Вы тут

Баскетбол шукае таленты. Стагадовы спорт робіць крок у будучыню


Першы крок у вялікі спорт робіцца ў звычайных спартыўных залах, дзе вопытныя трэнеры перадаюць свае веды маленькім спартсменам і маладым калегам. Менавіта такі пасыл мае праект «Крок у будучыню», які рэалізоўвае Беларуская федэрацыя баскетбола разам з ФІБА Еўропа з 2018 года. «Крок у будучыню» — сапраўдная кузня баскетбольных талентаў — уключае шэраг семінараў у рэгіёнах, адбор найлепшых гульцоў і грандыёзны фінал у Мінску.


Фота Беларускай федэрацыі баскетбола.

З пачаткам 2021 года трэнеры і арганізатары праекта зноў адправіліся ў баскетбольнае турнэ па Беларусі. І пакуль трэнеры працавалі з дзецьмі, кіраўніцтва федэрацыі абмяркоўвала баскетбольныя праблемы і дасягненні ў кожным рэгіёне. Пачалі ў лютым з Гомеля — радзімы лідараў беларускага баскетбола Настассі і Уладзіміра Верамеенкаў, Аляксандра Семенюка і Андрэя Рагозенкі. Затым быў Гродна — другая сталіца беларускага баскетбола. Семінар у Віцебску, горадзе, які лічыцца радзімай беларускага баскетбола, быў сімвалічны і святочны. Ён адкрыў серыю мерапрыемстваў, прысвечаных 100-годдзю гульні ў нашай краіне. Пачынаючы з семінара ў Магілёве, юныя баскетбалісты змаглі адчуць сябе дарослымі спартсменамі, адпрацаваўшы дзве трэніроўкі ў дзень. Спартсмены Мінскай вобласці паказалі свае здольнасці на семінары ў Маладзечне. Апошнім пунктам баскетбольнага турнэ стаў Брэст, яго і наведала карэспандэнт «Звязды».

Галоўная мэта — гулец

У 2021 годзе крок у будучыню робяць не толькі юныя баскетбалісты, але і іх трэнеры. Як расказала генеральны сакратар — выканаўчы дырэктар Беларускай федэрацыі баскетбола Настасся Марыніна, сёлета арганізатары вырашылі «сфакусіравацца на трэнерах, якія працуюць з дзецьмі, бо гэта самыя галоўныя кавалі баскетбольных талентаў». Мэта праекта — павышэнне прафесіяналізму трэнераў і агляд самых перспектыўных баскетбалістаў 2009—2010 гадоў нараджэння. Адказвае за гэта сербскі спецыяліст Златан Першыч — галоўны трэнер беларускай жаночай нацыянальнай зборнай U-18, трэнер баскетбольнага клуба «Гарызонт».

«На кожным семінары я бачыў шмат зацікаўленых маладых трэнераў. І я рабіў акцэнт менавіта на работу з імі, бо ў нас адзіная мэта — выхаваць таленавітых ігракоў. Я паказваў практыкаванні дзецям, мае памочнікі дапамаглі іх выконваць. А я тлумачыў трэнерам, навошта патрэбна тое ці іншае практыкаванне. Я працую па методыцы, якая выкарыстоўваецца ў Сербіі. Згодна з ёй, праз кожнае практыкаванне мы адпрацоўваем некалькі элементаў — фундаментальных для ўсяго баскетбола. І калі мы зможам іх дасканала адпрацаваць, спартсмены засвояць усе практыкаванні, у будучыні мы збяром моцныя нацыянальныя зборныя U-16, U-18, U-20 і напрыканцы дарослыя каманды. Баскетбол — гэта піраміда, якая складаецца з трэнераў, гульцоў, праграм падрыхтоўкі. Мы плануем стварыць агульную праграму падрыхтоўкі, у цэнтры якой будзе гулец», — расказаў Златан Першыч.

Гледзячы на працу Златана на трэніроўцы, здаецца, што ён можа знаходзіцца ў некалькіх пунктах спартыўнай залы адначасова. Вось ён малюе спартсменам схему чарговага практыкавання, і праз імгненне дзеці весела і апантана яго выконваюць. А Златан у гэты час тлумачыць трэнерам сутнасць практыкавання і кантралюе, як яно выконваецца. Нічога дзіўнага тут няма: у баскетболе кожная секунда мае значэнне. Гэта адзін з законаў гульні, якому трэнер навучыў удзельнікаў семінара ў Брэсце.

