Вы тут

Азбука садавода: адказы на самыя папулярныя пытанні пра бульбу


Дзе ў яблыні штамб, або Будова пладовага дрэва

Пра тое, што ў любога дрэва ёсць падземная частка — каранёвая сістэма і надземная — крона, напэўна, ведаюць усе.


Каранёвая сістэма — гэта аснова любой расліны, у першую чаргу менавіта ад яе залежыць, як будзе расці і развівацца культура. Карані могуць расці вертыкальна альбо гарызантальна. Часта каранёвая сістэма бывае нашмат большая і шырэйшая, чым крона.

Надземная частка пладовага дрэва (крона) складаецца з вялікай колькасці розных па памеры, узросце і прызначэнні галін. Яе цэнтральная вертыкаль — ствол.

Месца пераходу ствала ў корань называюць каранёвай шыйкай (3). Частка ствала ад каранёвай шыйкі да першых галін — штамб (4), вышэй — цэнтральны праваднік (або лідар (6)).

1 — вертыкальны корань; 2 — гарызантальны корань; 3 — каранёвая шыйка; 4 — штамб; 5 — ствол; 6 — цэнтральны праваднік; 7 — асноўная галіна першага парадку; 8 — абрастаючыя галінкі.

Ад цэнтральнага правадніка адыходзяць галіны першага парадку. Найбольш буйныя з іх лічацца асноўнымі, яшчэ іх часта называюць шкілетнымі (7). Разам з цэнтральным правадніком гэтыя галіны ўтвараюць каркас кроны. Ад галін першага парадку адыходзяць бакавыя галіны другога парадку, ад іх — трэцяга і г. д.

Самыя дробныя галінкі, якімі ўсеяны цэнтральны праваднік і асноўныя галіны, — тыя, што абрастаюць (8). Яны могуць быць вегетатыўныя і генератыўныя. Першыя адказваюць за агульны рост дрэва, на другіх з'яўляюцца пупышкі, кветкі, а затым і плады.

Генератыўныя (пладаносныя) галінкі ў груш і яблынь дзеляць на кальчаткі, кап'яцы і пладовыя пруцікі. А ў вішні і слівы — букетныя галінкі і шпоркі.

Ці можна вырасціць бульбу з насення?

Са свайго не варта, паколькі для гэтага спатрэбіцца тры гады. Зараз у продажы можна знайсці насенне гібрыднай бульбы, з якога за адзін сезон вырошчваюць бульбу, але атрымліваюць не дробныя клубеньчыкі, а цалкам добры ўраджай клубняў сярэдняй велічыні. Вырошчваецца такая праз расаду гэтак жа, як і таматы.

Ці можна выломліваць заўчасна прарослыя парасткі?

Трэба, інакш сцябло, якое расце, пачне забіраць пажыўныя рэчывы з клубня. Прычым рабіць гэта варта як мага раней, пакуль парастак невялікі. Звычайна з інтэрвалам 10—15 дзён следам абудзіцца да росту наступная пупышка з гэтага ж вочка. Пасля яго выломлівання абудзіцца трэцяя пупышка. У кожнага клубня 8—12 вочкаў, і ў кожнага вочка па тры пупышкі. Такім чынам, кожнае з дзесяці вочак дасць па тры парасткі па чарзе.

Аднак ёсць такія сарты, у якіх другі парастак з вочка з'яўляецца з вялікім спазненнем (большым за месяц). Таму не варта ў іх выломліваць парасткі незадоўга да пасадкі — клубні наогул могуць не ўзысці, на іх адразу пачнуць утварацца маленькія бульбінкі прама на мацярынскім клубні.

Чым адрозніваюцца клубні з белай мякаццю ад клубняў з жоўтай мякаццю?

Традыцыйна клубні, незалежна ад афарбоўкі лупіны, маюць белую мякаць у сартоў расійскай селекцыі, ЗША і Англіі. Галандскія і нямецкія сарты, як правіла, маюць жоўтую мякаць з вялікім утрыманнем каратыну — адпаведна, больш карысную і больш смачную.

Ці можна вырасціць два ўраджаі бульбы за сезон?

Можна. Для гэтага ў пачатку сакавіка пакладзіце пасадачныя клубні на пазеляненне на 20 дзён і затым высадзіце на расаду.

У першых чыслах мая высадзіце расаду на падрыхтаваныя градкі з уцепленым грунтам пад двайны спанбонд, кожны кусцік цалкам прысыпце глебай. Пачніце падкопваць буйныя клубні ўжо ў сярэдзіне чэрвеня. А ў канцы чэрвеня — пачатку ліпеня зніміце ўвесь ураджай. Градка з ранняй бульбай з верхавіннай часткі клубняў вызваліцца ў пачатку ліпеня. Яе можна выкарыстоўваць для пасеву чорнай рэдзькі ці салаты і шпінату, або высадзіць расаду позніх буракоў, пасеяць моркву (яна яшчэ паспее падрасці да канца кастрычніка).

Каб атрымаць ураджай на зімовае захоўванне, бульбу саджаюць, калі міне пагроза начных замаразкаў — у другой палове мая ці нават у пачатку чэрвеня.

Ці атрымаецца вырасціць бочку бульбы з чатырох клубняў?

Можна знайсці інфармацыю, што ў бочцы без дна магчыма вырасціць поўную бочку бульбы усяго з чатырох клубняў. Для гэтага на самы ніз ёмістасці трэба насыпаць 20 см урадлівай глебы, вылажыць на яе чатыры прарошчаныя клубні і прысыпаць зверху зямлёй. Затым, па меры росту бацвіння, паступова падсыпаць зверху глебу, пакуль бочка не запоўніцца. Час ад часу бульбу трэба паліваць і падкормліваць. Аўтар сцвярджае, што калі вы перакуліце бочку на бок пасля паспявання ўраджаю, яна будзе поўная бульбы. На самай жа справе кожная расліна здольная вырасціць ураджай у пэўных межах, і ніякі догляд не можа прымусіць яе даць ураджай, вышэйшы за патэнцыйныя магчымасці. Акрамя таго, сталоны (выцягнутыя бакавыя парасткі расліны, на якім развіваюцца скарочаныя парасткі — клубні) растуць у бульбы на сцябле, не даўжэйшым за 40—60 см. Вось на гэтую вышыню і варта абганяць бульбу.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Выбіраем аптымальную пару года для пахудзення. Спойлер: і гэта не лета!

Выбіраем аптымальную пару года для пахудзення. Спойлер: і гэта не лета!

Жыццё ў «эпоху спажывання» — сур’ёзнае выпрабаванне для чалавека.

Эканоміка

Нашы фінансы павінны прыносіць даход. Які? Вось у чым пытанне

Нашы фінансы павінны прыносіць даход. Які? Вось у чым пытанне

Адукаваныя людзі загадзя плануюць свой паток фінансаў, размяркоўваючы іх па перспектыўных напрамках, тым самым забяспечваючы сабе нябеднае жыццё.

Культура

Мінск 1941. Як гэта было

Мінск 1941. Як гэта было

Неба пачарнела ад самалётаў.