Вы тут

Таямніцы і адкрыцці. Цікавыя навіны з вобласці навукі


Колер цярпення

Высветлена прычына меншай успрымальнасці да болю ў рудавалосых

pixabay.com

Міжнародная група навукоўцаў устанавіла прычыну асаблівай адчувальнасці да болю ў жывёл з рудым мехам. На думку аўтараў даследавання, звесткі, атрыманыя ў ходзе эксперымента, карысныя таксама ў вывучэнні рэакцый людзей з рудымі валасамі. Вынікі адпаведнага даследавання апублікаваныя ў часопісе Scіence Advances.

Такім чынам, у жывёл, валасяное покрыва якіх мае рудую афарбоўку, назіраецца больш высокі болевы парог, а таксама павышаная адчувальнасць да апіёідных анальгетыкаў. Паводле даследавання, гэта звязана з асаблівымі відазмяненнямі рэцэптара меланакарціну 1 (MC1R) у рудых людзей і жывёл. Дадзены рэцэптар адказвае за больш высокі болевы парог, чым у людзей і жывёл з іншым колерам валасянога покрыва.

Змены ў функцыянаванні MC1R заснаваныя на паніжаных паказчыках складанага поліпептыду праапіёмеланакарціну. Дадзены поліпептыд расшчапляецца на розныя гармоны, адны з іх адказваюць за адчувальнасць да болю, а іншыя — за яго блакіраванне, чым абумоўлена фарміраванне неабходнага балансу.

Аднак у арганізме з паніжаным узроўнем дадзенага поліпептыду адбываецца выпрацоўка рэчываў, якія ўздзейнічаюць на перадачу датычных да блакіравання адчувальнасці да болю сігналаў апіёідных рэцэптараў. Такім чынам, нізкія гарманальныя паказчыкі відазмяняюць апіёідныя сігналы, павялічваючы тым самым болевы парог.

Аўтары работы лічаць, што ў жывёл і людзей такія механізмы функцыянуюць аналагічна. Таму атрыманыя вынікі могуць дапамагчы ў даследаванні натуральных працэсаў, якія ўплываюць на ўспрыманне болю, у прыватнасці для распрацоўкі анальгетыкаў, тлумачаць эксперты.


Арэхі ад вагі

Канадцы расказалі пра дыетычныя ўласцівасці міндалю

pixabay.com

Навукоўцы з універсітэта Таронта правялі даследаванне і высветлілі, што засваяльная каларыйнасць міндалю значна адрозніваецца ад яго названай каларыйнасці, у выніку чаго дадзены прадукт не спрыяе павелічэнню вагі. Пра гэта гаворыцца ў артыкуле, апублікаваным у часопісе Mayo Clіnіc Proceedіngs.

Спецыялісты правялі рандамізіраванае перакрыжаванае даследаванне, каб вывучыць 22 жанчын і мужчын з высокім узроўнем халестэрыну. Удзельнікі эксперымента прытрымліваліся дыеты, звязанай з нізкім утрыманнем насычаных тлушчаў і халестэрыну (NCEP Step-2). Так, першапачаткова ў іх рацыён дадалі 75 грамаў міндалю ў дзень, які яны павінны былі есці на працягу месяца. Пасля гэтага быў тыднёвы перапынак, а затым на працягу месяца ўдзельнікі даследавання елі палову порцыі міндалю, а таксама палову порцыі кексаў, харчовая каштоўнасць якіх не саступала міндалю па ўтрыманні клятчаткі, бялку і тлушчаў. Затым быў яшчэ адзін перапынак тэрмінам на тыдзень, пасля якога паддоследныя яшчэ месяц рэгулярна ўжывалі поўную порцыю кексаў.

У выніку навукоўцы прыйшлі да высновы, што пасля ператраўлівання ежы каля 20 працэнтаў калорый, якія былі атрыманы ў асноўным з тлушчу міндалю, застаюцца неабсарбіраванымі. У гэтай сувязі спажыванне калорый з рацыёну ў паддоследных скарацілася прыкладна на 2 працэнты. Акрамя таго, ніхто з іх не набраў вагу за час правядзення даследавання.

Па словах аднаго з аўтараў работы Стэфані Нішы, у даследаванні прымалі ўдзел людзі з высокім узроўнем халестэрыну, схільныя да рызыкі сардэчна-сасудзістых захворванняў, і гэта стала адным з унікальных яго аспектаў.

«Раней падобных даследаванняў не праводзілі сярод дадзенай групы насельніцтва, і гэта важна, таму што такім людзям трэба часцей есці арэхі, паколькі яны карысныя для сардэчна-сасудзістай сістэмы», — падкрэсліла Нішы.

