Вы тут

Мсціслаўскі Суздаль або бялыніцкае Заазер'е?


Як аўтар праекта «Вандроўка патрыёта» магу адказна сказаць, што паглядзець на Магілёўшчыне ёсць што. Вопыт кароткіх падарожжаў па невялічкіх гарадках і вёсках паказаў, што прыпыніцца на дзень-два, нават калі ты турыст-адзіночка, ёсць дзе. На раённых сайтах можна знайсці і адрасы гасцініц або аграсядзіб, і славутасці канкрэтнай тэрыторыі, і нават кароткую гістарычную даведку. Я, напрыклад, дагэтуль жыву пад уражаннем чавускага Міжрэчча з яго казацкім паходжаннем, хоцімскага парку атракцыёнаў з іх яшчэ часоў Савецкага Саюза колам агляду і «Вясёлымі горкамі», мсціслаўскага Суздаля з яго сярэдневяковымі пабудовамі, самабытнага Бабруйска, якім захапляўся бессмяротны герой рамана Ільфа і Пятрова Шура Балаганаў. І няхай у патрыярхальных куточках нашай глыбінкі крыху кульгае сэрвіс, дух канкрэтнага населенага пункта, яго таямніцы, якія так прыемна знаходзіць і адкрываць, вартыя таго, каб пра іх даведацца.


Хоцімская жамчужына — сабор Святой Тройцы.

І нават з асабістым экскурсаводам

Пандэмія вельмі моцна ўдарыла па турыстычнай галіне, але не бывае дрэннага без добрага. У нас з'явілася магчымасць ацаніць свой унутраны турыстычны патэнцыял. А паглядзець ёсць што. На тэрыторыі Магілёўскай вобласці размешчана 1079 аб'ектаў гісторыка-культурных каштоўнасцяў, у тым ліку 797 помнікаў археалогіі, 130 — гісторыі, 9 — мастацтва, 129 — архітэктуры, 1 — горадабудаўніцтва і 13 каштоўнасцяў нематэрыяльнай спадчыны. І хоць турфірмы не трашчаць ад наплыву жадаючых арганізавана азнаёміцца з роднай спадчынай, турыстычны рух ажывіўся. Знаўцы гэта ацэньваюць па росце попыту на аграсядзібы. Іх, дарэчы, у вобласці 245.

Да паслуг тых, хто хоча больш ведаць родны край, сайт упраўлення спорту і турызму Магілёўскага аблвыканкама. Тут жа адрасы з тэлефонамі, дзе можна прыпыніцца, або, напрыклад, узяць на пракат спартыўны інвентар. Каб заахвоціць народ, існуюць зніжкі.

— Укаранёны дысконтныя праграмы для спартыўных каманд, распрацаваны туры выхаднога дня, карпаратыўныя, дзейнічае сістэма зніжак і гарачых прапаноў, — удакладняе намеснік начальніка ўпраўлення спорту і турызму Магілёўскага аблвыканкама Вадзім Брэжэзінскі. — Усё гэта робіцца ў мэтах стымулявання турыстычнай галіны і прадугледжана планам развіцця ўнутранага турызму да 2025 года. Распрацоўваюцца дарожныя карты па аграэкатурызме, гастранамічным, дзелавым, культурна-пазнавальным, настальгічным і іншых відах турызму. Летась спіс экскурсій папоўнілі новыя маршруты па Бабруйску, Горацкім раёне з наведаннем найстарэйшай у Беларусі метэастанцыі, распрацаваны цікавы турыстычны маршрут «Уздоўж прыгажуні Друці да сівога Дняпра». А на тэрыторыі экатуркомплексу «Мікалаеўскія сажалкі» ў Круглянскім раёне, куды любяць прыязджаць адпачываць разам з дзецьмі, зроблены парк атракцыёнаў з надзіманымі гульнявымі комплексамі, батутамі, горкамі, арэлямі і іншымі каруселямі.

Не ўбаку ад развіцця турызму знаходзяцца і музеі вобласці. Яны ствараюць тэматычныя і прэзентацыйныя відэаролікі, інтэрактыўныя і віртуальныя туры, праводзяць майстар-класы ў рэжыме анлайн. Усё больш папулярнай становіцца дэманстрацыя музейных экспанатаў з дапамогай QR-кодаў. Магілёўскі абласны мастацкі музей імя П. Масленікава рэалізоўвае адукацыйныя платформы «Мастацтва фрэскавага жывапісу» і «Мастакі Магілёўшчыны».

