Вы тут

Траекторыя развіцця Віцебшчыны. Аб тым, што плануецца зрабіць на поўначы краіны, расказаў першы намеснік старшыні Віцебскага аблвыканкама Алег Мацкевіч


 

— Нядаўна старшыня Віцебскага аблвыканкама Мікалай Шарснёў, выступаючы перад дэлегатамі VІ Усебеларускага народнага сходу, агучыў вынікі работы ў мінулым годзе і пяцігодцы. Чым можна ганарыцца?

— Галоўны вынік пяцігодкі — рост даходаў насельніцтва. Рэальная заработная плата вырасла прыкладна ў 1,2 раза. На рынку працы захавана стабільная сітуацыя, не дапушчаны рост узроўню беспрацоўя: на сёння яно менш 1 %. На новыя рабочыя месцы за кошт стварэння новых вытворчасцяў і прадпрыемстваў працаўладкавана больш за 25 тысяч чалавек, заданне перавыканана на 13 %. А ўсяго за пяць гадоў працаўладкавалі больш чым 30,5 тысячы чалавек.

— Працягласць жыцця павялічылася...

— Вынікам удасканалення аказання медыцынскай дапамогі насельніцтву, павышэння яе даступнасці і якасці стала павелічэнне чаканай працягласці жыцця жыхароў вобласці: летась — 73,6 года (у 2015 годзе — 72,4). Ключавое пытанне, якому трэба ўдзяляць вялікую ўвагу: захаванне і прымнажэнне дэмаграфічнага патэнцыялу, стварэнне камфортных умоў жыцця. Значнасць чалавечага рэсурсу (адукацыя, інтэлект і кампетэнцыі) узрастае ва ўмовах глабальнай нявызначанасці і нарастаючай канкурэнцыі адначасова з барацьбой за знешнія рынкі, стымуляванне ўнутранага попыту, эфектыўнае выкарыстанне мясцовых рэсурсаў, інавацыі і лічбавізацыі ўсіх сфер.

— Якія асноўныя кірункі інвестыцыйнай праграмы на 2021—2025 гады?

— На працягу 2021—2025 гадоў на развіццё эканомікі вобласці будзе накіравана 18,4 млрд рублёў інвестыцый у асноўны капітал, што складзе 106,7 % да ўзроўню 2020 года. На набыццё машын, абсталявання, транспартных сродкаў будзе выкарыстана 7565 млн рублёў. Удзельная вага дадзеных затрат у агульным аб'ёме інвестыцый ацэньваецца ў 41,2 %. На будаўніча-мантажныя работы будзе накіравана 9849,2 млн рублёў, або 53,7 % аб'ёму інвестыцый у асноўны капітал.

У разрэзе відаў эканамічнай дзейнасці асноўнымі кірункамі капітальных укладанняў стануць: прамысловасць — 42 %, у тым ліку апрацоўчая прамысловасць — 31,9 %, сельская, лясная і рыбная гаспадарка — 19,5 %, сфера паслуг — 37,5 %.

У сферы паслуг асноўнае прыпадае на аперацыі з нерухомай маёмасцю — 14,3 % ад агульнага аб'ёму інвестыцый вобласці, што абумоўлена жыллёвым будаўніцтвам.

У наступнай пяцігодцы запланавана рэалізацыя 269 інвестыцыйных праектаў. Сярод іх 58 — новых, 67 — па мадэрнізацыі, рэканструкцыі і тэхнічным пераўзбраенні дзеючых вытворчасцяў, 110 — інфраструктурных. Прыярытэтныя кірункі інвестыцыйнай дзейнасці ў 2021—2025 гадах — апераджальнае прыцягненне інвестыцыйных рэсурсаў у вытворчую сферу і канцэнтраванне іх на рэалізацыі інвестыцыйных праектаў экспартнай і імпартазамяшчальнай накіраванасці. Па-ранейшаму вельмі важнае садзейнічанне замежным інвестарам у стварэнні новых прадпрыемстваў і вытворчасцяў. Трэба актывізаваць ўцягненне ў гаспадарчы абарот маёмасці.

— Якія вытворчасці будуць створаны ў вобласці?

— У Наваполацку запланавана вытворчасць па гарачай ацынкоўцы. Між іншым, у гэтым прыкладзе з агульнага аб'ёму інвестыцый (41,3 млн рублёў) палова — сродкі інавацыйнага фонду Віцебскага аблвыканкама.

