Вы тут

Наталля Качанава: Аб'ядноўваючы свой патэнцыял, мы спрыяем ўмацаванню суверэнітэту і незалежнасці нашых краін


Аб гэтым заявіла старшыня Савета Рэспублікі на пленарным пасяджэнні VIII Форума рэгіёнаў Беларусі і Расіі, якое праходзіць сёння. Пленарнае пасяджэнне праходзіць у фінальны, трэці дзень правядзення Форуму, які праходзіць у рэжыме анлайн. Тэма яго — «Навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва Расіі і Беларусі ў эпоху лічбавізацыі»


Пагадненні на ўсіх узроўнях

— Форум стаў адным са знакавых падзей у жыцці дзвюх краін і традыцыйна выклікае цікавасць нашых брацкіх народаў. Дзякуючы яму ўмацоўваюцца як добрыя чалавечыя адносіны, так і міждзяржаўны дыялог, — падкрэсліла Наталля Качанава.

Яна звярнула ўвагу, што гэты ўнікальны праект сёння з’яўляецца эфектыўнай пляцоўкай для шырокамаштабнага міжрэгіянальнага ўзаемадзеяння.

Па меркаванні спікера верхняй палаты парламента,сустрэчы на беларускай і расійскай зямлі заўсёды адрозніваліся асаблівай цеплынёй, канфідэнцыйнасцю і, што важна, — высокай выніковасцю.

— Сведчанне таму — шматмільённыя кантракты, стварэнне сумесных вытворчасцяў, рэалізацыя сумесных праектаў, — акцэнтавала ўвагу Наталля Качанава. — Падчас Форуму заключана каля 50 пагадненняў аб супрацоўніцтве: міжурадавых, міжрэгіянальных, на ўзроўні арганізацый у розных сферах дзейнасці.

Яна расказала, што на пасяджэнні Савета дзелавога супрацоўніцтва гандлёва-прамысловых палат падпісана пагадненне аб стварэнні беларуска-расійскага дзелавога савета і выказала ўпэўненасць, што яго дзейнасць будзе спрыяць пашырэнню прамых бізнес-кантактаў, нарошчванню ўзаемнага гандлю і інвестыцый.

Моладзь, навука і інавацыі 

На думку спікера верхняй палаты парламента важным з’яўляецца тое, што ў мерапрыемствах Форуму прымае ўдзел моладзь. 

— Кіруючыя органы Палаты маладых заканадаўцаў пры Савеце Федэрацыі і Маладзёжнага савета пры Нацыянальным сходзе на сваім першым сумесным пасяджэнні заключылі пагадненне аб партнёрстве, якое паслужыць асновай для іх эфектыўнага разнапланавага ўзаемадзеяння, — пераканана яна. — Мы разлічваем, што маладзёжнае супрацоўніцтва стане важкім фактарам развіцця беларуска-расійскай інтэграцыі, будзе падсілкоўваць яе новымі ідэямі і ўмацоўваць справамі.

Трэба сказаць, што парадак дня кожнага форуму фармуюць найбольш актуальныя пытанні двухбаковых адносін. І тэма сёлетняга сугучная з адным з прыярытэтных напрамкаў саюзнага будаўніцтва -фарміраванне навукова-тэхналагічнай прасторы Саюзнай дзяржавы.

— Навука і інавацыі з’яўляюцца аднымі з ключавых фактараў забеспячэння нацыянальнай бяспекі. Аб’ядноўваючы свой патэнцыял, мы спрыяем ўмацаванню суверэнітэту і незалежнасці нашых краін, — пераканана Наталля Качанава. 

На яе пункт гледжання, галоўны рэсурс — у пабудове эканомікі ведаў — чалавек. І Беларусь ганарыцца тым, што не толькі захавала з савецкіх часоў высокі ўзровень адукацыі і навуковыя школы, але і асвоіла новыя напрамкі: IT, бія- і нанатэхналогіі, біяінфарматыкі.

