Вы тут

Псіхолаг распавядае пра карысць пясочнай тэрапіі


У чым карысць пясочнай тэрапіі? Чаму яна ўсё часцей выкарыстоўваецца не толькі ў рабоце з дзецьмі, але і з дарослымі? Пра гэта наша размова з псіхолагам Студыі сямейнага развіцця, кіраўніком аддзялення Асацыяцыі пясочнай тэрапіі ў Беларусі Наталляй Саковіч.


— Sand play — гэта псіхатэрапеўтычны метад зняцця ўнутранага напружання, псіхалагічнага дыскамфорту пры дапамозе заняткаў з пяском, — уводзіць у курс справы Наталля Аляксандраўна. — У падносе (латку) з вільготным або сухім пяском, выкарыстоўваючы мініяцюрныя аб'екты, фігуры, кліент стварае карціны. З дапамогай актыўнага ўяўлення і творчай сімвалічнай гульні ўвасабляюцца свядомыя і несвядомыя думкі і пачуцці паміж імі, а таксама ствараецца мост паміж рацыянальным і эмацыянальным, духоўным і фізічным, невербальным і вербальным.

Цяжкасці, боль, канфлікты, якія часта складана выказаць словамі, з дапамогай пясочнай тэрапіі выяўляюцца ў вобразах, якія можна разглядаць, адчуваць, змяняць, абмяркоўваць і фатаграфаваць. Выводзячы вонкі і матэрыялізуючы мінулы вопыт або траўмы, з дапамогай спецыяліста можна эфектыўна вырашыць звязаныя з імі праблемы, пазбавіцца ад фізічнага болю і духоўных, маральных пакут.

— Гэта значыць, гульня з'яўляецца аздараўляльнай?

— Так. Карл Юнг казаў: «Душа натуральна рухаецца да вылячэння і цэльнасці». У працэсе гульні з пяском і вобразамі актывізуюцца прыроджаныя рэсурсы, чалавек пачынае лепш разумець сябе, і ад адчування «пацярпелага» рухаецца да адчування сябе «стваральнікам» уласнага жыцця.

— Чаму ўсё ж для тэрапіі выбраны такія матэрыялы, як пясок і вада?

— Паднос з пяском нагадвае пра мінулы вопыт (тыя пясочніцы, у якіх мы ўсе гулялі маленькімі), прыадчыняе дзверы ў дзяцінства, абуджае «ўнутранае дзіця», жаданне гуляць. Пясок мае моцныя медытатыўныя ўласцівасці. Невыпадкова тыбецкія манахі шмат стагоддзяў ствараюць з рознакаляровага пяску магічныя колы — мандалы, дасягаючы дасканаласці і духоўнай гармоніі. У Кітаі, Індыі і Японіі посуд з пяском размяшчаюць каля ўвахода ў дом. Уваходзячы і выходзячы, чалавек апускае туды рукі, каб ачысціцца ад дрэнных думак і небяспечных пачуццяў. Вада ачышчае і аднаўляе жыццё. Часта яна сімвалізуе несвядомыя эмоцыі і стан. Пясок і вада звязваюць думкі і дух з фізічным целам, забяспечваючы магчымасць уплываць адно на аднаго свядома і падсвядома.

— Чым дыктуецца выбар мініяцюр?

— Мініяцюры (фігуркі людзей, казачных істот, герояў фільмаў і коміксаў, жывёл, раслін, транспартных сродкаў, будынкаў і г. д.) — гэта сімвалы свядомых і несвядомых працэсаў. Чым большая і разнастайнейшая калекцыя, тым больш багаты і творчы можа быць працэс будавання кліентам свайго свету. Яго рука беспамылкова пацягнецца да тых аб'ектаў, выбудуе з іх тыя карціны, якія адлюстроўваюць яго праблемы.

— Каму, у якіх выпадках можна рэкамендаваць пясочную тэрапію?

— Усім, хто мае патрэбу ў самавыяўленні, самаактуалізацыі, самараскрыцці, зняцці ўнутранага напружання. Хоць пясочнай тэрапіяй звычайна займаюцца псіхатэрапеўты і псіхолагі, але яе мадыфікацыі з поспехам выкарыстоўваюць настаўнікі, дэфектолагі, сацыяльныя супрацоўнікі. Гэта тэхніка ўжываецца ў клініках, школах і дзіцячых садках; цэнтрах карэкцыйна-развіццёвага навучання, псіхалагічных кансультацыях пры загсах.

— Гэты метад прымяняецца для псіхакарэкцыі і дзяцей, і дарослых? Ён строга індывідуальны або дапускае групавыя заняткі?