У Віцебску таксама пры вялікай фінансавай падтрымцы з боку абласной улады пабудуюць завод па вытворчасці інавацыйных ветэрынарных прэпаратаў серыі «Зялёная лінія — альтэрнатыва антыбіётыкам» з улікам патрабаванняў сістэмы GMP і з укараненнем сусветных падыходаў да праектавання, кантролю і кіравання вытворчасцю. Агульны аб'ём інвестыцый складзе 15,7 млн рублёў. У Лёзненскім раёне запусцяць вытворчасць сыроў з цвіллю. У Віцебскім раёне будзе пабудаваны цэх забою і перапрацоўкі мяса птушкі, а таксама бройлерны цэх ААТ «Віцебская бройлерная птушкафабрыка». У Чашніцкім раёне кітайскімі інвестарамі плануецца стварыць комплекс па вырошчванні каштоўных парод рыб для атрымання ікры. Там жа ёсць намер пабудаваць турыстычны цэнтр.

— Алег Сяргеевіч, якія праекты мяркуецца рэалізаваць на Аршаншчыне, дзе па ініцыятыве Прэзідэнта вельмі паспяхова вядзецца «перазагрузка» ўсіх сфер?

— На аршанскім ААТ «Завод «Легмаш» плануецца выраб камплектуючых для нафтагазавай прамысловасці і літых вырабаў для патрэб Беларускай чыгункі. А на прадпрыемстве «Тэхніка сувязі» да 2023 года плануюць засвоіць поўны цыкл вытворчасці сродкаў сувязі (тэлефонныя апараты, камп'ютары, мадэмы), будуць працягвацца работы па асваенні выпуску прафесійных сродкаў радыёсувязі стандарту DMR, LTE і стварэнні вытворчасці валаконна-аптычнага кабелю для камплектавання рухомых комплексаў сувязі і АСК. На Аршанскім мясакансервавым камбінаце запланавана будаўніцтва новага цэха.

Прадукцыя віцебскага прадпрыемства, дзе вырабляюць унікальныя пад'ёмнікі.

— Ці можна канстатаваць, што ў вобласці вырабляецца ўсё больш інавацыйнай прадукцыі? Напэўна, яна заўсёды будзе ў першую чаргу цікавіць пакупнікоў і патэнцыйных партнёраў для збыту і сумеснай распрацоўкі новых тавараў і паслуг?

— Трэць прадукцыі, што вырабляецца нашай прамысловасцю, інавацыйная. Гэта самы высокі паказчык у краіне. У параўнанні з 2010 годам доля такой прадукцыі павялічылася на 15 %.

На «Віцязі» створана вытворчасць па выпуску сродкаў зараднай інфраструктуры для электрамабіляў. Кампаніяй «Віцебскія пад'ёмнікі» выраблены самы высокі гідрапад'ёмнік у краінах СНД і Усходняй Еўропы з вышынёй пад'ёма 52 метры. Прадпрыемствам «Віцебскія дываны» арганізавана ўласная вытворчасць поліпрапіленавых нітак. «Энергакамплект» пачаў выпуск новай прадукцыі — унікальны для нашай краіны водаахалоджваемы кабель для металургічнай прамысловасці.

У вобласці дзейнічае 24 арганізацыі, якія выконваюць навуковыя даследаванні і распрацоўкі. Там працуе каля 610 чалавек. Для стымулявання інавацыйнай дзейнасці суб'ектаў гаспадарання працуюць навукова-тэхналагічныя паркі: на базе Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта і Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта, інкубатара малога прадпрымальніцтва ТАА прававой групы «Закон і Парадак», функцыянуе цэнтр трансферу медыцынскіх і фармацэўтычных тэхналогій пры Віцебскім дзяржаўным ордэна Дружбы народаў медыцынскім універсітэце. Структурныя падраздзяленні тэхнапаркаў ствараюцца ў Оршы і Наваполацку.

Інавацыйную дзейнасць шляхам укаранення тэхналагічных, арганізацыйных і маркетынгавых інавацый ажыццяўляюць 64 арганізацыі, з іх 59 — у прамысловасці. У мэтах стварэння дадатковых умоў фінансавай падтрымкі інавацыйнага развіцця штогод фарміруецца спецыялізаваны фонд Віцебскага аблвыканкама.

— Якія перспектывы ў аграпрамысловага комплексу?