На заўвагу аб тым, што на пляцоўцы ён здаецца жорсткім трэнерам, Златан усміхаецца: «У мяне проста такі характар, балканскі менталітэт. Трэнер павінен накіроўваць сваю энергію на гульца. Калі спартсмен яе адчувае, то працуе лепей. Мы працуем па дзве гадзіны, паміж трэніроўкамі даволі вялікі перапынак, і ў дзяцей прападае канцэнтрацыя. Але калі на іх крыху прыкрыкнуць, то прачынаюцца і пачынаюць працаваць. Я рабіў усё, каб дзецям было камфортна, каб ім спадабалася, але каб не расслабляліся».

Зразумела, за дзве трэніроўкі немагчыма поўнасцю ахапіць усе тонкасці баскетбола. Таму галоўнымі тэмамі семінара сталі атака і абарона падчас матча. Як падкрэслілі трэнеры-ўдзельнікі, гэта самыя важныя і цяжкія элементы ў рабоце з дзецьмі. «Абарона — самае галоўнае. Дзецям цяжка навучыцца гуляць у абароне, а ўмець гэта трэба з самага малога ўзросту. Усе разумеюць, як гуляць у нападзенні, усе разумеюць, як гэта рабіць. А з абаронай цяжэй. Спадзяюся, з дапамогай такіх семінараў у многіх спартсменаў і трэнераў гэта праблема вырашыцца. Мы ж расцём разам са сваімі баскетбольнымі дзеткамі, разам з імі вучымся і, веру, будзем разам перамагаць», — падзялілася баранавіцкі трэнер Настасся Раскопа.

«Я адразу сказаў трэнерам, што сёння яны могуць атрымаць інфармацыю з любых крыніц. І я іх папярэдзіў, што магу паказваць тое, што яны ўжо ведаюць. Але яны пакуль не знаёмы з поўнай методыкай, па якой я працую і якой хацеў іх навучыць. Мы пачынаем з практыкаванняў просценькіх і паступова прыходзім да больш складаных, якія складаюцца з маленькіх. Я не імкнуўся паказваць трэнерам мноства рэвалюцыйных практыкаванняў. Мая задача — даць ім разуменне методыкі работы з ігракамі гэтага ўзросту, мы па гэтай методыцы ў Сербіі працуем. Зараз можна знайсці мільён розных практыкаванняў, а як іх выкарыстоўваць на трэніроўцы маленькіх дзяцей — заўсёды пытанне. І калі мы да гэтага пытання падбяром правільную методыку, тады будзе вынік. Я не ўпэўнены, што дзеці, якія адразу выконваюць пікавае практыкаванне, валодаюць інфармацыяй і выкарыстоўваць астатнія маленькія, але важныя элементы. У розных зборных бачу мноства цікавых ігракоў, якія прапускаюць важныя дробязі, што ўплываюць на гульню ў цэлым», — растлумачыў Златан.

У дарослым спорце мужчынскі і жаночы баскетбол — дзве розныя гульні, аднолькава цікавыя і захапляльныя, але розныя па тэхніцы і сіле. Эксперты адзначаюць, што мужчынскі баскетбол больш моцны, у матчах больш спадаў і пад'ёмаў. А дзяўчаты робяць стаўку не на сілу, а на тэхніку, і гульня атрымліваецца больш вытанчанай і менш парывістай. Зразумела, што гэтыя асаблівасці патрабуюць розных сістэм падрыхтоўкі. У Брэсце, як і іншых гарадах, крок у будучыню хлопчыкі і дзяўчынкі рабілі разам. Па словах Златана Першыча, у 10-11 гадоў розніцы паміж гульцамі амаль няма: «Зараз наша задача — закласці ў кожнага спартсмена правільную базу. Яна агульная, тым больш для пачынаючых баскетбалістаў. Гледзячы на дзіця дзесяці гадоў, цяжка сказаць, атрымаецца з яго добры баскетбаліст ці не. Яны вельмі хутка растуць і пастаянна мяняюцца. Напрыклад, у перыяд пубертату ў дзяўчат раней спыняецца рост, чым у хлопчыкаў, змяняецца фізіялогія. Цяжка прадказаць, хто як вырасце. Наша методыка пабудавана ў адпаведнасці з асаблівасцямі здароўя ў гэтым узросце. Калі дзяцей правільна трэніраваць, у іх не будзе траўм і яны вырастуць моцнымі гульцамі. І трэнер павінен рабіць для гэтага ўсё магчымае».

Першы крок да трэнерскай кар'еры

Інфармацыя, атрыманая на семінары, аказалася актуальнай як для пачынаючых трэнераў, так і для ўжо вопытных настаўнікаў. «Самае галоўнае, што Златан вельмі даступна ўсё тлумачыў. Ён паказаў мноства новых дэталяў, якія нам дапамогуць у развіцці. Галоўнае адкрыццё — асаблівасці падрыхтоўкі ног дзяцей. Гэта падмурак усёй баскетбольнай падрыхтоўкі, усіх рухаў і практыкаванняў. Сам такія практыкаванні не выкарыстоўваў раней, але зараз буду ўключаць іх у свае трэніроўкі», — расказаў пінскі трэнер Андрэй Бялько.

