Вы тут

Як мінская пенсіянерка дапамагае аднагодкам стаць больш шчаслівымі


Быць маладым ці старым — чалавек вырашае сам, а ўзрост не варта мераць лічбамі ў пашпарце. Гэта філасофія жыцця кіраўніцы клуба індыйскага танца «Пазітыў» для пажылых людзей. І гэта — галоўнае, чаму яна імкнецца навучыць тых, хто прыходзіць займацца ў клуб.


Аб праблемах пенсійнага ўзросту

Зоя Сямёнава тры разы была прызнаная адным з найлепшых валанцёраў Мінска.

— Свой клуб я назвала «Пазітыў», таму што менавіта пазітыву нашым пенсіянерам і не хапае, — кажа Зоя Сямёнава.

Зоі Аронаўне ў красавіку будзе 70, а яе клубу — ужо 15 гадоў. Выйшаўшы на пенсію, яна спаўна адчула ўсё яе «хараство». Адчуванне непатрэбнасці, думкі, што жыццё прайшло, што ў сучасным свеце пажылыя людзі незапатрабаваныя, а наперадзе — толькі старасць і хваробы...

— Паглядзіце: у наш час жанчыны, якім і 55, і 60, і 70 гадоў, і нават больш, актыўна бяруць удзел у жыцці, імкнуцца працаваць і добра выглядаць, дапамагаюць сваім дзецям выхоўваць унукаў.А нярэдка пенсіянеры дапамагаюць сем'ям сваіх дзяцей і матэрыяльна. Пажылыя людзі атрымліваюць правы і ўпершыню садзяцца за руль. Хочуць падарожнічаць і пазнаваць новае. Беларускія пенсіянеры ў сваім стаўленні да жыцця вельмі падобныя да пажылых еўрапейцаў. І пры гэтым мы сутыкаемся з тым, што, апынуўшыся на пенсіі, адчуваем сябе нібы выключанымі з жыцця — з-за састарэлых стэрэатыпаў, з прычыны няправільнага стаўлення да нас.

Сіл шмат, а прымяніць сябе часта проста няма куды. Гэта — прычына цяжкага душэўнага стану і дэпрэсій у жанчын, а мужчыны часам проста співаюцца.

Суразмоўніца прызнаецца, што таксама адчувала разгубленасць, выйшаўшы на пенсію. А пасля смерці маці — перажыла дэпрэсію.

— Дачка, убачыўшы мой стан, запрасіла мяне на заняткі індыйскімі танцамі ў клуб «Сапна», дзе займалася сама. І паступова я адчула, што на душы становіцца лягчэй.

Тады пра свой клуб Зоя Аронаўна не думала. Проста танцавала нароўні з маладымі, хоць гэта было і нялёгка. Але аднойчы на рэпетыцыі здарылася сур'ёзная траўма, з прычыны якой яна страціла два суставы.

— Цяпер у мяне стаяць пратэзы суставаў. Але ж па маёй постаці і хадзе гэтага ніколі не адгадаеш, правільна?

Сапраўды, постаць у маёй суразмоўніцы каралеўская, а хада такая, якая і павінна быць у танцоркі — лёгкая і пругкая. Пасля аперацый зноў стала танцаваць, але цяпер стараецца больш сцерагчыся ад траўм.

— Прыйшлося падумаць, як зрабіць так, каб не расставацца са сваім захапленнем. І так нарадзілася ідэя клуба для маіх аднагодкаў — каб быць сярод аднадумцаў і займацца любімай справай. Выкладаю індыйскія танцы як валанцёр, мае вучні мне не плацяць. Асноўнае правіла на нашых занятках — не нанесці шкоды здароўю. Галоўнае для нас — не вынік, а задавальненне ад працэсу.

У дапенсійным жыцці з танцамі прафесія Зоі Сямёнавай звязаная не была — яна ўсё жыццё прапрацавала выхавальнікам у дзіцячым садку. І не проста выхавальнікам. Зоя Аронаўна была педагогам-наватарам. Але пра яе педагагічную тэорыю выхавання шчаслівых і таленавітых дзяцей крыху пазней. Зрэшты, з фітнесам (як цяпер сказалі б) мая суразмоўніца сябравала заўсёды.