— За пяцігодку плануецца павялічыць аб'ёмы вытворчасці валавой прадукцыі больш чым на 26 %. У 2025-м плануецца сабраць 1135,9 тысячы тон збожжа, рапсу — 152,2 тыс. тон, ільновалакна — 15,2 тыс. тон; атрымаць: малака — 965 тыс. тон, прадукцыі ад вырошчвання жывёлы і птушкі — 314,7 тыс. тон, яек — 439,4 млн штук.

У раслінаводчай галіне плануецца аптымізаваць структуру пасяўных плошчаў, накіраваную на забеспячэнне грамадскай жывёлагадоўлі зернефуражом, травяністымі кармамі, раслінным бялком, перапрацоўчую прамысловасць — сыравінай.

Гэта будзе забяспечана найперш за кошт павышэння прадукцыйнасці сельскагаспадарчых угоддзяў шляхам выканання тэхналагічных рэгламентаў вырошчвання культур і ўдасканалення тэхналагічных прыёмаў, а таксама прымянення новых і перспектыўных сартоў і гібрыдаў. Будзе захавана тэндэнцыя набыцця высокапрадукцыйных сельскагаспадарчых машын, якія адказваюць патрабаванням сучасных тэхналогій вытворчасці прадукцыі раслінаводства, нарыхтоўкі высакаякасных кармоў у аптымальныя агратэхнічныя тэрміны.

— Якія планы развіцця будаўнічага комплексу?

— За пяцігоддзе плануецца ўвесці ў эксплуатацыю каля 1,57 мільёна квадратных метраў жылля. У 2025-м узровень забяспечанасці насельніцтва жыллём складзе не менш за 29,6 квадратнага метра на чалавека (у 2020-м — 28,9).

Долю пабудаваных жылых дамоў з выкарыстаннем электрычнай энергіі для мэт вода- і цеплазабеспячэння, гатавання ежы ў 2025 годзе плануецца давесці да 70 %. Будзе палепшана работа па забеспячэнні жыллёвага будаўніцтва інжынерна-транспартнай інфраструктурай. Трэба будзе распрацаваць перспектыўныя схемы адпаведнага забеспячэння населеных пунктаў і тэрыторый. Прадугледжана апераджальнае будаўніцтва мінімальна неабходнай інжынернай і транспартнай інфраструктуры, у тым ліку за кошт забудоўшчыкаў пры комплексным асваенні зямельных участкаў.

Развіццю будаўніцтва будзе спрыяць рост інвестыцый заказчыкаў на будаўніцтва і рэканструкцыю аб'ектаў, перш за ўсё ў рамках дзяржаўнай і мясцовых інвестыцыйных праграм.

— Што мяркуецца пабудаваць і рэканструяваць у сацыяльнай сферы?

— Распрацавана праектна-каштарысная дакументацыя на будаўніцтва дзіцячай дашкольнай установы, сумешчанай з блокам пачатковых класаў, у віцебскім мікрараёне «Білева-3» на 850 месцаў. Завяршыць яе ўзвядзенне плануецца налета. Да 2025 года запланавана будаўніцтва яшчэ сямі дзіцячых садкоў у Віцебску, Оршы, Полацку, Наваполацку, Лепелі, Мёрах.

Сёлета ў Полацку плануецца завяршыць праект па рэканструкцыі былых будынкаў устаноў аховы здароўя ў ахоўнай зоне запаведніка (Верхні замак) пад размяшчэнне кадэцкага вучылішча. Таксама мяркуецца ажыццявіць мадэрнізацыю будынка вучэбна-бытавога корпуса з узвядзеннем сістэмы водапаніжэння ў Полацкім дзяржаўным хіміка-тэхналагічным каледжы.

У 2021—2022 гадах плануецца правесці капітальны рамонт з мадэрнізацыяй будынка навучальнага корпуса № 1 Наваполацкага дзяржаўнага політэхнічнага каледжа. У 2023-м — капрамонт даху будынка ў Віцебскім дзяржаўным прафесійна-тэхнічным каледжы лёгкай прамысловасці.

Вядуцца работы па будаўніцтве новага корпуса дзіцячага рэабілітацыйна-аздараўленчага цэнтра «Жамчужына», завяршэнне якіх плануецца ў 2021 годзе. Налета завяршаецца рэканструкцыя будынка пад наркалагічнае аддзяленне Віцебскага абласнога клінічнага цэнтра псіхіятрыі і наркалогіі, рэканструкцыя з мадэрнізацыяй інжынерных сетак Сенненскай цэнтральнай раённай бальніцы. Працягваецца рэканструкцыя абласнога клінічнага цэнтра медыцынскай рэабілітацыі для інвалідаў і ветэранаў баявых дзеянняў на тэрыторыі іншых дзяржаў, Віцебскай гарадской цэнтральнай клінічнай бальніцы.

