Вы тут

Фестываль беларускай культуры «Пад аховай Еўфрасінні Полацкай» прайшоў у Еўпаторыі


Сёлета — 920 гадоў ад часу нараджэння святой. А фестываль, прысвечаны яе памяці, прайшоў у крымскім горадзе 5 чэрвеня: у гэты дзень па розных краінах штогод вернікі-хрысціяне ўшаноўваюць памяць прападобнай. Ладзіўся фестываль сіламі актывістак з Крымскай рэспубліканскай культурна-асветніцкай грамадскай арганізацыі «Беларускі Крыма» імя Еўфрасінні Полацкай. Ініцыятыву падтрымалі ўпраўленні культуры й міжнацыянальных адносін адміністрацыі Еўпаторыі, протаіерэй Уладзімір Бадах — настаяльнік храма У імя Свяціцеля Лукі, архіепіскапа Крымскага.


Удзельнікі фестывалю і святар Уладзімір Бадах пасля набажэнства ў памяць прападобнай Еўфрасінні Полацкай

Свята пачалося з набажэнства ў памяць прападобнай Еўфрасінні Полацкай у еўпатарыйскім храме. Потым дзеі прадоўжыліся й ля сцен царквы. Рэжысёр фестывалю, кіраўніца згаданай суполкі Дзіна Шаўчэнка цікава распавяла пра святую, якую «Беларускі Крыма» гонар маюць лічыць сваёй апякункай. Адзначыла, што Еўфрасіння была першая беларуская, а магчыма і ўсходнеславянская асветніца. Да таго ж яна — першая на Русі жанчына, прылічаная хрысціянскаю царквой да ліку святых.

Крыж Еўфрасінні Полацкай. Выява з выдання «Белоруссия и Литва». 1889 г.

Намесніца старшыні суполкі «Беларускі Крыма» імя Еўфрасінні Полацкай Людміла Айзенштэйн з Сімферопаля з мноствам падрабязнасцяў апавядала пра лёс Крыжа Еўфрасінні Полацкай — унікальнага твора старабеларускага мастацтва, рэлігійнай і духоўнай святыні беларусаў. Створаны ён быў на заказ князёўны-ігуменні ў 1161 годзе полацкім майстрам Лазарам Богшам. На той час крыж выконваў ролю каўчэга для зберажэння атрыманых з Канстанцінопаля ды Ерусаліма (магчыма, разам з абразом Багародзіцы) хрысціянскіх святыняў. Аснова ў шасціканцовага крыжа была драўляная, і паколькі ў тыя часы найважныя культавыя рэчы вырабляліся з кіпарысавага дрэва, то, найверагодней, скарыстаў яго й полацкі майстар-ювелір. Хоць святыня, якой сёлета спаўняецца 860 гадоў, была страчанай ў гады ў Вялікай Айчыннай вайны, аднак яе духоўнае святло не згасае. І ўжо ў нашым часе Крыж Еўфрасінні Полацкай быў адноўлены ў 1992-1997 гады ў майстэрні брэсцкага ювеліра Мікалая Кузьміча.

Кожны ўдзельнік фестывалю прыўносіў свае творчыя матывы ва ўрачыстасць. Сяброўка суполкі з пасёлка Лясноўка Сакскага раёна Галіна Баранава чытала цыкл сваіх вершаў, прысвечаных Еўфрасінні Полацкай: напісала іх спецыяльна да фестывалю. Дзіна Шаўчэнка падарыла Нядзельнай школе храма карціну «Белавежская пушча» — твор ветэрана Вялікай Айчыннай вайны Міхаіла Косцікава. Сяброўка савета суполкі «Беларускі Крыма» Тамара Пухальская з Сімферопаля (рэстаўратар, мастачка) разам з маці, найстарэйшай у суполцы Аленай Кірыенкай (87 гадоў!) сабрала вялікую калекцыю прадметаў беларускай культуры. Да фестывалю Тамара напісала абраз «Еўфрасіння Полацкая», і яго ў храме асвяціў протаіерэй Уладзімір Бадах. Мы ўпершыню бачылі асвячэнне іконы, і гэта было кранальна, хвалююча.