— На занятках я выкладаю толькі тое, што выпрабавала на сабе. Шмат гадоў я займалася рытмічнай гімнастыкай, аэробікай і нават ушу. А вось цяпер улюбілася ў індыйскія танцы…

Творчы калектыў клуба «Пазітыў».

Аб удзячнасці лёсу

Сёння ў клубе індыйскага танца Зоі Сямёнавай — больш за дзесяць жанчын і адзін мужчына. А галоўная задача, якую ставіць перад сабой выкладчыца, — дапамагаць людзям стаць больш шчаслівымі.

— Карысць ад нашых заняткаў відавочная. Адна з удзельніц клуба, напрыклад, доўгія гады знаходзілася на ўліку ў кардыядыспансеры — праз два гады заняткаў  у «Пазітыве» яе знялі з уліку, таму што праблемы з ціскам зніклі. Яшчэ адна наша пенсіянерка села на шпагат — а яна ж ніколі, нават у маладосці, гэтага не магла. Расцяжка, разумная рухальная актыўнасць і правільная кардыянагрузка ўмацоўваюць здароўе і робяць маладзейшым арганізм, а індыйская музыка наогул аднаўляе клеткі. Пачынаюць лепш рухацца суставы, нармалізуецца работа сэрца. Пасля трэніроўкі кожны раз цікаўлюся: «Можа быць, хтосьці стаміўся і хоча прылегчы?» І ў адказ чую, што, наадварот, сіл дадалося і хочацца танцаваць, жыць поўным жыццём, перарабіць усе справы, а не паныла ляжаць перад тэлевізарам. Але галоўнае нават не аздараўленне, а тое, як змяняецца стаўленне да жыцця. Прыходзячы ў клуб, людзі вучацца ўсміхацца. Бо наогул у нас неяк не прынята ўсміхацца. Як і дзякаваць свайму лёсу. Заўсёды ёсць за што падзякаваць яму. Нават калі вам здаецца, што гэта не так, падумайце — і вы знойдзеце нагоды для падзякі.

Танцавальны клуб «Пазітыў» актыўна супрацоўнічае з Чырвоным Крыжам.

— Ездзім выступаць па бальніцах, дыспансерах, у санаторыях, дзіцячых дамах і інтэрнатах для пажылых людзей. Нас заўсёды вельмі добра прымаюць. І просяць прыязджаць яшчэ. Але ведаеце, што цікава? Калі мы куды-небудзь прыязджаем выступаць, першае пытанне ў гледачоў — адкуль мы прыехалі? Я кажу: мы адсюль, з Беларусі, з Мінска. І, зразумела, удакладняю, чаму паўсталі сумненні, што мы «не мясцовыя».І ведаеце, што адказваюць людзі? Што ва ўсіх у нас шчаслівыя вочы і мы шмат усміхаемся.

— Ковіду не баіцеся?

— У нас на ковід ніхто ў калектыве не хварэў, — адказвае Зоя Аронаўна. Яна ўпэўненая: чым часцей чалавек бывае шчаслівы, тым мацнейшы яго імунітэт.

А яшчэ, сцвярджае Зоя Сямёнава, індыйскія танцы дапамагаюць вярнуць маладосць.

— У Індыі жанчына застаецца жаноцкай і ў глыбокай старасці. У нас маладыя дзяўчаты — усе як на падбор фотамадэлі. Але вось дзяўчына выйшла замуж, нарадзіла — і прыгажосці як не было. Не мадэль, а ламавы конь, які ўзваліў на сябе ўсё — работу, дом, мужа і дзяцей, і цягне, надрываецца ўсё жыццё. Калі да нас у клуб прыходзяць новыя ўдзельніцы, спачатку яны нават прайсці па зале прыгожа не могуць — адбіваецца шматгадовая звычка хадзіць з апушчанымі плячыма, гледзячы ў зямлю. Але, на шчасце, гэта можна паправіць! Ведаеце, мне ў краме ці грамадскім транспарце ніколі не кажуць «жанчына», як у нас прынята звяртацца і да пані за 35-40, і да 80-гадовых кабет. Мне кажуць «дамачка», — смяецца Зоя Аронаўна.