— Патрэбы галін народнай гаспадаркі ў спецыялістах, здольных эфектыўна выкарыстоўваюць перадавыя тэхналогіі, імкліва растуць. Таму так важна аб’яднаць намаганні Беларусі і Расіі ў забеспячэнні апераджальных тэмпаў развіцця кадравага патэнцыялу, — падкрэсліла спікер верхняй палаты парламента. 

Дарэчы, падводзячы вынікі VII Форуму, бакі выступілі за актыўнае выкарыстанне лічбавых тэхналогій у падрыхтоўцы кадраў, запатрабаваных эканомікай, навучэнцаў і маладых навукоўцаў — для навуковай дзейнасці. І сёння беларускія ВНУ ўзаемадзейнічаюць з універсітэтамі і даследчымі арганізацыямі практычна ўсіх рэгіёнаў Расіі.

Акрамя таго, развіваюцца кантакты і ў акадэмічным асяроддзі. У прыватнасці, беларускімі і расійскімі навукоўцамі ствараюцца сумесныя навуковыя лабараторыі і навукова-вытворчыя цэнтры. Акадэміямі навук дзвюх краін распрацаваны суперкамп’ютары і прыкладныя праграмныя прадукты, унікальныя ДНК-тэхналогіі для медыцыны і сельскай гаспадаркі.

Старшыня Савета Рэспублікі звярнула ўвагу на тое, што зараз вядзецца падрыхтоўка дарожнай карты ў галіне фундаментальных даследаванняў. Сумесна з навукоўцамі Нацыянальнага даследчага цэнтра «Курчатаўскага інстытута» забяспечваецца цеснае супрацоўніцтва ў галіне ядзерных тэхналогій. Дзейнічаюць Камісія па фарміраванні адзінай навукова-тэхналагічнай прасторы Саюзнай дзяржавы, Расійска-беларускі фонд венчурных інвестыцый.

— Асновай для ўзаемадзеяння навуковых калектываў Беларусі і Расіі па-ранейшаму застаюцца праграмы Саюзнай дзяржавы. За 20 гадоў рэалізавана парадку

60 навукова-тэхнічных праграм, — падкрэсліла Наталля Качанава. 

Яна звярнула ўвагу на тое, што разам з тым намецілася тэндэнцыя да іх скарачэння. Калі ў мінулым годзе іх было рэалізавана сем, то ў 2021-м — толькі чатыры праграмы.

Зменшылася і фінансаванне навукова-тэхнічных праграм. У прыватнасці, летась іх удзельная вага ў структуры выдаткаў бюджэту Саюзнай дзяржавы складала 29 працэнтаў, у бягучым — толькі 13.

— Але гэтую тэндэнцыю мы павінны пераламаць. Бо за праграмамі стаяць канкрэтныя праекты ў вытворчай і сацыяльнай сферах, — акцэнтавала яна. — Іх рэалізацыя дазволіць не толькі ўжываць айчынныя распрацоўкі на карысць нашых эканомік, але і створыць ўмовы для замацавання кваліфікаваных кадраў, прадухілення інтэлектуальнай міграцыі за межы нашых краін.

Ад космасу да вакцыны

У рэальным сектары эканомікі таксама ёсць чым ганарыцца: бакі сумесна ажыццяўляюць шэраг высокатэхналагічных і навукаёмістых праектаў. Пры гэтым важкі ўклад у іх рэалізацыю ўнеслі рэгіёны. У прыватнасці, расійскія спецыялісты стварылі інтэлектуальныя сістэмы кіравання беларускім кар’ерным самазвалам-беспілотнікам «БелАЗ». У Магілёве пабудаваны завод па вытворчасці тэхнічнага вугляроду.

У Петразаводску забяспечаны выпуск тэхнікі «Амкадор». Сталіцы абедзвюх краін злучыў хуткасны цягнік «Ластаўка». Таксама беларускі бок шчыльна ўзаемадзейнічае з расійскімі дзяржкарпарацыямі «Раскосмас» і «Расатам». 