Дзіна Шаўчэнка з Людмілай Цімашчук і яе габеленамі «Еўфрасіння Полацкая» і «Званы»

Фестываль упрыгожыла выстава твораў яшчэ адной сяброўкі суполкі: майстрыхі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва з Краснаперакопска Людмілы Цімашчук. Некалькі твораў было ў царкве («Еўфрасіння Полацкая» і «Званы»), іншыя экспанаваліся ў будынку Нядзельнай школы.

Ансамбль «Встреча» з Еўпатарыйскага цэнтра культуры й вольнага часу (кіраўнік Аляксандр Малінкін) з беларускімі песнямі выдатна ўпісаўся ў фестываль. Дзіна Шаўчэнка падарыла кіраўніку прыгожую тканіну, прывезеную з Беларусі, на сцэнічны беларускі касцюм.

Сяброўка з нашай суполкі Алена Прынь, выкладчыца Еўпатарыйскай дзіцячай мастацкай школы, прынесла на імпрэзу сваю карціну «Дзве сястры», рэчы з беларускай вышыўкай, што зберагаюцца ў сям’і. Дзялілася планамі стварэння мастацкіх твораў, прысвечаных Еўфрасінні. А Вольга Рудэнка з Сімферопальскага раёна распавяла пра сваю калекцыю прадметаў беларускага побыту, яна да таго ж любіць спяваць беларускія песні — і ў вакальным гурце іх выконвае. У фестывалі паўдзельнічаў і ансамбль «Родные напевы» Маладзёжнінскага ДК Сімферопальскага раёна (кіраўнік Аляксей Тукаленка).

Самыя актыўныя ўдзельнікі фестывалю адзначаны граматамі адміністрацыі Еўпаторыі: за зберажэнне й папулярызацыю беларускай культуры. А напрыканцы свята мы ўсе разам спявалі беларускія песні, дзяліліся планамі на будучыню. Пры тым Дзіна Шаўчэнка выказала ўпэўненасць: фестываль беларускай культуры «Пад аховай Еўфрасінні Полацкай» у Еўпаторыі будзе мець працяг.

Зінаіда ЗДАРАУЦОВА, г. Еўпаторыя

Дарэчы. Калі тэкст рыхтаваўся да друку, Дзіна Шаўчэнка паведаміла: напісаў прыгожы верш «Преподобная Евфросиния Полоцкая» Сяргей Аўчарэнка — вядомы паэт, сябар Нацыянальнага саюза пісьменнікаў Украіны і Саюза пісьменнікаў Расіі, старшыня Еўпатарыйскага клуба аматараў паэзіі. Заканчваецца твор такімі радкамі: «Ей уготовано судьбой/ служить ковчегом,/ нести добро, для нас с тобой/ быть оберегом». Паэт падарыў верш суполцы «Беларускі Крыма» ды ўжо атрымаў запрашэнне паўдзельнічаць у наступным фестывалі.

Ад рэдакцыі. Віншуем з чарговым прызнаннем творчых заслуг Дзіну Шаўчэнку, нашу актыўную няштатную аўтарку, калегу ў журналістыцы, кіраўніцу дзвюх суполак: мясцовай Беларускай нацыянальна-культурнай аўтаноміі «Крым — Беларусь» горада Еўпаторыі ды Крымскай рэспубліканскай культурна-асветніцкай грамадскай арганізацыі «Беларускі Крыма» імя Еўфрасінні Полацкай. А прызнанне такое: імя Дзінаіды (так у пашпарце) Рыгораўны Шаўчэнкі 11 чэрвеня 2021 года, напярэдадні Дня Расіі, занеслі ў Еўпаторыі на гарадскую Дошку гонару «за важкі ўнёсак у сацыяльна-эканамічнае развіццё муніцыпальнага ўтварэння гарадской акругі Еўпаторыя».

Друкуецца ў газеце «Голас Радзімы»

Загаловак у газеце: Родны вобраз Еўфрасінні

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем’і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.