядаўна саспелі іспанскія апельсіны — там іх збіраюць з канца лістапада, і турэцкія — сезон пачынаецца з кастрычніка. Егіпецкія плады падвязуць крыху пазней — там «апельсінавы ўраджай» збіраюць з канца снежня. Усяго сартоў апельсінаў каля чатырох сотняў, але ў прамысловых маштабах вырошчваецца толькі некалькі дзясяткаў. Так што жыхары паўночных краін могуць пакаштаваць толькі невялікі «кавалачак» з усёй разнастайнасці. У краінах, дзе апельсіны растуць пад вокнамі, у ежу ўжываецца не толькі мякаць, але і лупіны — з іх гатуюць цукаты, мармелад і варэнне. У нас апельсінавая цэдра ўспрымаецца хіба што ў кантэксце глінтвейну. Цэны на апельсіны зараз — у сярэднім 4.50 рубля за кілаграм.

Мандарыны — яшчэ савецкі сімвал Новага года — ужо ў продажы: у асноўным турэцкія (салодкія), можна знайсці таксама абхазскія (кісла-салодкія, без костачак) і італьянскія — далікатныя, сакавітыя, амаль без плёнак і без костачак. Ідэальна, каб парадаваць дзетак. Яшчэ ёсць клемянціны — не блытаць з мандарынамі (хоць звычайна ўсё ж блытаюць). Гэта «помесь» мандарына з апельсінам-каральком. У іх больш шчыльная скурка, чым у мандарынаў, яны крыху больш складана чысцяцца. Афарбоўка цэдры ў клемянцінаў ярчэйшая, чым у мандарынаў. Цэны на мандарыны вар'іруюцца ад 4.50 да 6.50 за кілаграм. Італьянскія мандарыны на «Лебядзіным» прадаюць па 7.50 за кіло.

Лімоны — куды без іх у сезон вірусных захворванняў? Любімы народны рэцэпт — чай, лімон, мёд («і любую прастуду як рукой здыме») — мабыць, карыстаецца папулярнасцю: на маіх вачах дзяўчына купіла цэлы кілаграм. Звычайна лімоны купляюць па 1—2 штучкі (галоўнае — не забыцца!), але апошнім часам, кажа прадаўшчыца, бяруць адразу паўкілаграма-кілаграм, як апельсіны.

У гэтую пару года асноўны пастаўшчык лімонаў на нашы рынкі — Турцыя. Кошт за кілаграм — у сярэднім 4.50. Медыкі раяць выбіраць тыя, у якіх тоўстая лупіна: вітамін С, як вядома, вельмі няўстойлівы, і пад тоўстай «скурай» яго будзе больш. Хоць, як распавядаюць прадаўцы, нашы людзі аддаюць перавагу сакавітым лімонам з тоненькай цэдрай. Зялёныя грэйпфруты — таксама скарбніца вітаміну С плюс калію для ўмацавання сасудзістай сценкі — абыдуцца даражэй: па 10 рублёў за кг.

Хурма — яшчэ адзін зімовы фрукт. Наогул ён на аматара — не карыстаецца такой усенароднай любоўю, як мандарыны ці апельсіны. Але купляюць і яе досыць актыўна. На рынку хурма ўжо з кастрычніка — Бычынае сэрца, Какі, Каралёк мядовая. Цэны дэмакратычныя — ад чатырох рублёў за кілаграм. Іспанская хурма даражэйшая — 7.50 рубля за кіло. Затое яна не вяжа і без костачак.

Гранаты і бахча

Сезон гранатаў у разгары, так што і тут не памылішся — плады ў дзевяці выпадках з дзесяці будуць спелыя. Родам гранаты — тыя, што прадаюць на адкрытых радах на «Лебядзіным», — з Азербайджана. Колер лупіны залежыць ад сорта (а іх сотні), і пад бледна-ружовай «скурай» могуць хавацца «зярняткі» больш сакавітыя і салодкія, чым пад цёмнай. Выбіраць гранат трэба не па колеры скуркі.

— Недаспелы гранат можна адрозніць па паху, — тлумачыць прадаўшчыца. — І па вазе: саспелы гранат заўсёды цяжкі. А яшчэ па ім можна пастукаць, як па кавуне: гук павінен быць звонкі. Калі гук глухі, зерне ўнутры будзе кіслае. Асабіста я выбіраю так: прыгожы, бліскучы, круглы — дакладна няспелы. Лупіна павінна быць шурпатая, а сам гранат — як бы «рабрысты»: гэта спелыя зярняткі распіраюць яго знутры. І бярыце вялікія гранаты: чым меншы плод, тым драбнейшыя зярняткі.

Гранаты абыдуцца ў сярэднім па 6 рублёў за кг. А вось адносна танны вінаград з Малдовы, Арменіі і Азербайджана ўжо заканчваецца. Яшчэ пару тыдняў, і ён падаражэе. Пакуль яго кошт — ад 4 рублёў за кілаграм, у сярэднім па 5; кішміш прадаюць па 6 рублёў за кіло.

Заканчваюцца і дыні. Іх сезон хуткацечны, і тое, што на прылаўках, — ужо рэшткі. Пакуль мядовыя ўзбекскія «тарпеды» — па 3.50 за кілаграм.

Сезон кавуноў раней заканчваўся ў верасні, а ў нашы дні імі актыўна гандлююць і ў канцы лістапада. Праўда, і кавуны ўжо таксама апошнія. Іх прададуць вам па рубель 60 капеек за кілаграм: «Танней, чым на Камароўцы!», рэкламуе мне свой тавар прадавец.