— Касмічны спадарожнік дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі і Беларуская атамная электрастанцыя — яркія прыклады такой кааперацыі, — упэўнена Наталля Качанава. 

Яна адзначыла, што развіваецца ўзаемадзеянне і на базе асноўных інавацыйных пляцовак: беларускага Парку высокіх тэхналогій і расійскага «Сколкава». У прыватнасці, у Парку працуюць больш за 40 кампаній з удзелам расійскага капіталу. З беларускімі партнёрамі супрацоўнічаюць каля 30 кампаній са «Сколкава».

Разам з поспехамі ў эканоміцы, ёсць дасягненні і па іншых кірунках. Так, рэалізуюцца праекты і ў сацыяльнай сферы. Для захавання гістарычнай памяці, недапушчэння скажэння праўды пра Перамогу ў Вялікай Айчыннай вайне гісторыкі выпусцілі першы навучальны дапаможнік «Расія і Беларусь: нарысы сумеснай гісторыі».

Акрамя таго, Беларусь стала першай краінай, з якой Расія падзялілася вакцынай супраць каранавіруснай інфекцыі і тэхналогіяй па яе вырабе.
Наталля Качанава, карыстаючыся выпадкам, падзякавала расійскі бок за аказаную дапамогу і падтрымку.

32 месца з 175 краін 

— Новыя магчымасці для рэальнага сектара эканомікі і сацыяльнай сферы адкрывае лічбавізацыя, — пераканана старшыня Савета Рэспублікі. — Лічбавы парадак дня актуальны для Беларусі ўжо шмат гадоў. Аляксандрам Лукашэнка у 2017 годзе быў вызначаны стратэгічны курс на будаўніцтва IT-краіны. Шырока вядомы Дэкрэт Кіраўніка дзяржавы аб развіцці лічбавай эканомікі.

Яна звярнула ўвагу на тое, што новыя тэхналогіі ўжо ўкаранёны ў ахову здароўя, адукацыю, банкаўскую і падатковую сферы. У прыватнасці, у рэйтынгу па індэксе развіцця інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій Беларусь займае 32 месца са 175 краін.

— Як заканадаўцы, мы ўдзяляем асаблівую ўвагу даступнасці лічбавай прававой інфармацыі, пашырэнню пераліку дзяржаўных электронных паслуг, выкарыстанні інфармацыйных тэхналогій для грамадскага абмеркавання праектаў нарматыўных актаў. Усё гэта забяспечвае шырокія магчымасці для ўдзелу грамадзян у дзяржаўным кіраванні, — падкрэсліла яна. 

Аднак на гэтым беларускі бок не спыняецца, а ставіць больш маштабныя задачы: укараніць лічбавыя тэхналогіі ва ўсе сферы грамадскіх адносін, дзе гэта можа даць станоўчы вынік. Пры гэтым імкнуцца, каб доступ да лічбавых сэрвісаў быў забяспечаны нават у самых аддаленых кутках краіны.

Наталля Качанава патлумачыла, што для дасягнення гэтых мэтаў працягваецца фармаванне эфектыўнай прававой базы і ўважліва адсочваюцца заканадаўчыя навацыі ў Расійскай Федэрацыі. 

— Асаблівую цікавасць для нас уяўляе расійскі вопыт рэгулявання лічбавых фінансавых актываў, інвестыцыйных платформаў і шэрагу іншых пытанняў, — падкрэсліла яна. 

Згуртавацца перад агульнымі пагрозамі

Спікер верхняй палаты парламента звярнула ўвагу на тое, што лічбавізацыя — гэта не толькі «акно магчымасцяў», але і крыніца глабальных выклікаў. 

— Кібертэхналогіі — магутная зброя, якае нярэдка выкарыстоўваецца ў супрацьпраўных мэтах. Але мішэнню з’яўляюцца не толькі асобныя грамадзяне, — акцэнтавала яна ўвагу. 

