Вы тут

Прыбіраемся экалагічна. Ці можна замяніць бытавую хімію на больш бяспечныя для прыроды і чалавека аналагі?


Сябры, а вы калі-небудзь лічылі, колькі розных сродкаў мы выкарыстоўваем, каб прыбраць кватэру? Ёсць бытавая хімія для посуду, вакон, ванны, туалета, падлогі – і гэта далёка не ўвесь спіс! Рэклама нам абяцае, што з усімі гэтымі флакончыкамі-цюбікамі наш дом будзе самым чыстым. Але чысцей – не значыць здаравей. На жаль, шкоднасць бытавой хіміі не перабольшана. Некаторыя рэчывы, якія ўваходзяць у яе склад, здольныя негатыўна ўплываць і на навакольнае асяроддзе, і на арганізм чалавека.


Вядома, зараз цяжка вярнуцца да часоў нашых бабуль і бацькоў і цалкам адмовіцца ад усіх выгод цывілізацыі. Але ці сапраўды нам патрэбна столькі бытавой хіміі, ці ўсё ж некалькіх такіх флаконаў будзе дастаткова? Да таго ж можна знайсці кампраміс: напрыклад, часам замест моцнай «хіміі» выкарыстоўваць соду, лімон і іншыя натуральныя сродкі.

Якія найбольш распаўсюджаныя небяспечныя хімічныя рэчывы сустракаюцца ў бытавой хіміі?

– павярхоўна-актыўныя рэчывы (ПАР);

– поліфасфаты (фасфаты/фасфанаты);

– лятучыя арганічныя рэчывы, арганічныя растваральнікі, дыстыляты нафты;

– злучэнні хлору;

– парабены;

– фенол і крэзол;

– нітрабензол;

– араматычныя фарбавальнікі;

– аптычныя адбельнікі;

– цынк, свінец, медзь, аміяк.

Сусветная вытворчасць ПАР складае 2–3 кілаграмы на душу насельніцтва ў год. Яны ўваходзяць у склад парашкоў, часам і сродкаў для мыцця посуду, падлогі. Аніённыя ПАР здольныя назапашвацца ў арганізме, калі мы мыем бялізну ці посуд без пальчатак, носім памытае парашком адзенне (на тканіне яны захоўваюцца да чатырох дзён) або ядзім з посуду, з якога не цалкам змыта «хімія». Гэтыя рэчывы могуць выклікаць парушэнні імунітэту, назапашвацца ў мозгу, печані, нырках, лёгкіх, правакаваць алергію. ПАР таксама аказваюць сур’ёзны ўплыў на біясферу, паколькі здольныя ўтвараць нерастваральныя плёнкі на паверхні вады, тым самым парушаючы газаабмен паміж вадой і атмасферай, і надаваць вадзе спецыфічны пах і прысмак.

Небяспечныя і лятучыя арганічныя рэчывы, якія можна знайсці ў асвяжальніках паветра. Бутану, ізабутану, фармальдэгіду, нафтавым дыстылятам можна «падзякаваць» за алергію, бранхіяльную астму, галаўны боль і нават дэпрэсію. Акрамя таго, некаторыя асвяжальнікі паветра ўтрымліваюць бензанат натрыю і нітрыт натрыю. Гэтыя рэчывы адносяцца да наймацнейшых ядаў, якія могуць выклікаць мутацыю ДНК! Таксама лепш увогуле ніколі не кантактаваць з нітрабензолам (уваходзіць у склад паліроляў для падлогі і мэблі) і аміякам (яго дадаюць у сродкі для мыцця шкла). Першы прыводзіць да кіслароднага галадання тканак, а другі – лідар сярод раздражняльнікаў слізістых абалонак. А яшчэ ён выклікае апёкі, парушэнне стрававання, а пры ўдыханні здольны прывесці да часовага спынення дыхання і ацёку верхніх дыхальных шляхоў. Праўда, нядзіўна, што пасля звычайнай уборкі шмат хто скардзіцца на недамаганні?

Што рабіць?

– Апалосквайце посуд не менш за 15–20 секунд, старанна змываючы бытавую хімію.

– Падчас машыннага мыцця выкарыстоўвайце рэжым дадатковага паласкання. Вымытыя ўручную рэчы палашчыце 6–8 разоў.

– Выбірайце мыйныя сродкі з мінімальным утрыманнем аніёнаў ПАР.

– Адмоўцеся ад выкарыстання асвяжальнікаў паветра, асабліва ў дзіцячым пакоі. Калі гэта не атрымліваецца, выбірайце цвёрдыя формы замест аэразоляў.

– Для ўборкі пылу і паліроўкі паверхняў бярыце сухую або ўвільготненую сурвэтку з мікрафібры, з дапамогай якой можна ачысціць мэблю без выкарыстання бытавой хіміі.

– Выбірайце сродкі для мыцця шкла без аміяку ў складзе.

– Захоўвайце бытавую хімію ў адпаведнасці з інструкцыяй.

– Выкарыстоўвайце пальчаткі і рэспіратары, заўсёды праветрывайце памяшканне пасля ўборкі. Старайцеся не прыбірацца на ноч.

Фота з адкрытых крыніц

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Даведаліся, колькі каштуе букет на 8 Сакавіка

Даведаліся, колькі каштуе букет на 8 Сакавіка

Ці прынята ў нас дарыць «мільён алых руж» каханай?

Грамадства

Настрой цудоўнай і лёгкай вясны стварылі ў гандлёвым цэнтры «Сталіца»

Настрой цудоўнай і лёгкай вясны стварылі ў гандлёвым цэнтры «Сталіца»

Напярэдадні Міжнарожнага жаночага дня Белаларускі саюз жанчын і канцэрн «Беллегпрам» правялі святочнае мерапрыемства «Настрой — Вясна».

У свеце

Каменданцкія часы. Чым падаграецца глабальная пратэсная хваля?

Каменданцкія часы. Чым падаграецца глабальная пратэсная хваля?

Людзі стаміліся ад лакдаўну і беспрацоўя і выходзяць на пратэсты, а надзея перамагчы пандэмію ўсеагульнай вакцынацыяй, падобна, растае на вачах: прэпараты па-ранейшаму недаступныя ўсім ахвотным і ў найбліжэйшы час сітуацыя наўрад ці зменіцца.

Грамадства

«Тут быў...» Што пісалі пяцьсот гадоў таму на сценах і камянях

«Тут быў...» Што пісалі пяцьсот гадоў таму на сценах і камянях

Іна Калечыц — першы і пакуль адзіны спецыяліст у Беларусі, які займаецца эпіграфікай.