— Нешта яны так сабе...

— Ну, так. Гэта ж рэшткі, — флегматычна згаджаецца дзядзечка і прапануе яшчэ трохі скінуць цану.

Кавуны ў асноўным вялікія, так што адзін «паласацік» будзе каштаваць 7-8-10 рублёў.

«Ягадка зноў» і дарагія памідоры

Ягадны сезон скончыўся даўно, але восеньскія ягады на «Лебядзіным» ёсць — не танна, але для здароўя, напэўна, не шкада. Прадаўцы кажуць, што людзі купляюць. Журавіны каштуюць 10 рублёў за кілаграм, садовыя буякі — ад 6 да 8 рублёў у залежнасці ад таварнага выгляду. Экзатычныя ягады фейхоа — ад 6 да 6.50 за кілаграм. Якраз цяпер на Каўказе збіраюць іх ураджай.

— Купляе хто-небудзь фейхоа?

— Хто ведае — купляе, — кажа дзяўчына за прылаўкам. — Варэнне можна варыць, а лепш — здрабніць і проста есці з цукрам. Ці з мёдам.

Акрамя высокага ўтрымання вітаміну С, фейхоа не саступае морапрадуктам па колькасці ёду. Так што для беларусаў гэтыя ягады выключна карысныя.

Памідоры і агуркі — ужо раскоша. Яшчэ можна знайсці па 4.50-4.90, але ў цэлым цэны кусаюцца. «Самыя смачныя жоўтыя таматы» — па 5.50. Буйныя цёмна-малінавыя азербайджанскія — тры штукі на кілаграм — па 10, крыху меншыя — па 7, далей — па 6 і па 5 рублёў за кіло («Вось гэтыя, дробненькія, па пяць — вельмі смачныя, праўду вам кажу!»). «Салодкія, ташкенцкія» — проста «залатыя»: аж па 30 рублёў за кілаграм (можна пахадзіць па рынку і знайсці за 25, калі ўжо вы такі гурман). Прыгожанькія пінскія агурочкі — даражэйшыя за заморскія ківі, па 6 рублёў за кілаграм. Што зробіш — не сезон. Затое рэпчатая цыбуля — кожнаму па кішэні, фіялетавая па паўтара рубля, жоўценькая — па 90 капеек за кіло. Часнок традыцыйна дарагі — амаль па 8 рублёў (дакладней, сем з капейкамі). Затое танны дайкон — па рублі за кілаграм (той, што буйнейшы, — па паўтара). Кітайскі караняплод, што выдатна прыжыўся ў беларускай зямлі, сёння ў модзе ў аматараў правільнага харчавання. Лічыцца, што ён умацоўвае імунітэт і падтрымлівае сэрца. Ядуць яго ў салатах — са смятанай або алеем. А яшчэ на «Лебядзіным» — вялікі выбар яблыкаў. Яблыкі нашы, беларускія, у асноўным брэсцкія (хоць ёсць і гродзенскія), па 3-3.50 рубля за кілаграм.

Салаты і марынады

Салаты-марынады на «Жданах» (як часам называюць мінчане рынак «Лебядзіны») прадстаўлены не вельмі шырока — за гэтымі ласункамі мінчане звычайна ідуць на Камароўку. Але і тут можна знайсці таго-сяго вострага і салёнага. Прадаўцы ахвотна прапаноўваюць пакаштаваць свае салаты, нават калі ты проста падышоў паглядзець. Метад працуе: неяк сорамна нічога не купіць, калі ты ўжо пакаштаваў і тое, і другое, і трэцяе.

Цэны такія: ужо амаль родная «карэйская морква» — па 5 рублёў за кілаграм (і вострая, і сярэдняй вастрыні). Марынаваны кальмар з той жа морквай — па 4.50 за 100 г, чарамша — 2.50 за 100 г, салёныя агурочкі — 5 рублёў за кілаграм. Самыя дарагія крэветкі — 10 рублёў за 100 г. Ёсць яшчэ водарасці розных колераў, марынаваныя кабачкі і часнок, спаржа, падсмажаныя і потым замарынаваныя баклажаны, а таксама марынаваныя памідоры, фаршыраваныя зелянінай (іх прадаюць ад пяці штучак).

З салёных і марынаваных грыбоў (усё ж восень!) — толькі шампіньёны і шыітаке. Салёных апенек-маслякоў, як на Камароўцы, на «Лебядзіным» заўважана не было. Затое ў якасці бонуса гэтай хмурнай халоднай раніцай буднага дня — усмешлівая добразычлівая прадаўшчыца бясплатна накладвае кожнаму пакупніку ў пакецік 200 грамаў капусты «Правансаль». Такая вось «акцыя» — проста каб настрой у людзей стаў лепшы. Ну і, вядома, каб пакупнікі вярталіся.

Аляксандра АНЦЭЛЕВІЧ

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на сераду (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на сераду (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.

Культура

Чаму на захадзе Беларусі «праклятыя салдаты» і сёння ўзгадваюцца з жахам?

Чаму на захадзе Беларусі «праклятыя салдаты» і сёння ўзгадваюцца з жахам?

Тэма антысавецкага падполля падчас ВАВ — складаная тэма ў гісторыі.

Грамадства

Новы каранавірус. Што вядома пра штам «Амікрон»

Новы каранавірус. Што вядома пра штам «Амікрон»

 Яго знайшлі ў краінах Паўднёвай Афрыкі, у прыватнасці, у ПАР і Батсване.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на аўторак

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на аўторак

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.