Вы тут

Іза Заслонава: Тата проста не мог перамагчы тое, што ім рухала


Гісторыю жыцця і гераічнага подзвігу Канстанціна Сяргеевіча Заслонава ведае не адно пакаленне. Ён — камандзір партызанскага атрада ў Оршы, Герой Савецкага Саюза — прыклад мужнасці і гераізму для многіх. Але гэты чалавек таксама быў сынам, мужам, бацькам. Аднак гэтыя факты біяграфіі ў пэўнай меры сыходзяць на другі план, хоць не пакідае думка: а можа, без абставін асабістага жыцця і не было б таго Героя, якому цяпер прысвячаюць фільмы, пра якога пішуць кнігі і складаюць песні. Сваё бачанне біяграфіі бацькі ёсць і ў яго дачкі Ізы Заслонавай. Яе кніга «Памяць бацькі», якую аўтар пазней перавыдала пад назвай «Героямі нараджаюцца», распавядае пра яго жыццёвы шлях і дае магчымасць убачыць чалавека, якому было наканавана шмат выпрабаванняў, але ён паспеў за кароткі час зрабіць важкі ўклад у гісторыю краіны, хоць і паплаціўся за гэта ўласным жыццём і пакінуў сям'ю без моцнага пляча...


К. С. Заслонаў у Маскве пасля вяртання з Далёкага Усходу (1934 год).

— Пра Канстанціна Заслонава — яго мы ў сям'і завём «наш дзед» — складзена шмат песень, паэм, вершаў. Памятаю, я слухала некаторыя з іх падчас святкавання 100-годдзя бацькі і плакала. Столькім людзям, і нават зусім юным, ён запаў у сэрца.

І я пішу для таго, каб людзі чыталі і разумелі, для чаго аддаў жыццё мой бацька. Ён верыў у светлую будучыню, але ўсведамляў, што толькі настойлівая праца можа нас туды прывесці. Ён настолькі ў гэта верыў... Калі ўжо рыхтавала кнігу пра бацьку да перавыдання, то азнаёмілася са шматлікай літаратурай пра прызначэнне. Аказваецца, усё ў нашым жыцці наканавана. Можа, заўважалі: калі з'яўляецца вострая неабходнасць у нечым, то абавязкова чалавек патрэбнае вынаходзіць. Тая ж гісторыя і з героямі. Я веру ў тое, што мой бацька быў «запланаваны» вышэйшымі сіламі такім героем. І кожны перыяд яго жыцця таксама з'яўляецца подзвігам. Ёсць жа яшчэ і такая рэч, як подзвіг кожнага дня, калі чалавек пераадольвае сябе, уласнае «не хачу» і «не ўмею», а потым гэтыя маленькія крокі перарастаюць у вялікія здзяйсненні. Але ніхто не ведае, што атрымаецца ў выніку. Таму я і ўнесла змяненні ў назву кнігі і ў некаторыя раздзелы. Пры напісанні кнігі я адкрывала для сябе тату наноў. Усё з нуля, паступова па палічках
раскладала, аналізавала...

— Вывучаючы біяграфію вашага бацькі, дакладна разумееш: ён з тых, для каго праца была ў прыярытэце. Як гэта адбівалася на сям'і?

— Тады будаваўся сацыялізм, новая краіна, і ўсе былі напоўнены энтузіязмам. І для бацькі было самае галоўнае, што сваёй працай ён спрыяў уздыму краіны. Яго ж куды толькі не пасылалі на працу. Супалі час і асоба... А вось маме з двума дзецьмі на руках пры адсутнасці бацькі было складана. У тым ліку і пасля яго сыходу. Аднак у рэшце рэшт усе зразумелі і прынялі, што, відаць, іначай не магло быць. Бо, па-першае, у ім была закладзена патрэба подзвігу, а па-другое, трэба было прабачаць, таму што мама, хоць і папракала бацьку, але моцна яго кахала. Тата проста не мог перамагчы тое, што ім рухала.

— Вы не думалі, як бы магло скласціся ўсё, калі б лёс Канстанціна Заслонава быў іншы?

— У дзяцінстве такое здаралася, але з узростам многае бачыцца ў іншым ракурсе, з іншых пазіцый. Цяпер мне дакладна стала ўсё зразумела, і я яго выбар цалкам падтрымліваю.

— А ваша мама ў чым для вас стала прыкладам?

— Маці — жанчына з няпростым і неадназначным лёсам. Але для мяне яна — чалавек, які змог выстаяць і даў нам, дзецям, адукацыю, падняў нас. Вядома, ёсць шмат момантаў, у якіх я з ёй не згаджалася, але тое проста жыццёвыя дробязі ў параўнанні з тым, праз што ёй давялося прайсці…

Сям'я К. С. Заслонава: жонка — Р. А. Заслонава з дочкамі Музай (зверху) і Ізай (1946 год).