У 2022—2023 гадах намечана выканаць капітальны рамонт з заменай тэхналагічнага абсталявання харчблока Полацкай цэнтральнай гарадской бальніцы. У 2022—2024-х прадугледжваецца будаўніцтва паліклінікі ў новым мікрараёне «Аэрапорт» у Полацку. На 2024 год таксама ў Полацку запланавана правядзенне рэканструкцыі цэнтральнай гарадской паліклінікі з устаноўкай ліфта. Да канца 2025-га плануецца пабудаваць аперацыйна-рэанімацыйны корпус Віцебскага абласнога клінічнага кардыялагічнага цэнтра.

Жыллё ў «спальным» віцебскім мікрараёне «Білева», у прыватнасці дом, які пабудавалі  з прыцягненнем кітайскіх інвестыцый.

— Усё больш выгадны ў нашай краіне становіцца ўязны турызм. Як мясцовая ўлада можа дапамагчы яго развіццю?

— Індустрыя турызму і падарожжаў з'яўляецца адным з асноўных драйвераў развіцця сусветнай эканомікі. У нас плануецца павелічэнне ўдзельнай вагі такіх турпаслуг у агульным аб'ёме іх экспарту да 15 %. Неабходна дыверсіфікацыя напрамкаў руху пры ўязным турызме, павелічэнне долі турыстаў з паўднёва-ўсходніх краін. Запланавана давесці сярэдні ўзровень даходаў ад аднаго замежнага наведвальніка з 71 да 150 долараў.

Сярод іншага мы будзем актыўна спрыяць развіццю сацыяльнага лячэбна-рэкрэацыйнага і аздараўленчага турызму для дзяцей, людзей з абмежаванымі магчымасцямі і пенсіянераў. Каб у турыстаў на аўто не было праблем, будуць устанаўліваць станцыі падзарадкі электрамабіляў, будаваць стаянкі і прылады для абслугоўвання тых, хто падарожнічае ў «дамах на колах». Экспрэс-мыйкі аўтамабіляў, размяшчэнне банкаматаў і пунктаў абмену валют без удзелу прадстаўнікоў банка — усё гэта паспрыяе павелічэнню колькасці турыстаў.

А каб было яшчэ больш уражанняў, працягнецца рэстаўрацыя помнікаў гісторыка-культурнай спадчыны. Трэба распрацоўваць механізмы пашырэння праграмы дзяржаўна-прыватнага партнёрства і прыцягнення пазабюджэтных інвестыцый для кансервацыі, рэстаўрацыі і музеефікацыі.

Такія падыходы ў кароткатэрміновай і доўгатэрміновай перспектыве будуць уплываць на змены ў аб'ёме і структуры попыту, на магчымасці выкарыстання нетрадыцыйных для сферы турызму тэхналагічных рашэнняў, вызначаць узровень канкурэнтаздольнасці турпрадукту на ўнутраным і знешнім рынках.

Падрыхтаваў Аляксандр ПУКШАНСКІ

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Вёскі Гродзенскага раёна, якіх аб'яднала трагедыя

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Вёскі Гродзенскага раёна, якіх аб'яднала трагедыя

На тэрыторыі Гродзенскага раёна фашысты правялі некалькі карных аперацый супраць мірных жыхароў. 

Культура

Святло як добры знак, альбо Крыху пра любоў Івана Пташнікава. У юбілейны год пісьменніка паразмаўлялі з яго дачкой Таццянай

Святло як добры знак, альбо Крыху пра любоў Івана Пташнікава. У юбілейны год пісьменніка паразмаўлялі з яго дачкой Таццянай

 У творах Івана Пташнікава вялікая сувязь з зямлёй, з радзімай — а гэта надзвычай актуальная тэма цяпер.

Грамадства

Тры дні — і паліва на двары. Пра санітарныя высечкі, ландшафтныя біятопы і нарыхтоўку дроў

Тры дні — і паліва на двары. Пра санітарныя высечкі, ландшафтныя біятопы і нарыхтоўку дроў

Сёлета Беларусь тройчы сутыкалася з моцнымі вятрамі, якімі было пашкоджана 4,4 мільёна м3.