Вы тут

Хто ўвекавечыць памяць Iгара Лучанка?


Iмя беларускага кампазiтара, народнага артыста БССР i СССР, ганаровага грамадзянiна горада Мiнска Iгара Лучанка ўпiсана ў гiсторыю айчыннай культуры яго шматлiкiмi творамi. Мелодыi песень, сярод якiх «Мой родны кут», «Спадчына», «Алеся», «Жураўлi на Палессе ляцяць», «Майскi вальс» i многiя iншыя, пазнаюцца слухачамi розных пакаленняў з першых нот. На жаль, у 2018 годзе ва ўзросце 80 гадоў маэстра пайшоў з жыцця.


Каб увекавечыць памяць кампазiтара, Мiнiстэрствам культуры быў аб'яўлены конкурс эскiзных праектаў надмагiльнага помнiка. Журы спынiлася на рабоце аўтарскага калектыву скульптараў Iвана Мiско i Аляксандра Фiнскага, а таксама архiтэктараў Вiктара Крамарэнкi i Юрыя Мамлiна. Канчатковы варыянт эскiза, у якiм улiчылi i заўвагi, i пажаданнi сям'i Iгара Лучанка, зацвердзiлi сёлета ў канцы лiстапада. У iм перад намi Iгар Лучанок — такi, якi быў у росквiце сiл, такi, якiм яго i запомнiлi прыхiльнiкi.

— Нам хацелася бачыць Iгара Мiхайлавiча натхнёным, якiм ён быў заўсёды, калi пiсаў, выходзiў на сцэну. Бо ў гэткiя моманты ён нiбыта станавiўся iншым чалавекам. Мне вельмi хацелася, каб у яго вобразе паказалi гэты стан творчасцi, — кажа жонка кампазiтара Аляксандра Лучанок.

Калi зiрнуць на эскiз, упэўнiшся, што скульптарам удалося перадаць задуму. Вядома, у кожнага будзе сваё ўспрыманне, незалежна ад таго, ацэньваеце вы работу як прафесiянал цi як просты глядач. Але калi я гляджу на скульптурную кампазiцыю, дзе галаву кампазiтара ахiнае, нiбы крыло, нотны радок, мяне ўражвае перш за ўсё ягоны позiрк. Здаецца, маэстра i ўзiраецца ў цябе, i адначасова напружана шукае ў прасторы патрэбны матыў. Потым ужо пачынаеш аналiзаваць дэталi... Напрыклад, звяртаеш увагу на ноты. А гэта не проста элемент дэкору — а фрагмент мелодыi «Мой родны кут». Яго Iгар Лучанок любiў выкарыстоўваць, калi даваў аўтографы.

— Працуючы над эскiзам, мы ўлiчвалi пажаданнi сям'i i калег Лучанка адносна таго, як павiнен выглядаць Iгар Мiхайлавiч, а таксама аналiзавалi яго шматлiкiя фотаздымкi розных гадоў. I ўсюды ён розны. Таму гэтую работу не варта разглядаць як фотадакумент, бо гэта абагульнены вобраз кампазiтара, музыканта, якi мае свой настрой. Тут чытаецца натхненне, унутраны творчы палёт, — дзелiцца скульптар Iван Мiско.

Iвана Акiмавiча звязвае з Iгарам Лучанком вялiкае сяброўства, якое неаднойчы натхняла скульптара тварыць з натуры. Напрыклад, ён рабiў накiды бюстаў кампазiтара i зняў маску яго правай рукi, а вось зняць маску з твару так i не паспеў, бо важна было знайсцi правiльны момант i настрой…

У творчым саюзе стваральнiкаў надмагiльнага помнiка скульптар Аляксандр Фiнскi — фiгура таксама невыпадковая, бо, як адзначае сам творца, з Iгарам Лучанком яны, лiчы, землякi. Яшчэ ён ствараў памятную дошку, якую ў свой час устанавiлi на доме ў Мар'iнай Горцы, дзе кампазiтар жыў з бацькам.

— Для мяне гэтая работа асаблiвая тым, што Iгара Мiхайлавiча я лiчу сваiм мар'iнагорскiм земляком. Менавiта там кампазiтар правёў сваё дзяцiнства, сталеў i фармiраваўся як асоба, таму i лiчыў тое месца сваёй радзiмай, — расказвае скульптар. — I для мяне было гонарам спрычынiцца да стварэння помнiка гэтаму вялiкаму чалавеку. Што да фрагмента мелодыi, то ў мяне ёсць кнiга з песнямi, якую Iгар Лучанок некалi падпiсаў, i там якраз i занатаваны яго рукой ноты песнi «Мой родны кут». Я адразу прапанаваў узяць яго факсiмiле гэтай фразы, i ўсе пагадзiлiся.

Тое, што Iгар Мiхайлавiч быў унiкальны меладыст, ведаюць усе. А мелодыя — гэта ж аснова любога музычнага твора, таму i ў кампазiцыi помнiка яна — вельмi моцны сiмвал той шматграннай i багатай творчай спадчыны, якую пакiнуў нам Iгар Лучанок. Зараз работа над помнiкам працягваецца. Пасля таго як зробяць фармоўку, эскiз пойдзе на завод, дзе яго адальюць з воску, i тады скульптары будуць прапрацоўваць варыянт помнiка ў воску i ў бронзе. Гатовы помнiк будзе ўстаноўлены на магiле кампазiтара на Усходнiх могiлках у Мiнску.

Сёння таксама застаецца актуальнае пытанне аб тым, як будзе ўвекавечана памяць Iгара Лучанка ў сталiцы i на яго радзiме. Цi з'явiцца, напрыклад, парк або вулiца iмя кампазiтара — а можа, адкрыецца адмысловы фонд? Iван Мiско канстатуе — пакуль iнiцыятывы на гэтую тэму нiхто не праяўляе:

— Была створана камiсiя па ўвекавечваннi памяцi Iгара Лучанка, якая нi разу не сабралася i не агучыла нiякiх прапаноў. На малой радзiме, напрыклад, iх чакаюць, аднак цi прагучаць яны, i хто гэта зробiць?

Алена ДРАПКО

Фота Ганны ЗАНКАВIЧ

Загаловак у газеце: З воску, бронзы i мелодыi

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Беларуская Амазонка​. Ці стане Палессе аб'ектам сусветнай спадчыны?

Беларуская Амазонка​. Ці стане Палессе аб'ектам сусветнай спадчыны?

Адзін з найбуйнейшых рэгіёнаў, які захаваўся ў некранутым стане і які за разнастайнасць азёр, рэк і балот празвалі Еўрапейскай Амазонкай (ці морам Герадота), усё яшчэ застаецца невядомым шырокаму колу турыстаў

Грамадства

Дружалюбнасць да сем'яў і моладзі — важны крытэрый сацыяльна арыентаванай дзяржавы. Круглы стол

Дружалюбнасць да сем'яў і моладзі — важны крытэрый сацыяльна арыентаванай дзяржавы. Круглы стол

Нацыянальным брэндам Беларусі па праве лічыцца сацыяльная падтрымка сем'яў дзяржавай, і таму напярэдадні Міжнароднага дня сям'і прадстаўнік

Калейдаскоп

Хутка выпускны! Што выбраць, каб выглядаць годна на галоўным школьным свяце?

Хутка выпускны! Што выбраць, каб выглядаць годна на галоўным школьным свяце?

Пачнём, зразумела, з дзяўчынак, бо менавіта іх мамы ўжо цяпер ламаюць галаву над выпускным уборам дачок.