Вы тут

«Дзікае паляванне» вяртаецца


У Вялікім тэатры Беларусі свята — вяртаецца спектакль, створаны па цудоўным творы Уладзіміра Караткевіча. Праўда, сучасная пастаноўка оперы Уладзіміра Солтана не будзе дубліраваць той славуты спектакль, якія збіраў поўныя залы ў 1980-1990-ых гадах. Гэта будзе зусім іншая работа, але калектыў спадзяецца, што новая прэм’ера таксама стане значнай падзеяй ў тэатральным жыцці.


bolshoibelarus.by

Прэм’ерай «Дзікага палявання караля Стаха» будзе закрывацца гэты тэатральны год, і дадзенай пастаноўкай 8–9 верасня распачнецца новы, 89-сезон.

Генеральны дырэктар Вялікага тэатра Беларусі Вячаслаў Гарбузаў прызнаўся, што пастановачная группа старалася рабіць усё магчымае для таго, каб гледачы, якія будуць прысутнічаць на спектаклі, маглі акунуцца ў атмасферу, перададзеную ў творы Караткевіча, які даволі складаны для ўспрыняцця, прымушае задумацца, пераасэнсаваць у тым ліку і ўласныя думкі і ўчынкі. 

Сучасная публіка зможа пачуць музык, якой не было ў першай пастаноўцы.

На прэс-канферэнцыі, прысвечанай прэм'еры. Фота bolshoibelarus.by

— Вялікі гонар для любога рэжысёра, датыкнуцца да такой манументальнай цудоўнай работы, бо партытура Уладзіміра Солтана — гэта сапраўды шэдэур. Мы павінны ганарыцца тым, што ў нашай краіне жыў такі вялікі кампазітар, — заўважыў рэжысёр—пастаноўўшчык Андрэй Іваноў.

З самага пачатку было вырашана, што ў новай пастаноўцы будзе максімальна выкарыстаны ўвесь музыкальны матэрыял, які быў напісаны кампазітарам. Справа ў тым, што ў выніку падрыхтоўкі да прэм’еры першага спектакля, якая адбылася ў 1989 годзе, партытура была страчана, яна аднаўлялася па аркестровых галасах. Гэта работа была зроблена ў вельмі сціслыя тэрміны і туды, на жаль, не ўвайшлі многія закупюраныя фрагменты. Так, у новым спектаклі можна будзе пачуць чатыры арыі, якія раней не гучалі. У выніку работы з архівам Валянціны Мікалаеўны Солтан, якая прадаставіла яго для вывучэння, былі знойдзены музычныя творы, якія былі датаваныя 1987 годам, адпаведна, напісаныя яшчэ да першай прэм’еры. І каб захаваць гэтыя здабыткі і данесці іх да музыкальнай грамадскасці, якая пра іх раней не ведала, музыку дадалі ў спектакль. Гэта песня Рыгора ў суправаджэнні аркестра, маналог Беларэцкага, які па сутнасці зусім з іншага боку раскрывае персанаж, прычым робіць яго найбольш блізкім як пры прачытанні Караткевіча. Падчас гэтага маналога мы разумеем, што Беларэцкі — жывы чалавек, які адчувае страхі і эмоцыі, як і ўсе іншыя. Але нягледзячы на ўсе жахі і тую чартаўшчыну, што навокал адбываецца, ён вырашае, што не можа пакінуць у бядзе бедную дзяўчыну і гатовы нават ахвяраваць сабой, каб разабрацца ў гэтай гісторыі. Таксама прагучыць арыя Яноўскай у невядомым раней шырокай публіцы варыянце. Гэта больш развёрнуты маналог з рознымі раздзеламі, які дазволіць па-новаму паглядзець на дзявочы вобраз. Таксама прагучыць арыя Свеціловіча, які ў Караткевіча вымаляваны ў светлых фарбах, гераічным і валевым, і музыка дазволіць больш поўна адлюстраваць унутраны свет персанажа. 

Рэжысёр-пастаноўшчык Ганна Маторная. Фота bolshoibelarus.by

Таксама ў першай і другіх дзеях будуць адкрывацца новыя фрагменты. Каб захаваць максімальна спадчыну Солтана, тэатрам была зроблена вялікая работа па наборы рукапіснага клавіра кампазітара, па камп’ютарным наборы ўсёй партытуры (чаго раней не было) і ўсіх аркестровых галасоў.

Па-новаму загучыць музычная пастаноўка. Так, у пачатку другой карціны, аўтарскай рукой кампазітара ў клавіры пазначана, што першае сола павінна выконваць жалейка. Каб мастацкая задума Солтана была рэалізавана, спецыяльна для спектакля быў зроблены інструмент.

