Вы тут

Кніжны гасцінец. Рэкламшчыкі, бабры і іншыя звяры


Дзіцячы атлас Беларусі. Звяры. «Мастацкая літаратура», Мінск, 2021.


Вы ведалі, які самы буйны звер Беларусі, а які самы маленькі? На колькі метраў можа скочыць рысь падчас атакі і якой даўжыні рыюць норы бабры? Разам з дзіцем вы можаце пра ўсё гэта (і яшчэ шмат чаго іншага) даведацца, а заадно яшчэ больш спазнаць родную зямлю. Выдатная серыя беларускіх дзіцячых атласаў працягваецца… У ранейшых выпусках распавядалася пра выдатных людзей нашай гісторыі, пра замкі і помнікі, легенды і паданні, а таксама птушак, якія ў нас жывуць. Цяпер прыйшоў час пазнаёміцца са светам звяроў. Дзякуючы складальніцы Паліне Грынчанцы ў кнізе сабрана шмат захапляльных фактаў — і не толькі пра звяроў Беларусі. Паколькі гэта атлас, чытачу прапануецца азнаё- міцца з жывёльным светам у звязцы з картамі, ад вобласці да вобласці, а таксама, дзякуючы слоўнічкам, папоўніць свае веды спецыяльнымі тэрмінамі, такімі як «інтрадуцэнт» і «лёхі». Многія чулі пра каня Пржавальскага, адкрытага падарожнікам беларускага паходжання ў далёкіх стэпах... А вось з 2007 года гэты конь родам з Кітая і Манголіі пасяліўся ў Палескім радыяцыйна-экалагічным запаведніку.

«Былыя ворныя землі ў запаведніку ператварыліся ў лугі, дзе коні пасвяцца круглы год. Узімку жывёлы наведваюць закінутыя вёскі, сілкуюцца яблыкамі і грушамі здзічэлых пладовых дрэў. Ядуць таксама галінкі і парасткі маладых бярозак, хвоі, кустоў. На адпачынак уладкоўваюцца ў пустых камяніцах кароўнікаў, свінакомплексаў. Пасвяцца і робяць пераходы звычайна ўначы; удзень адпачываюць на ўзвы-шэнні для лепшага агляду наваколля. На час сну коні збіраюцца ў кола галовамі ўсярэдзіну, унутр змяшчаюць жарабят».

Ці не праўда, з гэтага апісання атрымалася б яскравая дэталь для мастацкага твора пра сучасную Беларусь?

На ілюстрацыях можна ўбачыць, і як начуюць кажаны, і як уладкавана бабровая хатка, а ў канцы — забавіць маленькага чытача беларускімі загадкамі, прыказкамі і прымаўкамі пра жывёл. Раю ўсім, у каго ў доме ёсць дзеці, збіраць поўную серыю гэтых атласаў.


Фрэдэрык Бегбедэр. 99 франкаў. «Азбука», Масква, 2020.

Калі дваццаць гадоў таму з'явіўся гэты раман, ён адразу стаў бестселерам... А аўтар дамогся таго, дзеля чаго пісаў: яго звольнілі з ненавіснага рэкламнага агенцтва, узамен прываліла літаратурная слава. Столькі атруты ў сваю сацыяльную сатыру замешваў мала хто... Свет спажывання, вечны падман з боку вытворцаў, навязаныя сродкамі масавай інфармацыі каштоўнасці... Фрэдэрык Бегбедэр выглядаў наватарам не таму, што да яго ніхто не крытыкаваў свет нажывы — а таму, што валодаў фактурай рэкламнага бізнесу, таму засыпаў чытача пазнавальнымі і ўражальнымі дэталямі. «Фірма «Барбі» прадае дзве лялькі ў секунду ва ўсіх краінах свету. 2,8 мільярда насельнікаў нашай планеты жывуць менш чым на два долары ў дзень. 70 % людзей не маюць тэлефона, а 50 % жывуць у дамах без электрычнасці». І на гэтым фоне — фарсы, як цынічныя рэкламшчыкі здаюць свае ролікі тупым багацюткім заказчыкам. Карацей, у чытача ўражанне, што яму адкрываюць вочы на сусветную змову. Сёння раман пераасэнсоўваюць, кажуць пра некаторую наіўнасць, пошлыя жарты і псіхалогію падлетка, які злуецца на ўсіх... Тым не менш раман з гісторыі літаратуры ніхто не выкіне, пры ўсім яго «шакавальным кантэнце». У твора Бегбедэра з'явілася шмат пераймальнікаў. Бо навучыцца крытычна мысліць — ніколі не лішняе: паглядзіце, як хітра вам прадаюць «патрэбныя» ёгурт, шампунь, аўтамабіль, эталон жаночай прыгажосці... І падумайце, чаму людзі, якія маюць усё, пра што вы толькі марыце, — той жа герой рамана Актаў — такія нешчаслівыя... Разумныя людзі, якія паддаюцца спакусе камфортнага існавання, аддаюць талент на службу сусветнаму Молаху, гінуць як асобы. «Я рэкламіст: так-так, гэта менавіта я засмечваю навакольнае асяроддзе. Я — той самы тып, што прадае вам рознае лайно. Той, што змушае вас марыць аб рэчах, якіх у вас ніколі не будзе. Аб вечна блакітных нябёсах, аб нязменна спакуслівых красунях, аб ідэальным шчасці, прыхарошаным у Photoshop'e. Залізаныя малюнкі, модныя матыўчыкі. Але калі вы, зацягнуўшы паясы, збераце грошыкі і купіце нарэшце машыну — мяжу вашых мараў, яна маімі намаганнямі даўно-даўно выйдзе з моды... Зрабіць так, каб вы ўвесь час слінкі пускалі — вось яна, мая найвышэйшая мэта».

Людміла РУБЛЕЎСКАЯ.

Выданні для агляду прадстаўлены кніжнай крамай «Акадэмічная кніга», Мінск, пр-т Незалежнасці, 72.

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Хто выбраў год таму айчынную валюту, аказаўся ў выйгрышы. Куды ўкласці грошы зараз, каб атрымаць выгаду

Хто выбраў год таму айчынную валюту, аказаўся ў выйгрышы. Куды ўкласці грошы зараз, каб атрымаць выгаду

Знаёмства маладых людзей з першымі грашыма адбываецца дзіўным чынам.

Грамадства

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Часта незразумелы «шарык» можа быць, напрыклад, фібрадэномай.

Грамадства

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Гучны гул сірэны знянацку застаў пенсіянерку Веру Васільеўну дома.