Вы тут

Узнаўляем вобразы з Паднябеснай


У Беларусі ў апошнія гады пабачылі свет дзве аўтарскія анталогіі кітайскай паэзіі


Мікола Мятліцкі з анталогіямі

Перакладчыкам у абодвух выпадках выступіў лаўрэат Дзяржпрэміі Беларусі, лаўрэат Спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Беларусі ў галіне культуры й мастацтва Мікола Мятліцкі.

Спярша, у 2012‑м, пабачыла свет кніга “Пад крыламі Дракона: Сто паэтаў Кітая”. У яе ўвайшлі творы паэтаў, добра вядомых у Кітаі, ды менш па свеце: пачынаючы ад Цюй Юаня і завяршаючы Бянь Чжылінем. Нагадаем, што Цюй Юань нарадзіўся ў 340 (?) годзе да нашай эры. Творца — першы з вядомых кітайскіх паэтаў. “Прынята лічыць, што Цюй Юань — касмічны паэт, што ў ягоных творах адбілася старажытная кітайская паэзія. Для Кітая Цюй Юань — фігура ўсяленскага маштабу, паэт і філосаф, чые страсці, душэўныя пошукі, асабістая трагедыя й глыбокі песімізм задалі на многія стагоддзі напал стасункаў паэта з сабою й са светам. Акадэмік В. М. Аляксееў пісаў, што Цюй Юань — асабісты й вызначальны выказнік сардэчнага смутку, які жыве амаль у кожным кітайскім паэце да сённяшняга дня”. (Таццяна Вінаградава).

Другая кніга кітайскай паэзіі анталагічнага характару па-беларуску — “Пялёсткі лотаса і хрызантэмы: Паэты Кітая XX стагоддзя” (2018).

Мікола Мятліцкі сваёй руплівай, настойлівай працай паказаў, як засвойваецца чужая нацыянальная паэзія ў беларускай прасторы, як збіраюцца краскі й фарбы з іншых краёў ды наколькі арганічна ўваходзяць у наш нацыянальны абсяг. А ці будзе й надалей надаваццца такая ўвага перастварэнню кітайскай паэзіі на беларускую мову? Несумненна, бо планета кітайскага прыгожага пісьменства прадаўжае прыцягваць самых розных беларускіх паэтаў, перакладчыкаў. Гэта відаць па публікацыях у перыядычным літаратурна-мастацкім друку, па згадках у інтэрнэт-прасторы. Так што рака ўвагі да паэтычнага Кітая ў Беларусі не павінна перасохнуць…

Кітайская паэзія ў беларускім перастварэнні

Ці застануцца й надалей вызначальнымі такія маштабныя праекты, як згаданыя анталогіі? Пэўна ж, не кожны перакладчык адважыцца на такую выключна затратную — і ў творчым плане, і ў часавых параметрах — працу. Патрэбны выдавецкія гарантыі ці то іншае матэрыяльнае спрыянне. Каб развіваць дзялянку-ніву беларуска-кітайскіх літаратурных, перакладчыцкіх сувязяў, варта б надалей болей выразна вызначыць характар сувязяў з кітайскім бокам, прыцягнуць да супрацы Інстытуты Канфуцыя ў беларускіх ВНУ, філалагічныя факультэты ВНУ Беларусі, дзе вывучаюць кітайскую мову. І, канешне ж, патрэбен кантакт з кітайскімі літаратуразнаўцамі, спецыялістамі ў галіне мастацкага перакладу з КНР.

Не дужа заўважае перакладчыцкія здабыткі ў прадстаўленні паэзіі Кітая па-беларуску й беларуская літаратурна-мастацкая крытыка. Чаму? Няўжо не цікава? Пройдзе час — і, несумненна, усе вартыя ўвагі крокі знаёмства беларускага чытача з кітайскай паэзіяй на роднай мове будуць вывучацца, даследвацца. А сёння мы вельмі павольна і часам інфантыльна, паблажліва ставімся да таго, што ўжо зроблена й магло б займець вартасны працяг. Згадаем усходнюю мудрасць: “Калі нечая старая рэч пераходзіць у іншыя рукі — яна становіцца новай”. То давайце прымаць гэтыя пераствораныя нашымі таленавітымі землякамі дзівосныя кітайскія скарбы з вялікай радасцю ўзнаўлення й беларускага першаадкрыцця!

Кастусь ХАДЫКА

Фота Ганны ЗАНКАВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Сексолаг пра далікатную мужчынскую праблему і ролю жанчыны

Сексолаг пра далікатную мужчынскую праблему і ролю жанчыны

На эрэктыльныя парушэнні скардзіцца кожны дзясяты мужчына ва ўзросце 21—29 гадоў,

Грамадства

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

З чым звязана такая восеньская зменлівасць надвор’я і калі чакаць першы снег.