Вы тут

Sex-балясы. Амаль як у людзей


Пра братоў нашых меншых я ўжо неяк пісаў, што часцяком іх паводзіны нагадваюць чалавечыя. Ну, прынамсі, гэта так умоўна можна трактаваць. («— Люся, а ты жывёл любіш? — Ваня, ты робіш мне прапанову?») Жыццё не стаіць на месцы, падкідвае новыя факты. («Хлопец кінуў дзяўчыну. Але яго сабака па звычцы знайшоў яе і прынёс гаспадару назад».) Вось з апошняга. Нядаўна ўвесь свет абляцела кранальная фатаграфія, на якой два аўдавелыя пінгвіны — пажылая самка і малады самец — суцяшаюць адно аднаго. На здымку, зробленым у аўстралійскім Мельбурне, адзін пінгвін нібы абдымае другога. Валанцёры расказалі фатографу, што птушкі сапраўды незадоўга да гэтага страцілі спадарожнікаў жыцця і з тых часоў рэгулярна сустракаюцца. («Месца сваіх сустрэч Ірына і Генадзь называлі ірагеннай зонай».)


Нядаўна даследчыкі высветлілі, што сацыяльная ізаляцыя ўзмацняе цягу да цукру і цыгарэт. («Пасля двух месяцаў самаізаляцыі ў кватэры былі знойдзены два антыцелы».) Да такой высновы прыйшлі навукоўцы з аўстралійскага Універсітэта штата Новы Паўднёвы Уэльс. Устанавілі яны гэта пры дапамозе пацукоў. Даследчыкі, у прыватнасці, высветлілі, што «сацыяльная ізаляцыя можа аказаць значны ўплыў не толькі на псіхічнае, але і на фізічнае здароўе і развіццё такіх станаў, як трывожнасць, кампульсіўнае пераяданне (расстройства харчовых паводзінаў, якое ўяўляе сабой празмернае ўжыванне ежы) і дэпрэсія». («— Чула, ты на дыеце. Шмат скінула? — Пяць кіло. — А колькі было? — Сто пяцьдзясят. — А, ну гэта як з танка гайка адвалілася».)

Падчас эксперыментаў на лабараторных жывёлах даследчыкі высветлілі, што прывыклыя да тытуню жывёлы, знаходзячыся ў сацыяльнай ізаляцыі, значна часцей пачыналі зноў шукаць крыніцу нікаціну, нават пасля перыяду ўстрымання. («— Сёння вечар пятніцы! Паехалі са спакойнай душой у бар! — Але сёння вечар серады. — А... Ну тады паехалі ў бар з неспакойнай душой!») «Калі мы вярнулі іх назад да «таварышаў па клетцы», яны больш не шукалі нікацін і страчвалі цікавасць да яго пошуку», — растлумачыла вядучы аўтар даследавання Кэлі Клеменс. Аналагічныя вынікі былі і тады, калі замест нікаціну навукоўцы выкарыстоўвалі цукар. («Паклала печыва ў трох метрах ад канапы. Так я хаця б гуляю».)

«Эксперыменты на жывёлах даказалі, што сацыяльна актыўнае, багатае на зносіны жыццё дапамагае знізіць цягу да шкодных звычак. Што датычыцца людзей, то «магчымасць пайсці выпіць кавы і пагаварыць з сябрамі адцягвае ад лішняй ежы і цыгарэт, а таксама дабратворна ўплывае на псіхічнае здароўе», — адзначаюць аўтары даследавання. («Цікава, што пераможа пасля каранціну: колькасць разводаў ці нараджальнасць?»)

На думку навукоўцаў, сацыяльная ўцягнутасць адыгрывае больш значную ролю ў барацьбе з залежнасцямі, чым лічылася раней, а сацыяльная ізаляцыя, наадварот, перашкаджае ёй. («Мужчынскі дэсерт — гэта калі ты з'еў талерку духмянай смажанай бульбачкі з грыбочкамі і цыбулькай, кладзеш талерку ў ракавіну, ідзеш да патэльні і адтуль яшчэ лапаткай пару разоў заточваеш. Вось гэтыя дзве лапаткі і ёсць мужчынскі дэсерт».) У далейшым група спецыялістаў плануе правесці больш прадметныя даследаванні пра ўплыў сацыяльнай ізаляцыі на паводзіны чалавека і стан яго здароўя. Зноў на жывёлах? («Калі Роза Львоўна перастала есці пасля шасці, яна пачала грызці Сямёна Маркавіча пасля сямі».)

Каманда даследчыкаў з Масарыкава ўніверсітэта падчас назіранняў устанавіла, што самцы павукоў Thanatus fabrіcі навучыліся абезрухоўліваць партнёраў ядам і звязваць іх павуціннем перад спарваннем. («Шлюбная ноч. Малады муж пытаецца: — Дарагая, скажы шчыра: я першы мужчына, які будзе з табой спаць? — Ну, калі ты і сапраўды збіраешся спаць, тады — так».) Справа ў тым, што самкі ў гэтых членістаногіх звычайна буйнейшыя за самцоў і больш агрэсіўныя, да таго ж схільныя да канібалізму. («Ты ўсё?» — пяшчотна спытала самка багамола».) Адзначаецца, што для самцоў павукоў-крабаў спробы знайсці партнёршу нярэдка заканчваюцца трагічна. («У яго была самая прыгожая дзяўчына ў двары, таму ў армію яго і праводзілі ўсім дваром».) Таму, каб працягнуць род і пры гэтым не стаць абедам, павукам даводзіцца праяўляць вынаходлівасць. («Калі на вяселлі выкралі нявесту, у жаніха зацеплілася надзея».)

А тэхаскі прытулак для жывёл Frіends For Lіfe расказаў пра незвычайны выпадак: арганізацыя «прыгаварыла да адзіночнага заключэння» ката па мянушцы Квілці. Жывёлу часова ізалявалі, бо яна раз за разам адкрывала дзверы і выпускала астатніх катоў на волю. Памятаеце з мульціка: «Свабоду папугаям!» («Трохдзённыя перагаворы зайшлі ў тупік. Кот лічыць, што ёлка павінна ляжаць».) Квілці правёў некалькі «начных акцый» запар. Персанал ранкам прыходзіў і бачыў у офіснай частцы памяшкання мноства жывёл, якія пакідалі пасля сябе «сляды хаосу і разбурэнняў». Звычайна іх прымалі ў агульным памяшканні, але камеры відэаназірання паказалі, што Квілці адкрываў дзверы. («Часам я раблю выгляд, што я нармальны. Але становіцца сумна, і я зноў станаўлюся сабой».) Дарэчы, кот паспрабаваў збегчы і з «ізалятара».

Такі ён — дзіўны свет жывёл...

Кастусь ХАЦЕЛАЎ-ЗМАГЕЛАЎ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Добраўпарадкаванне. У гарадах, на сельгаспрадпрыемствах, могілках, уздоўж трас і ў дварах

Добраўпарадкаванне. У гарадах, на сельгаспрадпрыемствах, могілках, уздоўж трас і ў дварах

Да канца года ў краіне павінны ліквідаваць усе міні-палігоны для адходаў.

Грамадства

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

З чым звязана такая восеньская зменлівасць надвор’я і калі чакаць першы снег.