Па месцах баявой славы

Сёння ў школ і іншых навучальных устаноў вельмі запатрабаваныя вандроўкі патрыятычнай накіраванасці. І кожнаму з 21 раёна вобласці тут ёсць што прапанаваць. Маршруты «Буйніцкае поле» і «23 дні мужнасці і славы» знаёмяць з подзвігам абаронцаў Магілёва. Гэтыя падзеі ваенных гадоў апісаў у трылогіі «Жывыя і мёртвыя» расійскі пісьменнік Канстанцін Сіманаў. Клічаўскі раён асацыіруецца з Усакінскімі лясамі — адной з самых буйных партызанскіх зон на тэрыторыі Беларусі. На канец 1942 года яна складала 1,9 тысячы квадратных кіламетраў, а на пачатак 1944-га — амаль тры тысячы квадратных кіламетраў. У Хоцімскім раёне каля вёскі Горні ўвекавечаны ў высачэзнай скульптуры вершніка на кані подзвіг 112-га горна-кавалерыйскага палка 13-й арміі. Мужныя абаронцы загінулі тут падчас няроўнай сутычкі з ворагам у жніўні 1941-га. Цікавыя маршруты на ваенную тэматыку прапануюць у Бялыніцкім, Горацкім, Быхаўскім і іншых раёнах. У аграгарадку Леніна Горацкага раёна знаходзіцца музей савецка-польскай ваеннай садружнасці. Тут у баявых дзеяннях удзельнічала 1-я Польская пяхотная дывізія імя Т. Касцюшкі. Гэта быў першы сумесны вопыт удзелу ў вайне ўзброеных сіл Польшчы і СССР. А пад Быхавам знаходзіцца знакаміты на ўсю Беларусь мемарыяльны комплекс «Лудчыцкая вышыня». На штучна створаным высокім кургане ўстаноўлена сімвалічная фігура 10-метровага быліннага Баяна з гуслямі. Застыўшы ў камені, ён спявае вечную песню тым, хто склаў свае галовы на палях бітвы. Каля яго падножжа — сцяна-стэла з гарэльефамі шасці Герояў Савецкага Саюза, вышыня кожнай з якіх складае 2,5 метра.

На Блакітнай крыніцы ў Слаўгарадзе ўшанавалі ў дрэве хрысціцеля Русі Уладзіміра Чырвонае Сонейка.

Чыгірынскі кластар

На мяжы Кіраўскага і Быхаўскага раёнаў, у пойме ракі Друць, знаходзіцца буйное вадасховішча Чыгірынка. Аматарам рыбалкі і адпачынку на прыродзе яно знаёма па музычным фестывалі «Вялікая бард-рыбалка». Нядаўна ўрад Беларусі вызначыў гэтае месца як адно з найбольш перспектыўных для развіцця. Вядзецца распрацоўка праекта «Генеральны план зоны адпачынку рэспубліканскага значэння «Чыгірынка», які прадугледжвае стварэнне турыстычнага кластара. Паралельна зону развівае быхаўскі фонд «Устойлівы рэгіён». Яго ініцыятыва «Чыгірынскі кластар: партнёрства для эканамічнага росту» рэалізоўваецца ў рамках праекта ЕС-ПРААН «Падтрымка эканамічнага развіцця на мясцовым узроўні ў Рэспубліцы Беларусь». Яшчэ адзін праект «Новы погляд на экатурызм» будзе ўвасоблены ў жыццё пры падтрымцы Праграмы малых грантаў Глабальнага экалагічнага фонду на працягу наступных двух гадоў.

Але адкладваць падарожжа не варта. Ужо сёння шэраг аграсядзіб Быхаўскага і Кіраўскага раёнаў запрашаюць адпачыць з карысцю ў гэтым цікавым куточку Магілёўскай вобласці. Тут знаходзіцца шмат прывабных месцаў, куды варта зазірнуць. Напрыклад, вёска з цікавай назвай Баркалабава, у непасрэднай блізкасці ад якой знаходзіцца жаночы Свята-Узнясенскі манастыр. Размешчаны ён у міжрэччы старога рэчышча Дняпра і ракі Лахва на пясчаным астраўку. Менавіта тут быў створаны ўнікальны помнік старажытнаславянскай пісьменнасці Баркалабаўскі летапіс. Паломнікі едуць сюды з надзеяй прыкласціся да цудатворнага абраза Баркалабаўскай Божай Маці, якому ўжо не адна сотня гадоў.

На тэрыторыі Кіраўскага раёна знаходзіцца ўнікальны помнік архітэктуры ХVІІІ—ХІХ стагоддзяў Жыліцкі палацава-паркавы ансамбль. Нягледзячы на тое, што рэстаўрацыйныя работы па яго аднаўленні працягваюцца, ёсць магчымасць убачыць частку ўжо вернутых да жыцця будынкаў. У адным з іх размяшчаецца Жыліцкі гістарычны комплекс-музей. Кіраўскі раён захоўвае памяць і пра ахвяр фашызму. Летась у вёсцы Боркі быў адкрыты маштабны мемарыяльны комплекс «Памяці спаленых вёсак Магілёўскай вобласці». Скульптурныя кампазіцыі, якія тут пабудаваны, вяртаюць у той страшны летні дзень 1942 года, калі нямецкія карнікі спалілі тут амаль 2000 чалавек. Беларускі пісьменнік Алесь Адамовіч апісаў гэтыя жахі ў кнізе «Карнікі», якая легла ў аснову аднаго з самых моцных фільмаў пра вайну «Ідзі і глядзі».