Наталля Качанава патлумачыла, што стала рэальнасцю развязаная Захадам супраць нашых краін інфармацыйная вайна, масіраваны санкцыйны ціск. Іх мэта — аслабіць бакі, у тым ліку тэхналагічна.

— Так, пад маскай прасоўвання дэмакратычных каштоўнасцяў робяцца безадказныя меры па падрыве вытворчага патэнцыялу Беларусі, расхіствання сацыяльна-палітычнай абстаноўкі, дыскрэдытацыі краіны на міжнароднай арэне, а ў выніку — фарміравання зоны нестабільнасці ў самым цэнтры Еўропы, — пераканана яна. 

Наталля Качанава ўпэўнена, што перад гэтымі агульнымі пагрозамі трэба згуртавацца як ніколі.

— У 80-ю гадавіну пачатку Вялікай Айчыннай вайны мы можам цвёрда сказаць: у той вайне мы выстаялі, таму што былі адзіныя, — падкрэсліла спікер верхняй палаты беларускага парламента. 

Яна пераканана, што заканадаўцам трэба дзейнічаць на апярэджанне.

— Мы абавязаны паставіць надзейны прававы заслон прапагандзе гвалту, распальвання злосці і нянавісці, правакацыям, фейкам і псіхозу ў сетцы. Забяспечыць дзейсную абарону персанальных дадзеных і асабістай прасторы чалавека ад усёпранікальным электроннага кантролю, — адзначыла Наталля Качанава. 

Спікер пераканана, што сумесная выпрацоўка падыходаў да рэгулявання лічбавай сферы дазволіць прымаць на нацыянальным узроўні ўзважаныя рашэнні. І прапанавала стварыць на двухбаковай аснове групу высокага ўзроўню як для прапрацоўкі пытанняў удасканалення заканадаўства ў гэтым кірунку, так і для пошуку шляхоў яго эфектыўнага ажыццяўлення.

Наталля Качанава падзялілася з ўдзельнікамі пасяджэння пэўнымі разважаннямі і трывогамі:

— Сёння гучаць смелыя прароцтвы і ацэнкі ўсемагутнасці так званай «лічбы». Малююцца контуры будучыні, у якім машыны адыгрываюць нябачаную дагэтуль ролю. Безумоўна, IT-тэхналогіі закліканы служыць людзям, дапамагаць ім у рэалізацыі свайго патэнцыялу. Але, як дакладна адзначыў Кіраўнік нашай дзяржавы, «штучны інтэлект ніколі не заменіць чалавека», — падкрэсліла яна. — Нельга дапусціць, каб «лічбавая мэтазгоднасць» узяла верх над нашымі маральнымі і духоўнымі каштоўнасцямі, гістарычнымі традыцыямі. Сям’я, каханне, узаемная падтрымка, міласэрнасць, вера. Радзіма, патрыятызм, памяць аб мінулым.

Спікер верхняй палаты парламента падкрэсліла, што нельга страціць усё гэта ў электронную эру. На яе пункт гледжання важна, каб хлусня і падмена паняццяў незацямнілі праўды, а штучны інтэлект не абясцэніў ідэі гуманізму і не замяніў сабой простыя чалавечыя зносіны.

— На жаль, мы ўжо назіраем трывожныя тэндэнцыі такога «замяшчэння». Інтэрнэт, збліжаючы людзей у віртуальнай рэальнасці, адначасова аддаляе іх адно ад аднаго, — адзначыла яна. — Нават блізкія часам перастаюць мець зносіны «ўжывую». Асабліва турбуе нас гаджэт-залежнасць моладзі.

Гэтыя і многія іншыя праблемы лічбавізацыі бакам трэба будзе вырашаць разам, падкрэсліла яна і ў тым ліку на такой пляцоўцы, як Форум рэгіёнаў, кожны з якіх уносіць неацэнны ўклад у скарбонку добрасуседства і ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва. 

— Упэўнена, што і цяперашні надасць новы імпульс, — рэзюмавала Наталля Качанава. 

Вольга АНУФРЫЕВА

Фота БелТА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем’і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.