Аб марах і забудове гарадоў

Зоя Сямёнаўна сцвярджае, што ўзрост — не перашкода для выканання мары. Пачаўшы вывучаць індыйскія танцы, захацела пабываць у Індыі. За некалькі гадоў здолела сабраць патрэбную суму і праехала з тургрупай больш за тры тысячы кіламетраў па гэтай краіне.

— Індыя мяне ўразіла! — распавядае яна. — Гэтая краіна нібы паказвае кожнаму, які ён на самай справе. Таму ў Індыю здаўна імкнуліся людзі, калі ў іх з'яўлялася неабходнасць разабрацца ў сабе... Там можна ўбачыць толькі бруд і галечу, а можна — прыгажосць і веліч. Пытанне ў тым, што захоча ўбачыць турыст. Індыя — краіна шчаслівых людзей. Вось спіць на зямлі жабрак. Прачынаецца, і перш за ўсё ўсміхаецца сонцу, навакольнаму свету, тым людзям, што аказваюцца побач. Хоць па нашай еўрапейскай логіцы, ледзь прачнуўшыся, ён павінен быў бы пачаць клясці свой лёс. А ён — удзячны жыццю! Мы кажам: проста там больш сонца, вось і ўсмешак больш... Справа не толькі ў гэтым. Справа ў стаўленні да жыцця, якое прынята ў грамадстве. Хоць, вядома, сонца ў нас мала, і гэта, безумоўна, робіць свет шэрым. Таму я заўсёды здзіўляюся, калі бачу, што ў Мінску будуецца чарговы высотны дом. Магчыма, архітэктары са мной паспрачаюцца, яны кіруюцца іншымі меркаваннямі. Але зыходзячы з простай логікі, у нас нельга будаваць высокія дамы. Хмарачосы і ўвогуле высотныя будынкі добрыя для паўднёвых краін, яны даюць цень. А для нашых шырот падыходзіць невысокая забудова — тады зімой у людзей не будзе такога засмучэння.

Аб педагагічнай тэорыі

Педагогам дашкольнай адукацыі Зоя Аронаўна прапрацавала каля 40 гадоў.

— Маё дзяцінства і юнацтва прайшлі ў 60-я, падчас «адлігі». Сям'я ў нас была творчая: і мама, і бацька працавалі мадэльерамі. Дызайнерамі, як цяпер прынята казаць. Напэўна, яны і заклалі ў сваіх дзяцей такія погляды на выхаванне.

Паводле тэорыі Зоі Аронаўны, галоўная задача выхавацеля — вырасціць са сваіх выхаванцаў шчаслівых людзей. А зрабіць гэта можна, толькі даўшы дзіцяці свабоду.

— Гэта вельмі дрэнна, калі маленькі чалавек усё дзяцінства праводзіць у клетцы забарон, натацый і вокрыкаў дарослых. З нявесткай і сынам мы часта спрачаемся аб выхаванні майго ўнука. Я кажу: што вы тэрарызуеце дзіця? Ян цяпер ужо падлетак, але па-ранейшаму ўсё лета праводзіць у мяне на дачы і кажа, што са мной яму вельмі добра. Пры гэтым мы і вучымся, і дома ён нам з дзедам дапамагае. Лічыцца: калі дзіця не прымушаць, яно не будзе рабіць нічога добрага. Але гэта стэрэатып, памылка дарослых. Навучыць нечаму хутка і эфектыўна можна толькі з дапамогай заахвочвання, пахвалы. А мы прывыклі не заўважаць поспехі дзяцей. Максімум — мімалётнае «добра, малайчына». Але варта дзіцяці здзейсніць промах — усё, вось гэта будзе заўважана! Ды яшчэ як заўважана! Яго будуць доўга лаяць, прыдумаюць якое-небудзь пакаранне. А потым яшчэ некалькі дзён, месяцаў, а то і гадоў будуць успамінаць малому ці падлетку яго памылку. Але мая практыка паказвае: калі акцэнтаваць увагу не на няўдачах, а на поспехах, выхаванне і навучанне дае найлепшыя плады.

