Вы тут

Вясновае дыханне. Факты пра Міжнародны жаночы дзень


У Беларусі па традыцыі адсвяткавалі Дзень жанчын і Міжнародны жаночы дзень. Афіцыйна гэтае свята адзначаюць у 31 краіне свету.


Так склалася, што 8 сакавіка ў большасці з нас, прадстаўніц прыгожага полу ўсіх узростаў, асацыюецца з набліжэннем вясны, а таксама з выхадным днём, кветкамі, цукеркамі, увогуле падарункамі. Калі звярнуцца да гісторыі ў дачыненні да гэтага свята, то яна сведчыць пра барацьбу жанчын за свае правы, пра тое, што першапачаткова свята было прыдумана з мэтай звярнуць увагу на эмансіпацыю, а таксама на папулярызацыю павагі да жанчын. Пры неабходнасці, дастаткова загугліць ў інтэрнэце гэтую дату, каб азнаёміцца з яго палітычнымі, сацыяльнымі, а таксама іншымі прыемнымі сэнсамі.

8 сакавіка ў Беларусі сапраўды лічыцца днём вясны. А яшчэ — жаночай пяшчоты, цеплыні і ўвагі да жанчыны, незалежна ад яе статусу і, паўтаруся, узросту. У адрас прыгожай паловы чалавецтва напярэдадні выхаднога дня ў офісах, на вытворчасцях, школах і нават дзіцячых садках з вуснаў прадстаўнікоў моцнага полу — паўсюль гучаць віншаванні і словы падзякі за іх здольнасць працаваць, любоў і душэўную шчодрасць. Павіншаваў беларускіх жанчын і Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка. «Сімвалічна, што самыя галоўныя для кожнага чалавека словы — мама, сям’я, Радзіма — жаночага роду. Менавіта вы захоўваеце і перадаеце новым пакаленням найважнейшыя каштоўнасці і традыцыі. Пры гэтым вам падуладныя любыя прафесійныя, спартыўныя, творчыя вяршыні», — сказаў Кіраўнік дзяржавы.

Аляксандр Лукашэнка таксама падкрэсліў, што ў гісторыі краіны і народа бывалі розныя перыяды, але беларускія жанчыны заўсёды адрозніваліся выключнай мудрасцю і спакойнай упэўненасцю ў шчаслівай будучыні.

Кожная гістарычная эпоха адзначана непаўторнасцю жаночых характараў і лёсаў. Сёння жанчыны не толькі падтрымліваюць хатні ачаг, але і робяць вялікі ўнёсак у развіццё прамысловасці, аховы здароўя, навукі, адукацыі, культуры, спорту, сферы паслуг. Многія нашы суайчынніцы ўпісалі яркія старонкі ў біяграфію краіны, стаўшы прыкладам — патрыятызму, працавітасці і вернасці грамадзянскаму абавязку і сям’і. На працягу ўсёй гісторыі чалавецтва жанчыны ствараюць гармонію сямейных узаемаадносін, выхоўваюць дзяцей, натхняюць мужчын на подзвігі і працоўныя здзяйсненні.

Але самая святая жанчына для кожнага з нас, вядома ж, — мама. Яна дае чалавеку жыццё, здароўе, прыгажосць, выкладае незаменныя ўрокі дабрыні, маральнасці, тым самым дапамагае яму стаць асобай і вызначыць сваё месца ў грамадстве.

Нагадаем чытачу: рашэнне пра штогадовыя святкаванні Міжнароднага жаночага дня было прынята на другой Міжнароднай канферэнцыі сацыялістак у Капенгагене ў 1910 годзе. Ініцыятарам выступіла Клара Цэткін. Першапачатковая назва гучала так — Дзень міжнароднай салідарнасці жанчын у барацьбе за эканамічнае, сацыяльнае і палітычнае раўнапраўе. Упершыню яго адзначылі ў 1911 годзе ў Германіі, Аўстрыі, Швейцарыі і Даніі. Прычым у розных краінах урачыстасці праходзілі ў розныя дні сакавіка.

Традыцыя правядзення свята менавіта 8 сакавіка ўзнікла пасля 1914 года. У СССР даволі доўга гэты дзень быў працоўным. І толькі напярэдадні 20‑годдзя Перамогі ў Вялікай айчыннай вайне, у 1965‑м яго абвясцілі выхадным.

Афіцыйна свята 8 сакавіка было абвешчана Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый у 1975‑м — у год, аб’яўлены ААН Міжнародным годам жанчын. Пасля распаду Савецкага Саюза некаторыя дзяржавы адмовіліся ад гэтага свята. У Беларусі яно засталося.