Галоўны трэнер жаночай «маладзёжкі» (зборнай U-20), настаўнік брэсцкага клуба «Вікторыя» Надзея Камянец, упэўнена, што праект «Крок у будучыню» аднолькава патрэбны маладым гульцам і іх трэнерам: «Для маладых спецыялістаў такія семінары абавязковыя. Гэта вельмі добры вопыт, які стане першым крокам да выдатнай трэнерскай кар'еры. І для дасведчаных спецыялістаў семінар — добрая магчымасць успомніць, што ўсё новае — добра забытае старое».

Семінар «Крок у будучыню» застанецца з удзельнікамі надоўга і працягнецца ў кожнай баскетбольнай секцыі. Арганізатары падарылі трэнерам флэшку, дзе сабраны ўсе неабходныя практыкаванні, усе атрымалі метадычныя матэрыялы. Калегі з Расіі прапанавалі сучасныя і якасныя дапаможнікі. Усе ўдзельнікі семінара атрымаюць перакладзены сербскі падручнік.

Будучыя Джорданы

Акрамя тлумачэння практыкаванняў, Златан Першыч правяраў веданне сусветнага і беларускага баскетбола. Хто з еўрапейцаў зараз гуляе ў NBA (мужчынская прафесійная баскетбольная ліга. — Заўв. «Зв.»)? Колькі мячоў за адзін матч закідваў легендарны Майкл Джордан? А якія паказчыкі былі ў знакамітага беларускага гульца Аляксандра Кудраўцава? Дарэчы, «беларускі Джордан» Аляксандр Кудраўцаў, які таксама выступаў на пазіцыі атакуючага абаронцы, — пастаянны ўдзельнік семінараў «Крок у будучыню». Зараз экс-капітан мужчынскай нацкаманды працуе менеджарам жаночай зборнай і перадае вопыт сваім юным калегам.

Напрыканцы семінара юныя баскетбалісты трэніраваліся быць спартыўнымі кіраўнікамі ці журналістамі — задавалі свае пытанні Златану Першычу і Аляксандру Кудраўцаву. Дзеці цікавіліся, якім павінен быць ідэальны баскетбаліст, якая ў яго павінна быць фігура, у якім узросце трэба пачынаць гуляць. Златан і Аляксандр расказалі пра пачатак сваіх баскетбольных кар'ер, самыя значныя спаборніцтвы, колькасць трохачковых і штрафных кідкоў за адзін матч, траўмы і хобі. Будучыя кіраўнікі і журналісты на баяліся задаваць правакацыйныя пытанні наконт прайграных матчаў, няўдач, грошай. «Трэба любіць тое, што робіш, незалежна ад заробку. Грошы дапамагаюць яшчэ лепш выконваць сваю працу. Мне было цікава спаборнічаць, я атрымліваў задавальненне ад баскетбола і хацеў быць найлепшым. Чаго і вам жадаю», — адказваючы на пытанне Дашы з Брэста, Аляксандр Кудраўцаў агучыў яшчэ адзін важны пасыл ідэі праекта «Крок у будучыню».

Традыцыйна семінары «Крок у будучыню» заканчваюцца конкурсам баскетбольнага майстэрства, своеасаблівай кантрольнай работай. У Брэсце лепш за ўсіх яе выканалі Алег Салей (Брэст) і Дар'я Раманчык (Брэсцкі раён). Падарункі атрымалі і спартсмены, якія занялі ў конкурсе другія месцы, — Акім Папко і Вікторыя Аляксандрава (абое з Брэсцкага раёна). Найлепшыя спартсмены з кожнага семінара выступяць у фінальным рэспубліканскім туры.

«Падчас нашага падарожжа па Беларусі мы ўбачылі мноства цікавых гульцоў. Параўноўваць дзяцей у розных гарадах цяжка, тым больш я мала з імі працаваў. Але іх аб'ядноўвае жаданне вучыцца. Я ўпэўнены: многія з іх застануцца ў баскетболе», — адзначыў Златан Першыч. І прызнаўся, што яму вельмі падабаецца працаваць менавіта з маленькімі баскетбалістамі: «Працуючы з маладымі ігракамі, я бачу, як яны развіваюцца, прагрэсіруюць. І сэрца напаўняецца такой радасцю, калі бачыш іх прагрэс і поспехі!»

Валерыя СЦЯЦКО, г. Брэст

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Захаваць. Нельга знесці

Захаваць. Нельга знесці

Знакі прыпынку нарэшце расстаўлены.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.