— Спачатку пясочная тэрапія ўжывалася ў асноўным у рабоце з дзецьмі. Але ў апошнія дзесяцігоддзі з'явілася асаблівая ўвага да «ўнутранага дзіцяці» кожнага чалавека. Псіхолагі і псіхатэрапеўты сталі выкарыстоўваць гульнявую тэрапію для работы з дарослымі, каб вызваліць творчы патэнцыял, унутраныя пачуцці. Магчыма, гэта звязана з тым, што многія з нас недастаткова гулялі ў дзяцінстве. Сёння ўжо дакладна вядома аб эфектыўнасці Sand play не толькі ў індывідуальных занятках, але і ў рабоце з парамі, сем'ямі, на групавых трэнінгах. Прычым яе можна сумяшчаць з гештальт-тэрапіяй, візуалізацыяй, псіхадрамай, работай з целам і рухам, кагнітыўнай псіхатэрапіяй, гіпнозам і г. д. Ужываючы пясочную тэрапію, дзіўлюся рэсурсам нашай псіхікі, таму, што ў ёй ёсць усе адказы — трэба толькі гэта ўсвядоміць.

— Колькі гадоў у нас існуе пясочная тэрапія? Якія якасці і навыкі неабходныя, каб эфектыўна выкарыстоўваць яе?

— Падрыхтоўку спецыялістаў пачалі яшчэ ў 2002 годзе, калі я атрымала сертыфікат Ірландскага інстытута пясочнай тэрапіі. Каб з поспехам прымяняць гэты метад, неабходна добра ведаць і разумець усе этапы развіцця чалавека, развіцця яго псіхалагічных працэсаў, мову калектыўнага несвядомага, архетыпаў, вобразаў і знакаў. А яшчэ важна мець уяўленне аб целе, органах і саматычных хваробах. Псіхолаг павінен праяўляць цікавасць да даследавання і свайго ўласнага «саду душы», жаданне будаваць уласны свет, рухацца да цэльнасці і індывідуалізацыі. Выбудоўваючы пясочныя сусветы, спецыяліст становіцца ў пазіцыю кліента. Гэта развівае здольнасць да разумення таго, што адчуваюць людзі, якія звяртаюцца па дапамогу.


Аднойчы мама прывяла на прыём да псіхолага 12-гадовага Паўла ў сувязі з частымі прагуламі школьных заняткаў, грубасцю і нежаданнем што-небудзь рабіць.

Размова з хлопчыкам выявіла: тры месяцы таму бацькі развяліся. Да калекцыі фігур і прапановы пабудаваць нешта з пяску Паша паставіўся з цікаўнасцю. На працягу трох-пяці хвілін ён надаваў пяску форму, то выраўноўваючы яго, то ствараючы на ім грабяні. Затым узяў ваду і выплюхнуў яе ў цэнтр, назіраючы, як яна ўсмоктваецца ў пясок. Фігуры Паша выбіраў па адной.

Увесь час будаўніцтва хлопчык маўчаў, а калі скончыў, пачаў расказваць: «Гэта мёртвае мора. Усё, што раней жыло ў ім, — памерла. Гэта людзі забрудзілі яго. Яны кідалі ў мора пустыя пачкі з-пад цыгарэт, пустыя бутэлькі і смецце. Чэрап — гэта памерлы чалавек, дакладней тое, што ад яго засталося...»

Вольга ПАКЛОНСКАЯ

Загаловак у газеце: Гульні для дзяцей і дарослых, ці Пясочныя карціны як люстэрка душы

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Водар лаванды вабіць на Веткаўшчыну

Водар лаванды вабіць на Веткаўшчыну

Як выглядае «беларускі Праванс», дакладна ведаюць жыхары глыбінкі Гомельскай вобласці.

Эканоміка

«Прадам утульную кватэру, а куплю яшчэ лепшую». А пра падаткі вы не забыліся?

«Прадам утульную кватэру, а куплю яшчэ лепшую». А пра падаткі вы не забыліся?

Адна мая добрая знаёмая вырашыла палепшыць свае жыллёвыя ўмовы — прадаць сваю двухпакаёвую кватэру і купіць трохпакаёвую.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

БЛІЗНЯТЫ. Калі ёсць цікавыя ідэі, то менавіта цяпер яны будуць запатрабаваныя і нарэшце ажыццёвяцца. Тыдзень прынясе знаёмствы з новымі людзьмі, спатканні, вандроўкі і шмат яркіх уражанняў. Асабістае жыццё рэзка зменіцца, прычым менавіта так, як вы марылі. Вы больш не будзеце самотныя, сітуацыя вырашыцца на вашу карысць.

Грамадства

Ці варта засцерагацца ад вяртання анамальнай спякоты? Дзмітрый Рабаў расказаў пра надвор’е на астатнюю частку лета

Ці варта засцерагацца ад вяртання анамальнай спякоты? Дзмітрый Рабаў расказаў пра надвор’е на астатнюю частку лета

«Верхавіна лета» прайшла, і ўжо мала хто памятае, што першая дэкада чэрвеня была халаднаватай і з замаразкамі.