Вы тут

Увосень — памiдоры, увесну — цюльпаны. Сям'я юрыста i эканамiста з Магiлёва гаспадарыць на вёсцы


Алiна i Руслан ФIЛIМОНАВЫ ўжо трэцi год як пераехалi ў вёску Чарнаўцы, што пад Чавусамi, дзе жывуць i вырошчваюць памiдоры. Сёлета ўпершыню пасадзiлi яшчэ i сто калiў агуркоў, i якраз патрапiлi — халоднае надвор'е многiх пакiнула без гэтай культуры, так што каштаваў агурок парадкам. Восенню купiлi некалькi калiў вiнаграду (сiняга, ружовага, белага), каб паспрабаваць пасадзiць у цяплiцы. У сужэнцаў ёсць i жывая гаспадарка: куры, iндыкi, перапёлкi, каза, некалькi вулляў з пчоламi, сабака Хлоя i кот Цiмафей, якi любiць ласавацца агуркамi.


На салаты i закаткi

Перш чым асесцi на вёсцы ў хаце, што дасталася маладым ад бабулi Алiны, пара спрабавала займацца бiзнесам, не кiдаючы асноўныя месцы работы. Да агароднiцтва вырошчвалi, напрыклад, вешанкi.

— З грыбамi атрымлiвалася праз раз, працавалi ў нуль. Зразаеш грыбы i развозiш па супермаркетах, i гэта самае лёгкае. Значна цяжэй iх вырасцiць, — успамiнае Руслан.

Цяпер колькi сужэнцы нi згадваюць, так i не могуць зразумець, чаму вырашылi паспрабаваць менавiта памiдоры.

— Пачыналi з таматаў у адкрытым грунце. Высадзiлi адразу тры тысячы кустоў, i ўжо пачалi збiраць першыя памiдоры, як iх скралi. А аднойчы прыходзiм — а ў нас голае поле, пасярэдзiне якога адно калiва. Гэта было яшчэ пад Бялынiчамi. Потым мы саджалi памiдоры ў Магiлёве, пасля пад Магiлёвам, затым яшчэ два гады ў Бялынiчах. I ўрэшце апынулiся тут, — гаворыць Алiна.

У вёску Чарнаўцы сям'я магiляўчан, якiя знаёмыя дзесяць гадоў, пяць з якiх у шлюбе, ужо колькi часу некалькi разоў на год ездзiлi проста адпачываць, бо тут, кажуць, «вельмi прыгожа, цiшыня i вакол амаль нiкога няма». Як на хутар прыязджалi. Цяпер тут хапае суседзяў, але ж прыгажосцi ад гэтага не паменшала, хоць i цяжкасцяў сваiх хапае. Напрыклад, няма вады. Найблiжэйшы калодзеж глыбiнёй 30 метраў, але там вада не тое каб надта пiтная.

— Мы-то свiдравiну сабе зрабiлi, а сусед старэнькi, якi яшчэ немцаў бачыў, што можа са сваёй пенсii зрабiць, — уздыхае Руслан.

— У нас калi свiдравiны не было, я з калодзежа за дзень выцягвала па 30 вядзёр, а Руслан насiў. I нiчога. А цяпер два вядры выцягнеш, i ўжо спiна балiць, — гаворыць Алiна.

Фiлiмонавы заўжды саджалi памiдоры на вулiцы. Тут у iх сёлета «гадавалiся» адзiн сорт на салаты i чатыры — на закаткi. Зямлi ў пары прыкладна 1,5 гектара.

— Летась было так цёпла, што першыя памiдоры пачалi з сярэдзiны лiпеня здымаць, — удакладняе Алiна.

Сёлета гаспадары ўпершыню паспрабавалi вырошчваць агароднiну ў дзвюх цяплiцах, дзе Руслан змайстраваў кацёл i пралажыў трубы, каб падаграваць. Праўда, надвор'е было не надта спрыяльнае — некалькi начэй у жнiўнi нават прыходзiлася палiць, каб памiдоры ды агуркi не памерзлi. Штодня правяраюць надвор'е па некалькi разоў у рэжыме рэальнага часу. Цяпер сям'я будуе трэцюю цяплiцу, а за зiму плануюць змайстраваць яшчэ дзве.

«Жывём разам ды не бачымся»

Так напалову жартам, а напалову ўсур'ёз гавораць Алiна i Руслан. У такiм рэжыме яны жывуць усю «гарачую» пару, калi ўраджай здымаюць i прадаюць.

— Я падымаюся ў чатыры ранiцы, ён яшчэ спiць, вяртаюся каля чатырох апоўднi, ён кладзецца спаць. Падымаецца ў шэсць вечара, а ў восем-дзевяць вечара я ўжо засынаю, — кажа Алiна. — Ранiцай я нават не фарбуюся i не снедаю, усё здаецца, нiбы нi на што не хапае часу. Яшчэ васьмi няма, а я ўжо гандлюю.

У пары ўжо шмат пастаянных пакупнiкоў, якiя не толькi набываюць агароднiну, што ёсць, а яшчэ i просяць пад заказ баклажаны цi моркву. Калi гэта на градцы ёсць, Алiна прывозiць. Тым не менш людзi розныя. Знайшлiся i зайздроснiкi. «Дзякуючы» такiм вось суседзям Алiне год назад прыйшлося аформiцца iндывiдуальным прадпрымальнiкам, каб у Чавусах спакойна прадаваць агароднiну з асабiстай падсобнай гаспадаркi. Раней проста бралi даведку з сельсавета, што ўсё расце ў нас на ўчастку, i гандлявалi.

