Вы тут

Не ўсе сельскія гаспадаркі, якія далучылі да буйных прадпрыемстваў, выйшлі ў плюс


Там, дзе значныя сродкі былі накіраваныя на мадэрнізацыю і аднаўленне асноўных фондаў, справы палепшыліся. А калі грашовыя патокі ў асноўным ідуць на падтрыманне бягучай дзейнасці, дасягнуць высокіх вынікаў не ўдаецца. Такі вывад зрабілі спецыялісты Камітэта дзяржаўнага кантролю Гродзенскай вобласці пасля аналізу работы сельгаспрадпрыемстваў — філіялаў.


У Гродзенскай вобласці рэарганізацыя нізкаэфектыўных сельскагаспадарчых арганізацый пачалася яшчэ ў 2004 годзе. За гэты час новых інвестараў займелі 25 прадпрыемстваў АПК. З іх чатыры былі прададзеныя і 21 перададзена фірмам-прамыславікам. Як правіла, інвестары — буйныя арганізацыі з рознымі формамі ўласнасці, якія працуюць у розных галінах эканомікі (будаўнічай, перапрацоўчай, нафтахімічнай і іншых).

У Камітэце дзяржкантролю зрабілі аналіз дзейнасці філіялаў, які паказаў, што ва ўсіх выпадках дасягнуты рост вытворчасці. Але не ўсё так добра з эканамічнымі паказчыкамі. Некаторыя сельгасарганізацыі маюць адмоўную рэнтабельнасць, нягледзячы на значныя сродкі, укладзеныя ў іх інвестарамі. Аказалася, не ўсе распараджаюцца грашыма мэтазгодна.

Тыя, хто мадэрнізавалі прадпрыемства, атрымалі добрыя вынікі. Бо абнаўленне прывяло да зніжэння працаёмкасці, працазатрат на адзінку прадукцыі, што, у сваю чаргу, павысіла эканамічную эфектыўнасць. Адпаведна, вырас і ўзровень заработнай платы. А кадры, як вядома, далёка не апошні фактар эфектыўнай работы аграпрамысловага комплексу.

У ліку аб'ектаў, якія з'явіліся ў гаспадарках, — камбікормавыя цэхі, лініі па перапрацоўцы алейных культур, бульбасховішчы. Таксама сродкі ішлі на рэканструкцыю фермаў, аднаўленне тэхнічнага парку.

Там, дзе грошы, уласна кажучы, праядалі, пускалі на бягучую дзейнасць, добрых вынікаў так і не дасягнулі. Прадпрыемствы працуюць з адмоўнай рэнтабельнасцю, не могуць забяспечыць годны ўзровень аплаты працы, ёсць праблемы з кадрамі.

Спецыялісты КДК прыводзяць прыклады паспяховага альянсу ў рабоце з інвестарамі, і такіх нямала. Так, у Бераставіцкім раёне ў 2005 годзе СВК «Стары Дворац» быў перададзены РУП «Гроднаэнерга» як філіял. За гэты час дзейнасць аграфірмы набыла ўстойлівую тэндэнцыю росту. Ураджайнасць збожжавых за тры гады вырасла амаль у два разы і летась склала пад 60 ц/га.
У 2,5 раза вырасла ўраджайнасць насення рапсу і цукровых буракоў. Летась атрыманы прыбытак у суме 1,5 мільёна рублёў супраць 124 тысяч у 2018 годзе. Назіраецца і рост зарплаты. Запазычанасць філіяла за год скарацілася больш чым на два мільёны рублёў.

Значная дапамога аказана Гродзенскай тытунёвай фабрыкай свайму філіялу — СУП «Ханчыцы — Нёман» Свіслацкага раёна. За два гады сюды накіравана 26 мільёнаў рублёў, з іх 16 мільёнаў — на набыццё асноўных фондаў. Вынікаў не прыйшлося доўга чакаць. Літаральна за два гады ўраджайнасць збожжавых падскочыла на 150 %. Надой на карову перавышае тысячу кілаграмаў у год. За 2020 год атрыманы прыбытак у суме 740 тысяч рублёў. Зарплата вырасла на 45 % і склала 1200 рублёў.

Адразу некалькі слабых сельгаспрадпрыемстваў далучана да УП «Гроднааблгаз». Цяпер гаспадаркі маюць стабільныя паказчыкі.

Разам з тым, у КДК звяртаюць увагу на малаэфектыўныя філіялы. Многія з іх працуюць са стратамі, хоць атрымліваюць значную фінансавую падтрымку. Напрыклад, філіял «Паўлава-Агра» атрымаў ад свайго галаўнога прадпрыемства — Слонімскага мясакамбіната — 19 мільёнаў рублёў, але з іх толькі чатыры мільёны былі накіраваныя на асноўныя сродкі. І хоць прадпрыемства мае станоўчую дынаміку ў вытворчасці жывёлагадоўчай прадукцыі і раслінаводстве, эканамічнага эфекту ў цэлым па гаспадарцы няма. Праблемы — у рэалізацыі прадукцыі. За апошнія тры гады страты склалі больш за 2,5 мільёна рублёў.

За кошт інвестара-ўласніка ТАА «Біяком» у СВК «Міжэрычы» Зэльвенскага раёна ў жніўні мінулага года ўведзена новая ферма. Але ўстойлівага росту прадукцыі жывёлагадоўлі дасягнуць пакуль не ўдалося.

У КДК удакладняюць, што не ўсе інвестары добрасумленныя. Напрыклад, у мінулым годзе ў Слонімскім раёне з інвестарамі са Славеніі былі заключаны дагаворы на куплю дзвюх сельгасарганізацый. Але акты прыёмкі падпісаныя толькі ў сёлетнім красавіку. Магчыма, на актыўнасць інвестараў паўплывала эпідэмічная сітуацыя. Між тым, на працягу года інвестыцыі ў сельгаспрадпрыемствы не паступалі, а іх паказчыкі зніжаліся.

Для паляпшэння эфектыўнасці работы сельгаспрадпрыемстваў спецыялісты КДК прапануюць праводзіць семінары з удзелам інвестараў. Магчыма, апошнім важна наладзіць больш цеснае ўзаемадзеянне са сваімі філіяламі і сачыць за тым, як асвойваюцца выдзеленыя сродкі.

Маргарыта УШКЕВІЧ

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Часта незразумелы «шарык» можа быць, напрыклад, фібрадэномай.

Грамадства

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Гучны гул сірэны знянацку застаў пенсіянерку Веру Васільеўну дома.