У свеце 8 сакавіка не лічыцца дзяржаўным святам, аднак з кожным годам набірае ўсё большую папулярнасць, захоўваючы пры гэтым фемінісцкі ўхіл. Што цікава, ААН актыўна прасоўвае 8 сакавіка як універсальную дату, хаця ёсць некалькі іншых падобных па сутнасці святаў. Адно з іх — Міжнародны дзень барацьбы за ліквідацыю гвалту ў адносінах да жанчын. Яго адзначаюць 25 лістапада, каб ушанаваць памяць сясцёр Мірабаль, забітых у Дамініканскай Рэспубліцы. Гвалт над жанчынамі — дагэтуль неверагодна распаўсюджаная праблема, якая часта не даводзіцца да суда. У гэты дзень краіны заклікаюць праводзіць мерапрыемствы, якія павялічваюць агалоску праблемы і распавядаюць пра шляхі яе рашэння.

15 кастрычніка адзначаецца Міжнародны дзень вясковых жанчын, чыім правам у шэрагу краін надаецца зусім мала ўвагі. У Паўднёвай Афрыцы праводзяць сваё святкаванне Дня жанчын — 9 жніўня, — прычым на дзяржаўным узроўні. Дата заклікана нагадаць пра барацьбу мясцовых актывістак супраць тыраніі ўрада часоў апартэіду. Так, 9 жніўня 1956 года яны прадухілілі ўвядзенне абавязковай пашпартызацыі жанчын Паўднёвай Афрыкі.

Краіны, якія падтрымалі ААН, у першую чаргу выкарыстоўваюць свята як падставу каб узняць важныя для жанчын сацыяльныя пытанні. З году ў год ААН выбірае прыярытэтную тэму, на якую будуць накіраваны намаганні. У 2013 годзе гэта было супрацьстаянне гвалту над жанчынамі, у мінулым годзе — «Раўнапраўе для жанчын — прагрэс для ўсіх». У 2015‑м — «Натхняючы жанчын — натхняючы чалавецтва».

Тэма года цяперашняга ідзе з хэштэгам #MakeІtHappen. У Афганістане мужчыны надзелі буркі і выйшлі з пратэстам, каб падтрымаць правы жанчын. У Індыі 8 сакавіка сёлета стала датай, на фоне якой жанчыны працягваюць патрабаваць справядлівасці да ахвяраў гвалту, якіх не абараняе ні закон, ні грамадства. Многія выданні факусуюцца на тым, каб успомніць вытокі даты, і прапануюць адзначаць яе не кветкамі, а заклікам да дзеяння і прыцягненнем увагі, напрыклад, да ключавых праблем здароўя і смелых феміністак у сусветнай гісторыі. Часопіс Forbes тлумачыць сапраўдную розніцу ў заробках мужчын і жанчын і дае парады, як кожная можа палепшыць сітуацыю.

Дарэчы, цікава прыгадаць і некаторыя іншыя факты.

Жаночае свята адзначалася яшчэ ў Старажытным Рыме, праўда, у другі дзень, калі мужчыны дарылі сваім жонкам падарункі, а рабыні маглі адпачываць на працягу ўсяго дня. А 8 сакавіка 1910 года французская лётчыца Эліз дэ Ларош стала ўладальніцай звання першай у свеце жанчыны-пілота, якая валодала ліцэнзіяй на кіраванне аэрапланам. Сімвалічнае прысваенне такога статусу было простай выпадковасцю, тады жаночы дзень яшчэ не адзначалі, хоць заснаванае свята было ў тым жа годзе.

Японія, да прыкладу, хоць і не адзначае Міжнародны жаночы дзень, але ўшаноўвае ў сакавіку сваіх жанчын адразу двума святамі: 3 сакавіка — адзначаючы Свята дзяўчынак, і 14 сакавіка — святкуючы Белы дзень, калі жанчыны атрымліваюць падарункі ад сваіх сяброў, якіх яны адорвалі ў Дзень святога Валянціна.

І трохі статыстыкі.

Па дадзеных разнастайных апытанняў у свеце самымі чаканымі падарункамі да 8 сакавіка 44 % жанчын называюць кветкі, а дарыць іх штогод збіраюцца каля 55 % мужчын. З ювелірнымі ўпрыгожваннямі ўсё наадварот — іх хочуць атрымаць 15–16 % дам, але раскашэльвацца мяркуюць толькі 9 % рэспандэнтаў моцнага полу.

У Беларусі — самыя папулярныя кветкі на 8 сакавіка — цюльпаны, бо гэты дзень асацыюецца з прыходам вясны. А вырошчваюцца яны «па- буйному» ў многіх рэгіёнах Беларусі. Папулярныя, вядома ж, і ружы, і крокусы, і гіяцынты… Не здае пазіцый і мімоза. Хоць жыццё гэтай так званай Акацыі серабрыстай вельмі кароткае, яна працягвае заставацца фаварыткай і ў беларускіх жанчын. Ураджэнка Аўстраліі, якая прыжылася ў Сочы і на паўднёвым беразе Крыма, у дзень 8 сакавіка радуе нас сваім ярка-жоўтым колерам і далікатным, салодкім водарам.

Міхаліна ЧАРКАШЫНА

З выкарыстаннем матэрыялаў БелТА, wonderzіne.com, el.kz/ru

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем’і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.