Па выніках даследавання спецыялісты параілі людзям часцей есці міндаль, не асцерагаючыся павелічэння вагі. Высветлілася, што ён выдатна засвойваецца, а таксама змяшчае аптымальную колькасць карысных рэчываў: бялкоў, вітамінаў і мінералаў.


Крычаць не толькі ад болю і гневу

Навукоўцы назвалі шэсць эмоцый, якія перадаюцца крыкам

pixabay.com

Швейцарскія даследчыкі з Універсітэта Цюрыха правялі эксперымент і высветлілі, якія шэсць эмоцый чалавек перадае з дапамогай крыку. Вынікі апублікаваў часопіс PLOS Bіology.

Па словах спецыялістаў, людзі зрываюцца на крык па шэрагу прычын, і гэта не заўсёды з'яўляецца праявай страху. Навукоўцы вылучылі шэсць розных тыпаў крыку. Звязаныя яны з гневам і болем, задавальненнем і страхам, радасцю і смуткам. Аўтары даследавання падкрэслілі, што на «пазітыўныя» воклічы людзі рэагуюць хутчэй і дакладней. Атрыманыя вынікі даследавання спецыялісты палічылі дзіўнымі.

«Функцыі крыку, відавочна, у значнай ступені змяніліся ў людзей, і гэта ўяўляе сабой важны эвалюцыйны крок», — прыводзяцца словы кіраўніка даследавання Сашы Фрухольца.

Навукоўцы адзначылі, што людзі схільныя крычаць не толькі дзеля сігналу аб небяспецы, але і паведамляючы навакольным аб станоўчых эмоцыях.


Крывавы амфітэатр

У Турцыі выявілі гладыятарскую арэну часоў Рымскай імперыі

pixabay.com

Археолагі знайшлі рэшткі цудоўнай арэны рымскай эпохі, дзе маглі размясціцца да 20 тысяч гледачоў, якія назіралі за гладыятарскімі баямі і баямі дзікіх жывёл. Пра гэта распавяла Lіve scіence.

Як паведамляецца, арэна ўзростам 1800 гадоў была выяўленая на пагорках старажытнага горада Мастаура ў заходняй турэцкай правінцыі Айдын. Яе цэнтральная частка, дзе калісьці праходзілі «крывавыя шоу», на працягу стагоддзяў была пакрыта зямлёй і расліннасцю.

«Большая частка амфітэатра знаходзіцца пад зямлёй, а бачная частка пакрыта хмызнякамі і дрэвамі», — распавёў археолаг Мехмет Умут Тунцер.

Выявіўшы велізарны каменны мур, які ўздымаўся з-пад зямлі, каманда археолагаў неадкладна пачала расчыстку і вывучэнне ўчастка. Неўзабаве стала ясна, што арэна старая, датуецца прыкладна 200 г. н. э., гэта значыць, яна была пабудавана падчас дынастыі Северан, у якую ўваходзілі пяць імператараў, якія кіравалі паслядоўна з 193 па 235 г. н. э.

Большая частка падземнага збудавання арэны добра захавалася. «Яна трывалая, як быццам яе толькі што ўзвялі», — кажуць археолагі. Шматлікія наземныя збудаванні паваліліся, але ўсё яшчэ можна знайсці некалькі радоў сядзенняў, арэну, дзе змагаліся гладыятары, і падтрымлівальныя сцены.


Памерам з котку

У Кітаі знайшлі самы маленькі след сцегазаўра

pixabay.com

Яго выявіла міжнародная каманда палеантолагаў з ЗША, Германіі, Аўстрыі і Кітая. След даўжынёй усяго 5,7 сантыметра. Сама істота была памерам з котку, яна жыла больш за 100 мільёнаў гадоў таму.

На зямлі захаваліся сляды трох кароткіх, шырокіх і круглых адбіткаў пальцаў. Даўжыня следу дзіцяняці моцна адрозніваецца ад памеру адбіткаў дарослых сцегазаўраў: памеры іх слядоў, пакінутых на гэтай тэрыторыі, дасягаюць 30 сантыметраў.

«Раней мы знаходзілі скарочаныя сляды толькі ў тых дыназаўраў, якія хадзілі на дзвюх нагах», — адзначыў доктар Энтані Раміліа, адзін з удзельнікаў экспедыцыі.

Сяргей СТАРЫНАЎ

 

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Жыццё Юліі Пярцовай: Шчыры аповед пра сям’ю, работу і пераадоленні нягод

Жыццё Юліі Пярцовай: Шчыры аповед пра сям’ю, работу і пераадоленні нягод

У прамым эфіры тэлеканала «Беларусь-1» Юлія расказвае аб падзеях у Беларусі.

Калейдаскоп

Як добра вы памятаеце ўсе Канстытуцыі Беларусі? Тэст

Як добра вы памятаеце ўсе Канстытуцыі Беларусі? Тэст

За адно стагоддзе Беларусь жыла па пяці розных Асноўных Законах.