Добры прыклад


У тую раніцу яна, як заўсёды, абірала і наразала гародніну на суп. Ён, як і ўчора, дапамагаў унуку, які толькі што прачнуўся, выцягваць трактары з імправізаваных гаражоў. Звычайная раніца. Праўда, не зусім. Яна ўсё ж адрознівалася ад папярэдніх — 40 гадоў таму яны сталі мужам і жонкай.


Такія розныя. Яна — гараджанка. Ён — вясковы хлопец. Яна паходзіць з роду, чые імёны гучалі ў літаратуры, навуцы. У ім жа цячэ кроў звычайных працаўнікоў, якія сваім потам заслужылі права на кавалак зямлі. Яна — адукаваная, настаўніца малодшых класаў. У яго ж ёсць толькі атэстат аб заканчэнні дзесяцігодкі, усё жыццё адпрацаваў у калгасе. Яны вельмі розныя, але аднолькава добрыя, сціплыя і сумленныя людзі. Яны — мае маці і бацька, якія днямі адзначылі 40-годдзе шлюбу, рубінавае вяселле.

Лёс іх асабліва не песціў. Пахавалі першае дзіця, нават не паспеўшы даць яму імя. У самым пачатку дзялілі хату з бацькамі мужа, якія ўвесь час рабілі маладой гаспадыні заўвагі і нават «навязалі» ёй, гараджанцы, парася. Затым ім далі пакой у інтэрнаце. Маладая настаўніца хадзіла ў школу, а паўтарагадовага Валерачку, майго старэйшага брата, гадавалі чужыя людзі, бо сваякі, а найперш родныя бабулі ды дзядулі, мелі іншы клопат. Я нарадзілася ўжо ў «школьным» доме, дзе настаўнікам пашчасціла атрымаць службовыя добраўпарадкаваныя кватэры. Праз два гады мы пераехалі ў вялікую трохпакаёўку, у якой мае бацькі жывуць дагэтуль.

Колькі сябе памятаю, тата шмат часу праводзіў на працы, а ў кожную вольную часіну лётаў у суседнюю вёску — дапамога была патрэбна чамусьці толькі яго бацькам. Жонка з двума дзецьмі павінна была спраўляцца сама. Мама неаднойчы расказвала, як удваіх з малалетнім сынам капалі бульбу. А яшчэ трэба было прапалоць, а восенню ацерабіць калгасныя буракі, надзел якіх штогод атрымлівала кожная сям'я з нашай вёскі. Потым хваробы пасыпаліся адна за другой. Прабадная язва — бацьку ледзь выратавалі. Пасля зламаў на рабоце нагу — і мама, не дабыўшы да канца свой дэкрэтны адпачынак (са мной ужо была раскоша — цэлыя тры гады!), мусіла ісці на работу, бо жыць жа неяк трэба. На шчасце, бацька паправіўся. Праўда, падводзіла здароўе і пасля. Моцна хварэла і мама. У дзясятым класе, калі яна не вылазіла з бальніц, я падоўгу заставалася за гаспадыню.

Помню, як бацькі перажывалі, калі мой брат кінуў вучобу ва ўніверсітэце. Як замест чарговай сумкі з правізіяй збіралі іншую: праводзілі сына ў армію. А колькі сівых валасоў дадалося, калі не ладзілася сынава жыццё і пасля войска. Незагойнай ранай стаў іхні разлад з жонкай, а найбольш — помста нявясткі (быццам бацькі ў чымсьці вінаватыя!), якая назаўсёды абарвала іх стасункі з адзінай унучкай. Адным словам, усяго хапіла! Але нягледзячы на ўсе цяжкасьці (а якое жыццё без іх!), выпрабаванні, здолелі захаваць сям'ю, за што я ім вельмі ўдзячная. Якое шчасце прыязджаць дадому, калі цябе чакаюць двое — мама і тата! Якое задавальненне назіраць, як яны ўдваіх возяцца з маім сынам, сваім любімым унукам — у прыклад многім маладым сем'ям, якія, ледзь што пайшло не па плане, бягуць разводзіцца. Адны вінавацяць у сваім нешчаслівым шлюбе іншых, другія спісваюць свой разлад на характар. Многія пасля і застаюцца адны, так не знайшоўшы сваю другую палову. Некаторыя забываюцца на агульных дзяцей, успомніўшы пра іх ужо ў старасці, калі самім патрэбна дапамога. Ёсць і такія, што нават пасля разводу кахаюць адно аднаго, але, лічаць, што зваротнага шляху няма.

Але ёсць прыклады і вельмі шчаслівага шлюбу, хоць кніжкі пішы. Я пра адзін такі ў свой час распавядала: спачатку ў раённай газеце, потым у сачыненні пры паступленні ў Інстытут журналістыкі. Пашанцавала: героі былі зусім побач. Мае бабуля і дзядуля па бацькавай лініі, якія пражылі разам 57 гадоў! Іхняму шлюбу многія зайздросцілі. Хоць, як расказвала бабуля Тарэса, будучы муж ёй адразу не спадабаўся: звычайны селянін, яшчэ і старэйшы на восем гадоў (падумаеш, вялікая розніца!). Але гэты, як яна думала, прасцячок аказаўся вельмі добрым і сумленным чалавекам. Толькі задумайцеся: за амаль шэсць дзясяткаў гадоў слова ёй дрэннага не сказаў! А які быў працавіты! І ў калгасе яго паважалі, і дома трымаў вялікую гаспадарку, а які каля хаты быў парадак. Калі мая бабуля пачала скардзіцца на суставы (колькі яе помню, з кіёчкам хадзіла), амаль усю «бабскую» справу ўзяў на сябе: і кароў даіў, і грады палоў, нават ягады збіраў. Нарабіўшыся, стомлены, яшчэ мог і ад жонкі нядобрае слова пачуць. Сам жа толькі і мог: «Тарэсачка, не злуйся». Дзядуля Іван! Першы ў вёсцы набыў тэлевізар, у Вільню на базар ездзіў на ўласным «Запарожцы» (такі быў толькі ў дырэктара калгаса). У кагосьці з аднавяскоўцаў здаралася бяда, беглі да дзеда: ведалі, што дапаможа. Трое дзяцей, шасцёра ўнукаў, сямёра праўнукаў. Вось як трэба жыць!

Думаеце, праблем не было? Якіх хочаце! Нам і не снілася. Але ж на характар ніхто не скідваў, а, калі былі непрыемнасці, разам іх перажывалі, знаходзілі выйсце з любой сітуацыі. Нам, іх нашчадкам, у кожнага з якіх ужо свае сем'і, ёсць з каго браць прыклад.

Вераніка КАНЮТА

Прэв’ю: pixabay.com

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Чаму 14 лістапада варта лічыць днём яднання?

Чаму 14 лістапада варта лічыць днём яднання?

З прапанаваных для абмеркавання дат, адна з якіх можа стаць Днём народнага адзінства — 14 лістапада.

Грамадства

Анёл па імені Алена. Як прадпрымальніца стала сацработнікам

Анёл па імені Алена. Як прадпрымальніца стала сацработнікам

Сацыяльны работнік тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнай абароны насельніцтва Маскоўскага раёна Мінска Алена Сцепаненка працуе на сваім месцы каля двух гадоў.

Эканоміка

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Сідаравічы — невялікі аграгарадок паміж Магілёвам і Быхавам. Менавіта тут знаходзіцца вядомая ў Магілёўскім раёне фермерская гаспадарка Сяргея Куцанава.