Вялікая ўвага надаецца ў спектаклі і тэме палявання. Для пастаноўкі майстар Алесь Лось вырабіў сурмы — вялікія доўгія трубы. А таксама будуць выкарыстаны трубы, якія былі задзейнічаны ў першай пастаноўцы. У выніку гукавая партытура будзе ўпрыгожана такімі не характэрнымі для класічнага аркестра гукамі, якія недзе будуць пужаць, здзіўляць, паглыбляць у таямнічую атмасферу.

Эскізы касцюмаў да спектакля. Фота bolshoibelarus.by

У спектаклі працуе цудоўны састаў артыстаў вакалістаў, збалансаваны з улікам удзелународных заслужаных дзеячоў і творчай моладзі. На кожную партыю ёсць тры састава.

— Мы ўсе адчуваем, што робім вельмі важную цікавую для нас справу. Па рабоце аркестра, салістаў, хора можна казаць, што гэта глыбока эмацыянальная, асабістая і перажытая работа, з думкамі пра аўтара, які нядаўна нас пакінуў. Сыны кампазітара працавалі ў нашым калектыве, многія музыканты іх ведаюць, мы сябруем і ёсць адчуванне, што гэта наша агульная работа і мы хочам, каб спектакль прагучаў і заняў годнае месца ў афішы тэатра, з’яўляўся ўпрыгажэннем рэпертуара, — падзяліўся Андрэй Іваноў.

Эскіз дэкарацый да спектакля. Фота bolshoibelarus.by

Рэжысёр-пастаноўшчык Ганна Маторная заўважыла, што «Дзікае паляванне караля Стаха» — гэта матэрыял, які дазваляе спалучыць ідэі вельмі многіх таленавітых людзей: «Караткевіч стварыў твор, якія дазволіў, як мне падаецца, вывесці беларускую літаратуру і культуру ў зусім іншую прастору. Ён разбурае тое, што не дазаваляе чалавеку рухацца наперад, сцірае страхі і дазваляе ўсім нам наблізіцца да нечага вельмі важнага, усведамлення сябе, атмасферы, у якой жывем. Кожны дзень мы сутыкаемся з подласцю і радасцю, людзьмі, якія нас ненавідзяць, і якія нас любяць. І ў гэтай барацьбе з’яўляецца магчымасць каваць свой характар. Важна знайсці тут тонкую нітачку, якая можа аб’яднаць людзей».

«Дзікае палявання караля Стаха» — спектакль, на які трэба хадзіць не адзін раз. Ён глубока інфармацыйны, насычаны дэталямі, якія знаёмяць з гісторыяй і культурай Беларусі. Элементы слуцкіх паясоў, арнаментаў з беларускіх ікон, адсылы да архітэктурнай спадчыны, вобразы шляхты і простых сялян, чалавечыя характары — усё гэта прымусіць гледача задумацца пра тое, хто ён такі, якая гісторыя яго народа.

Фота bolshoibelarus.by

«Для мяне галоўнае ў гэтым спектаклі — думка. Тут столькі важных для краіны, для беларусаў рэчаў, што, напэўна, не ўсё мы адразу можам ухапіць і ўсвядоміць, — заўважыла хормэйстар-пастаноўшчык Ніна Ламановіч.— І для мяне галоўныя словы ў гэтым спектаклі: ”Хочам гнёзды віці на сваёй зямліцы. Хочам воду піці з роднае крыніцы”. Калі іх чую, у мяне наварочваюцца слёзы, настолькі гэта роднае, беларускае».

«Я шукала ключы да матэрыялу і ў той момант, калі здавалася, што ўсё зразумела, усе ключы не падышлі. Але мне дапамог Караткевіч, я перачытвала некалькі разоў яго кнігу і партытура пачала адкрывацца. Дапамагала і сумесная вялікая праца з мастаком, дырыжорам, мы вывучалі культуру, літаральна ўспахвалі гэту ніву. І галоўнае — гэта любоў да сваёй зямлі, — дзеліцца Ганна Маторная. — Мы хацім, каб дзякуючы спектаклю людзі разумелі, што ў Беларусі ёсць выдатныя абрады, цудоўныя жывыя людзі, што тут была багатая гісторыя з магутнымі ідэямі, канцэптамі».

Алена ДЗЯДЗЮЛЯ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Часта незразумелы «шарык» можа быць, напрыклад, фібрадэномай.

Грамадства

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Гучны гул сірэны знянацку застаў пенсіянерку Веру Васільеўну дома.