— Мы звычайна збывалi свой ураджай у жнiўнi, вераснi, кастрычнiку. Асноўнае — памiдоры, ну i патроху перцаў, кабачкоў, зелянiны. Ну, скажыце, якi з тых, хто займаецца агароднiнай, становiцца IП у вераснi? — задаецца пытаннем Алiна. — А мне прыйшлося, бо ў Чавусах, дзе мы прадаём свой тавар, быў толькi адзiн пункт з агароднiнай, i яго гаспадары прывыклi, што яны адны на ўвесь горад. А тут мы, ды яшчэ i без нацэнкi прадаём. I яны пачалi нам паскудзiць: то санстанцыю з праверкай паклiчуць, то скардзяцца, што мы перакупшчыкi. А мы заўжды прадавалi толькi тое, што самi вырасцiлi. А пасля нехта ўвогуле ананiмку напiсаў пра «прадпрымальных махiнатараў».

Цяпер пра пару i iх тавар у раёне большасць ведае, аднак здараецца ўсякае, у тым лiку i недавер, што такiя маладыя ды на зямлi працуюць. Нават мама Алiны дагэтуль спадзяецца, што дзецi вернуцца назад у Магiлёў. Пара прызнаецца, што займацца продажам у прынцыпе не вельмi любяць, iм значна больш прыемна на зямлi працаваць, «але ж трэба гандляваць, каб грошы зарабiць».

— У нас спачатку быў юнацкi максiмалiзм, мы саджалi па 20 тысяч калiў памiдораў, — смяецца Руслан. — Гэта была кепская iдэя, бо мы збiралi па паўтары тоны памiдораў у дзень, а прадавалi толькi 500–800 кiлаграмаў. Таму лiшкi збывалi перакупшчыкам. Урэшце зразумлi, што лепш усiм самiм гандляваць.

Агурочная спроба i два кветкавыя месяцы

Хоць агуркi сужэнцы высадзiлi толькi першы год, яны ўжо высветлiлi, што для добрага росту глеба павiнна мець кiслотна-шчолачны баланс (PH) максiмум 6.

— У нас глеба PH 7, таму трэба раскiсляць ваду звычайнай лiмоннай кiслатой. Гэта мы перад пасадкай другой партыi даведалiся, — кажа Руслан. Першы ўраджай агуркоў знялi яшчэ ў красавiку, i ў параўнаннi з тымi, што былi летам, яны здаюцца маленькiмi ды кволымi. У мяне ўжо ў планах зрабiць асобную цяплiцу пад адзiн толькi агурок — метраў 25 шырынёй i 90 даўжынёй.

Яшчэ адну цяплiцу хочуць пад вiнаград аддаць. Ужо пралiчылi, што прыбытку з яго можна атрымаць не менш, чым ад памiдораў, а догляд лягчэйшы.

Алiна i Руслан стараюцца харчавацца як мага больш натуральна. Ужо год як перасталi засмажваць суп i адмовiлiся ад маянэзу. Алiна вельмi любiць iндычыну, таму даюць iндычцы выводзiць птушанят. Руслан — аматар мёду, i пчалiнай гаспадаркай займаецца ён. А казiнага малака ў гаспадарцы настолькi ўдосталь, што нават сабаку яго пiць ужо надакучыла, жартуюць сужэнцы. Часам з малака маладая гаспадыня робiць клiнковы сыр.

Нават кот гаспадароў — за здаровае харчаванне. Акрамя агуркоў, якiя ён надзвычай любiць, можа з'есцi кавалачак баклажана, бульбы цi кабачка, калi галодны. Ну i, вядома, палюе на мышэй.

Зiмой уся хата ў Фiлiмонавых у кветках — рыхтуюцца да 8 сакавiка. Да 14 лютага цюльпаны вырошчваць не рызыкуюць, бо холадна.

— Кветка вырасце, аднак можа замерзнуць пасля зрэзкi, — тлумачыць Алiна. — У нас такое нават увесну аднойчы было. Мы фасавалi кветкi, шчыльна складвалi iх у скрынi, а адзiн цюльпан застаўся ляжаць на прылаўку, дык ён замерз i стаў празрысты.

У пачатку кастрычнiка цюльпаны высаджваюць у скрынкi. З 10 студзеня да 25 лютага яны ўжо пачынаюць парасткi даваць, i iх пакрысе (у залежнасцi ад сорту) пераносяць з падвала ў хату. А вось за дзён пяць перад святам пачынаецца работа «на выжыванне», калi можна легчы ў чатыры ранiцы, а ў шэсць ужо трэба ўставаць везцi цюльпаны на продаж. Затое iмi i займацца трэба толькi пару месяцаў, два тыднi з якiх асаблiва напружаныя. Памiдоры патрабуюць значна больш часу i сiл, кажа Алiна.

Нягледзячы на такi напружаны тэмп жыцця i пастаянную занятасць, вiдаць, што сям'i такое жыццё падабаецца, i вяртацца ў горад яны не плануюць.

Iрына СIДАРОК, фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Дзіцяці абавязкова трэба ведаць: Што такое грошы? Навошта яны патрэбны?

Грамадства

У музеі ВАВ адкрылася выстаўка «Бітва за Маскву. Бессмяротнасць подзвігу».

У музеі ВАВ адкрылася выстаўка «Бітва за Маскву. Бессмяротнасць подзвігу».

Як адзначыла старшыня Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Наталля Качанава, Вялікая Айчынная вайна і ўсё, што звязана з ёй, — святое.