Ад Макаўя да рыцарскага фэсту

Ёсць на Магілёўшчыне і такія маршруты, куды рэгулярна фарміруюцца турыстычныя групы. Па словах дырэктара магілёўскага тураператара  «Магілёўаблтурыст» Алены Карпенкі, найбольшай папулярнасцю карыстаюцца Слаўгарадскі раён з яго Блакітнай крыніцай і Мсціслаўскі з яго сярэднявечнай архітэктурай. А ўсё таму, што гэтыя раёны маюць унікальныя брэнды, якія актыўна папулярызуюць. Мсціслаў добра вядомы па рыцарскім фэсце, які праходзіць тут на пачатку жніўня. У рыцарскіх забавах прымаюць удзел больш за 30 клубаў гістарычнай рэканструкцыі з усіх рэгіёнаў Беларусі і Расіі. На працягу двух фестывальных дзён горад жыве ў атмасферы сярэднявечных традыцый. Бугурты, парасячыя скачкі, турніры лучнікаў, горад майстроў, выставы — гэта толькі некаторыя мерапрыемствы з мноства іншых, якія тут праходзяць.

Унікальны драўляны храм у гонар святога Дзмітрыя Растоўскага

Нельга, прыехаўшы ў Мсціслаўскі раён, не пабываць у Пустынскім мужчынскім манастыры. Манастыр вядомы сваёй гаючай крыніцай. Паводле легенды, сын мсціслаўскага князя Альгерда Сямён нечакана аслеп, і вярнуць яму зрок не мог ніводны лекар той эпохі. Аднойчы ў сне да Сямёна з'явіўся старац і параіў знайсці Пустынскую крыніцу, каб абмыць вочы яе вадой. Сямён так і зрабіў, пасля чаго стаў бачыць.

Не менш вядомая цудатворная Блакітная крыніца, якая знаходзіцца ў Слаўгарадскім раёне. Рэлігійныя абрады на ёй праводзіліся яшчэ ў часы радзімічаў. А потым на ёй жа язычніцкае племя хрысціў ваявода князя Уладзіміра Чырвонае Сонейка — Ваўчыны Хвост. Гэта здарылася пасля таго, як войска ваяводы атрымала верх над радзімічамі ў бітве на рачулцы Пясчанцы. Гэта месца, дарэчы, знаходзіцца за некалькі кіламетраў ад Блакітнай крыніцы — у вёсцы Рудня. Сёння Блакітная крыніца стала цэнтрам заказніка «Слаўгарадскі». Турыстам тут прапануюць экскурсію па экасцежках, у тым ліку і на роварах. Займальнае падарожжа, між іншым. На Блакітнай крыніцы штогод 14 жніўня адзначаецца свята Макавей — Мядовы Спас. У гэты дзень праходзіць чын асвячэння вады, хрэсны ход, гучаць народныя песні і гудзе шматлюдны кірмаш.

Зараз папулярнасць набывае бялыніцкае Заазер'е, заказнік рэспубліканскага значэння, дзе знаходзіцца цэлы комплекс маляўнічых азёр. Па сутнасці, знайсці турыстычныя разыначкі можна ў любым раёне. І ў Магілёве гатовы распрацоўваць індывідуальныя маршруты нават для адзіночак. Або прапанаваць паслугі экскурсавода вандроўнікам на сваім аўто. Сёння можна адправіцца на своеасаблівую азнаямленчую экскурсію нават у санаторый. Пандэмія паўплывала на напаўняльнасць здраўніц, і тут гатовы прыняць кліентаў, у тым ліку на некалькі дзён. «Магілёўаблтурыст» спецыяльна распрацаваў праграму SРА-тураў на выхадныя. І яны карыстаюцца нязменным поспехам. Адным словам, wеlсоmе tо Mоgіlеv rеgіоn.

Нэлі ЗІГУЛЯ

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

«Прадам утульную кватэру, а куплю яшчэ лепшую». А пра падаткі вы не забыліся?

«Прадам утульную кватэру, а куплю яшчэ лепшую». А пра падаткі вы не забыліся?

Адна мая добрая знаёмая вырашыла палепшыць свае жыллёвыя ўмовы — прадаць сваю двухпакаёвую кватэру і купіць трохпакаёвую.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

БЛІЗНЯТЫ. Калі ёсць цікавыя ідэі, то менавіта цяпер яны будуць запатрабаваныя і нарэшце ажыццёвяцца. Тыдзень прынясе знаёмствы з новымі людзьмі, спатканні, вандроўкі і шмат яркіх уражанняў. Асабістае жыццё рэзка зменіцца, прычым менавіта так, як вы марылі. Вы больш не будзеце самотныя, сітуацыя вырашыцца на вашу карысць.

Грамадства

Ці варта засцерагацца ад вяртання анамальнай спякоты? Дзмітрый Рабаў расказаў пра надвор’е на астатнюю частку лета

Ці варта засцерагацца ад вяртання анамальнай спякоты? Дзмітрый Рабаў расказаў пра надвор’е на астатнюю частку лета

«Верхавіна лета» прайшла, і ўжо мала хто памятае, што першая дэкада чэрвеня была халаднаватай і з замаразкамі.

Грамадства

Усё што трэба ведаць пра пляжны сезон

Усё што трэба ведаць пра пляжны сезон

У апошнія тыдні на краіну абрынулася небывалая спякота...