Вы тут

«Калі ноч раззорыцца…»


Ліпеньскае «Полымя» адкрываецца лірыкай Міколы Мятліцкага. Матывы яго падборкі пад назвай «Галаснікі» — асэнсаванне гарадскога феномена ў айкумене быцця, супярэчнасці гісторыі існавання цывілізацыі, радасці і пакуты простага чалавечага жыцця. Адзін з самых яркіх вобразаў — вобраз мегаполіса, што…


І толькі калі ноч раззорыцца

І сціхне парыўна-спакусны вецер,

Падасца на міг нейкі шчасны гораду,

Што кружыцца ён між зор у сусвеце.

<…> А раніцай, змораны, апускаецца

З неба на хмарачосы-ногі

І доўга, трапятун стары, каецца,

Заціснуты поясам кальцавое дарогі.

Адметны і твор, які даў назву нізцы вершаў. Галаснікамі называлі керамічныя пасудзіны, якія выкарыстоўваліся пры будаўніцтве храмаў у кладцы сцен альбо скляпенняў, размешчаныя гарлавінамі ў бок унутранай прасторы пабудовы. Мастацкі вобраз, створаны аўтарам, прываблівае прастатой і ў той жа час узвышаным адчуваннем пульсацыі высокай энергетыкі быцця:

У сценах храмаў таямніча

З той пракаветнай даўніны

Свае гліняныя абліччы

Хаваюць ад вачэй яны.

Зачароўвае ігрой (менавіта ігрой — як на музычным інструменце) слоў і сэнсаў падборка Сяргея Панізьніка пад назвай «Бераг продкаў берагу». Паэт адчувае сябе ў роднай плыні, калі гаворыць:

Я — беражысты… Бераг берагу.

І ветразь мой над румамі напяты.

Паслугі ўсе мае не на слыху:

Гатоў ступіць і прывідам на пяты.

Пад радаводны Посах мой узняты

Ахвярна станаўлюся за слугу.

Таму й сустрэчы спадкаемцаў — святы.

Уражвае прачуласцю і выразнай палітрай тонкіх адценняў, а таксама патрыятычным пафасам — але не гучным і дэкларатыўным, а кранальным і шчырым у сваёй непахіснасці — нізка вершаў Настассі Нарэйкі «Захаваю да скону»:

Імем Беларусі,

Імем Бога,

Што вядуць

Ад роспачы да веры,

Зробіш братам

Ворага любога

І любыя разнасцежыш дзверы.

Узорам «жаночай» прозы ў лепшым сэнсе гэтага слова выступае апавяданне Таццяны Дземідовіч «Калі выпадзе снег…». Яно — і пра асноўнае ва ўзаемаадносінах паміж мужчынам і жанчынай, і пра сутнасць чалавека, і пра каханне. Як па-рознаму можа ўплываць гэтае пачуццё: для адных кахаць — значыць дапамагчы іншаму раскрыць сваё ўнутранае «я» такім, якім яго задумаў Бог, а для іншых — перакроіць аб’ект кахання пад сябе і свае ўяўленні аб камфортным жыцці… «Яна валодала ўнікальным дарам — ціха кахаць, не ставячы ніякіх умоў, не патрабуючы больш, чым магла даць сама…» — гэта пра Ніку, галоўную гераіню, якая выступае ідэалам жаноцкасці. Як і ў класічных творах падобнага кшталту, у галоўнай гераіні заўжды ёсць антыпод. Супрацьлегласць Нікі — Вольга, якая «як наглядчык з пугай, трымае ў турме гэтыя ўспаміны, але дарэмна. Кавалак жыцця не выразаць нажніцамі, не выцягнуць, як тонкія правадкі, з галавы Івана…»

З прэтэнзіяй на філасофскасць выступае раман Вітаўта Чаропкі «Паўшыя анёлы», першая кніга якога была надрукавана ў «Полымі» за кастрычнік і лістапад 2019 года. Прыцягваюць увагу гучныя назвы раздзелаў твора: «Як робяцца людзьмі», «Мост часу», «Адчуць вечнасць вечнага» і іншыя. Якія праблемы паўстаюць перад героямі Вітаўта Чаропкі, вырванымі са сваёй звыклай рэальнасці, і ці блізкія яны чытачу, кожны няхай вырашыць сам.

Рубрыка «Галасы свету» знаёміць з баладай пад назвай «Хільдзіна» — гэта першы пераклад з мовы норн на беларускую. «Норн — самая загадкавая з усіх скандынаўскіх моў, пісьмовых помнікаў на якой амаль не захавалася. Яна мела распаўсюджанне на Аркнейскіх і Шэтландскіх выспах і ўжо ў ХVIII стагоддзі праз дамінаванне англійскай пачала імкліва знікаць з актыўнага ўжытку», — распавядае перакладчык Яўген Папакуль. Несумненна, твор пра каханне і помсту нікога не пакіне абыякавым.

Яна БУДОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем'і і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.