Вы тут

Прэзентацыя «Канстытытуцыі Піліпа Орліка»


Прэзентацыя «Канстытытуцыі Піліпа Орліка»

Гісторыя беларускага народа багатая і ўнікальная, насычаная непаўторнай духоўна-культурнай спадчынай, якой мы па праву можам ганарыцца. Захоўваць і папулярызаваць яе неабходна перш за ўсё на канкрэтных прыкладах. Цікавай у гэтым сэнсе з'яўляецца асоба ўраджэнца Беларусі Піліпа Сцяпанавіча Орліка – украінскага палітычнага, ваеннага і дзяржаўнага дзеяча, паэта і публіцыста.

Нарадзіўся Піліп Орлік у 1672 годзе ў вёсцы Касута, што на Вілейшчыне, у шляхецкай сям'і (герба «Навіна»). Вядома, што вучыўся ў Віленскай езуіцкай і Кіева-Магілянскай акадэміях. У 1702–1708 гадах служыў генеральным пісарам ва ўрадзе гетмана Івана Мазепы. Пасля ж яго смерці Піліпа Орліка абралі гетманам Украіны. Падчас выбараў ім быў ратыфікаваны дакумент «Дамовы і пастановы правоў і вольнасцей Войска Запарожскага», больш вядомы як «Канстытуцыя Піліпа Орліка». Гэта не толькі першая ўкраінская Канстытуцыя, яе лічаць увогуле першай Канстытуцыяй у свеце, створанай раней за адпаведныя дакументы ў ЗША (1787), Рэчы Паспалітай (1791) і Францыі (1791). Тэкст дакумента быў выдадзены на дзвюх мовах: стараўкраінскай і лацінскай. Амаль праз тры стагоддзі Канстытуцыя была перакладзена на нашу мову.

3 снежня ў Музеі беларускага кнігадрукавання адбылася прэзентацыя  кнігі «Перша Конституція України, написана гетьманом П. Орликом і узгоджена з козацькою радою 5 квітня 1710 року = Першая Канстытуцыя Украіны, напісаная гетманам П. Орлікам і ўзгоджаная з казацкай радай 5 красавіка 1710 года», выданне якой было прымеркавана да 310-гадовага юбілею з дня прыняцця гістарычнага дакумента. Кніга была падрыхтавана і выдадзена на ўкраінскай і беларускай мовах па ініцыятыве Беларускага грамадскага аб’яднання ўкраінцаў «Ватра» пры дапамозе Пасольства Украіны ў Рэспубліцы Беларусь і Інстытута гісторыі НАН Беларусі.

На прэзентацыі ў Полацку Украіну прадстаўлялі сакратары пасольства Іван Сцяпанавіч Башняк і Сяргей Уладзіміравіч Салавей, а таксама ганаровы консул Украіны ў Віцебскай вобласці Ігар Уладзіміравіч Калінічэнка. Завіталі да нас і кіраўнікі Беларускага грамадскага аб'яднання ўкраінцаў «Ватра»: старшыня арганізацыі Уладзіслаў Мікалаевіч Кадзіра і яго намеснік Галіна Яфімаўна Калюжная.

Менавіта Галіна Яфімаўна, якая з'яўляецца галоўным ініцыятарам стварэння кнігі, распавяла аб тым, як вялася падрыхтоўка выдання. У свой час яна шмат зрабіла для вяртання імя самога Піліпа Орліка. Гэтай справе, па яе словах, было аддадзена васямнаццаць год жыцця. Зараз яго імя носіць адна з вуліц Вілейкі, а ў вёсцы Касута ўсталяваны памятны знак.

Дадзеная сустрэча паказала, як шмат агульнага ў нас з нашымі паўднёвымі суседзямі, наколькі знітаваныя нашыя лёсы, а таксама як лёгка мы разумеем адно аднаго, нават размаўляючы кожны на сваёй мове.

Малей Ірына
старшы навуковы супрацоўнік
Музея беларускага кнігадрукавання

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

На якіх банкаўскіх укладах заробіш больш

На якіх банкаўскіх укладах заробіш больш

Самыя вялікія працэнты — у рублёвых дэпазітах.

Грамадства

Які глыбінны сэнс змяшчае фраза «Хрыстос уваскрос!»

Які глыбінны сэнс змяшчае фраза «Хрыстос уваскрос!»

Вялікдзень для хрысціян — сімвал і сведчанне перамогі жыцця над смерцю.

Грамадства

​Жыхары Кобрына аднавілі бабуліну хату ў вёсцы і ствараюць аграсядзібу

​Жыхары Кобрына аднавілі бабуліну хату ў вёсцы і ствараюць аграсядзібу

Яшчэ некалькі гадоў таму Людміла і Уладзімір Жарын былі звычайнымі жыхарамі райцэнтра.