Зоя Аронаўна ўспамінае, колькі разоў чула і ад калег, і ад начальства, і ад бацькоў яе выхаванцаў: занадта песціце, захвальваеце, зусім разбэсціце... А па факце дзеці хутка вучыліся, лёгка і трывала засвойвалі веды.

— Столькі гадоў прайшло, а мае выхаванцы мяне памятаюць. Нядаўна на вуліцы падыходзіць прыгожы малады мужчына: «Зоя Аронаўна, вы мяне пазнаяце?». Пазнала я яго не адразу — гэта быў мой выхаванец, з апошняга майго выпуску ў дзіцячым садку, я яго апошні раз шасцігадовым бачыла... Такі хлопец вырас — любата! Я ганаруся ўсімі сваімі выхаванцамі, і заўсёды радуюся, калі даведваюся аб іх поспехах.

Аб шчасці і надзеях

— Я раіла б пенсіянерам навучыцца не ўзірацца з трывогай у заўтрашні, а тым больш — у паслязаўтрашні дзень, — кажа суразмоўніца. — Давайце вучыцца жыць сённяшнім днём. І яшчэ: не трэба спадзявацца, што вас вылечаць. Як пісалі Ільф і Пятроў, выратаванне тапельцаў — справа рук саміх тапельцаў. Пра тое ж казалі антычныя медыкі: вылечы сябе сам. Гэта магчыма. Першы і галоўны крок на гэтым шляху — жаданне жыць і пазітыўнае стаўленне да жыцця. Сонца выйшла з-за хмар — радуйся сонцу. Няма сонца — дык заўтра ж яно будзе! Гэтаму таксама варта парадавацца.

Зараз клуб «Пазітыў» перажывае нялёгкія часы.

— У нас узніклі праблемы з памяшканнем, — дзеліцца суразмоўніца.

Многія гады клуб працаваў у тэрытарыяльным цэнтры сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Фрунзенскага раёна Мінска, на вуліцы Харкаўскай — яна знаходзіцца недалёка да цэнтральных магістраляў горада і туды лёгка дабрацца. Цяпер у цэнтра з'явіліся новыя плошчы на вуліцы Люцынскай, каля МКАДа. Дабірацца туды ўдзельнікам клуба цяжка, улічваючы, што гаворка ідзе пра людзей сталага ўзросту, у якіх няма асабістых аўтамабіляў.

— Спачатку нам казалі, што мы, прыходзячы на заняткі, «распаўсюджваем ковід». Але ў нас у калектыве ніхто не хварэў і не хварэе. У зале ўстаноўлены бактэрыцыдныя лямпы, набыты люстэркі, нядаўна замянілі падлогу. І вось, калі ласка — рамонт! Навошта рамантаваць залу, якая ў выдатным стане?

Пенсіянеры спрабавалі займацца танцамі па відэасувязі — але гэта аказалася складана: не ва ўсіх удзельнікаў калектыву ёсць камп'ютары, не ўсе ўмеюць карыстацца месенджарамі, ды і падчас аддаленых заняткаў няма патрэбнай атмасферы. Спрабавалі займацца на вуліцы, на школьным стадыёне — аказалася, для гэтага пакуль занадта холадна.

Але калектыў «Пазітыву» не траціць надзею вярнуцца ў сваю залу. Бо цяжкасці, згодна з жыццёвай філасофіяй Зоі Сямёнавай, — не падстава апусціць рукі і шкадаваць сябе, а нагода дзейнічаць.

Аляксандра АНЦЭЛЕВІЧ

Загаловак у газеце: Дадайце пазітыву!

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Што рабіць нашым хатнім гадаванцам, у якіх таксама бываюць дэпрэсіі?

Што рабіць нашым хатнім гадаванцам, у якіх таксама бываюць дэпрэсіі?

Адказ на гэтыя і іншыя пытанні ведае наша гераіня.

Грамадства

Ад стагоддзя да стагоддзя. «Чырвонка. Чырвоная змена» святкуе свой стагадовы юбілей

Ад стагоддзя да стагоддзя. «Чырвонка. Чырвоная змена» святкуе свой стагадовы юбілей

Якой сёння павінна быць маладзёжная газета? Пра што і як размаўляць з моладдзю?