— Дарэчы, пра адукацыю, вы пайшлі вучыцца ў медыцынскі інстытут, але па жыцці рэалізоўваеце сябе як мастак і пісьменніца...

— Мне тады здавалася, што я павінна авалодаць чымсьці такім, што дазволіць мне эфектыўна праявіць сябе. Хацелася ведаць, што я магу сама аказваць дапамогу людзям. Хоць я магла паступіць і на літаратурны, і на гістарычны факультэта. Думала, што менавіта медыцынская спецыяльнасць дасць мне магчымасць на нешта ўплываць самой. Потым жа пераканалася, што памылілася, бо мы можам праяўляць сябе і дапамагаць іншым не толькі з дапамогай медыцыны. Тым больш тады я ўжо выйшла замуж за дызайнера, які хутка перацягнуў мяне на бок мастацтва. Ведаеце, я, калі пісала дысертацыю ў медыцынскім, то хацела даведацца, як можа чалавек спраўляцца з павышанымі нагрузкамі. І назірала за спартсменкамі — вясляркамі і веласіпедысткамі. У мяне чалавек працаваў з пульсам 314 удараў у хвіліну. Я прыйшла тады да высновы, што магчымасці чалавечага сэрца бязмежныя. А потым адшукала ў навуковых працах пацвярджэнне таго, што ў прынцыпе чалавечыя магчымасці бязмежныя. Мы нават не падазраём, колькі ўсяго можам зрабіць.

— Чытала, што ваш тата закахаўся ў маму з першага погляду. У вас з мужам гісторыя паўтарылася?

— Так, мы пазнаёміліся 7 лістапада. Напярэдадні святочнага вечара я пашыла сабе сукенку, бо тады яшчэ не было такога выбару адзення, як цяпер. Але зарадзіў дождж, я спатыкнулася і ўпала. Потым мы з дзяўчатамі ў інтэрнаце ратавалі маю сукенку, а ўжо на самім вечары я пазнаёмілася з будучым мужам. Ён запрасіў мяне на танец, а потым вызваўся правесці дадому. Мне ён з першай сустрэчы вельмі спадабаўся. Я заўсёды звяртаю ўвагу на вочы людзей, а ў майго мужа вялікія карыя вочы, і таму падумала, што гэта вельмі светлы чалавек.

— І пасля муж паўплываў на вашу рэалізацыю сябе ў мастацтве?

— Мы размаўлялі з ім пра гэта. Плюс ён часам браў падпрацоўкі, калі аздабляў нейкія памяшканні. Я яму выклікалася дапамагаць, і ў працэсе ўсяму хутка навучылася. А потым вырашыла паспрабаваць зрабіць нешта сама. І скажу, што самае галоўнае — уменне бачыць прыгажосць ва ўсім. Недарэмна ж сказана: «Усведамленне прыгажосці ўратуе свет». Я самавучка. Ведаеце, многія часта спісваюць маё ўменне маляваць на гены, але я проста ведаю, што мы трапляем у тое асяроддзе, якое дазваляе нам лепш за ўсё развівацца і рэалізоўваць свае таленты. Таму, лічу, кожнаму ў нашай сям'і пашанцавала з умовамі, якія дазволілі раскрыць сябе.

— У вашым творчым саюзе ці ўзнікала калі творчая рэўнасць?

— Двум мастакам цікава і лёгка жыць разам. І ў мяне ніколі не ўзнікала пачуцця творчай рэўнасці, я, хутчэй, наадварот, заўсёды радавалася поспехам мужа, бо ўсведамляю, што ён прафесіянал і лепш і прыгажэй за мяне ўсё робіць. А я ніколі не вучылася жывапісу — проста імкнулася працаваць як мастакі.

— Ваш сын і ўнук таксама звязалі жыццё з мастацтвам. Скажыце, што вы думаеце пра сучасных творчых людзей?

— Любая творчасць — гэта цудоўна! І няхай як мага больш будзе тых, хто імкнецца думаць, ствараць, аналізаваць і дэманстраваць гэта праз мастацтва. Мы ўсе павінны ўдасканальвацца, і выдатна, калі ёсць магчымасць падзяліцца тым, што ведаеш. Я таксама імкнуся данесці свае веды і творчасць да людзей. Бо гэта тое, чым можна змяніць свет і саміх сябе. Тата таксама хацеў змяніць свет да лепшага.

— Скажыце, той факт, што вы дачка Героя, дапамагаў ці перашкаджаў па жыцці?

— Часцей перашкаджаў, бо патрэбна была адпавядаць. Людзям жа часта здаецца: калі ты з такой сям'і, то табе ўсё дадзена, але ніхто не ведае, як цяжка нам жылося. Разам з тым, не дай Бог табе недзе аступіцца — адразу заўважаць і асудзяць...

Алена ДРАПКО

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем'і і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.