Вы тут

Тыдзень «Твая прафесійная адукацыя» пройдзе з 27 верасня да 3 кастрычніка


Тыдзень «Твая прафесійная адукацыя» пройдзе з 27 верасня да 3 кастрычніка. На працягу сямі дзён школьнікі змогуць удзельнічаць у віртуальных экскурсіях па каледжах і ліцэях нашай краіны, знаёміцца з адукацыйным працэсам і пазакласным жыццём іх навучэнцаў. Таксама анлайн можна будзе трапіць на інавацыйныя прадпрыемствы і пабачыць, як выглядаюць сучасныя рабочыя месцы.


На думку рэктара Рэспубліканскага інстытута прафесійнай адукацыі Валерыя Галубоўскага, вельмі карысным будзе далучыцца да гэтых мерапрыемстваў і бацькам старшакласнікаў, якія моцна ўплываюць на прафесійны выбар сваіх дзяцей.

— Стэрэатып, быццам бы ў рабочых некваліфікаваная і непрэстыжная праца, а прафесійна-тэхнічная адукацыя — толькі для няўдачнікаў, сёння не актуальны, — падкрэслівае ён. — Па-першае, патрэба ў прадстаўніках рабочых прафесій і спецыялістах сярэдняга звяна пастаянна расце. Паводле прагнозаў футуролагаў, 80 працэнтаў існуючых сёння прафесій застануцца, але трансфармуюцца пад уздзеяннем «лічбы». Прафесійная адукацыя становіцца ўсё больш інтэлектуальнай. Сучасны рабочы — гэта эрудзіраваны, высокакваліфікаваны спецыяліст, які, акрамя прафесійных ведаў, павінен валодаць спецыфічнымі навыкамі ў сумежных галінах, у тым ліку разбірацца ў інфармацыйных тэхналогіях, робататэхніцы і г. д.

Сёння ў сістэме прафесійнай адукацыі ў нас прадугледжаны розныя траекторыі навучання, але, самае галоўнае, сярод іх няма тупіковых. Перад маладымі людзьмі адкрыты ўсе ўзроўні адукацыі, што забяспечвае ім устойлівае становішча на рынку працы. І зусім неабавязкова пачынаць прафесійны шлях з навучання ў ВНУ. Мы заўважылі, што абітурыентаў цікавяць прафесіі, якія маюць перспектыву развіцця ў рэальным сектары эканомікі. Прычым значэнне мае ўсё: і прыцягальнасць назвы, і змест падрыхтоўкі, і наяўнасць сучаснага адукацыйнага асяроддзя, якое дазваляе сфарміраваць адпаведныя кампетэнцыі, і кваліфікацыя педагогаў (ці здольныя яны зрабіць працэс навучання захапляльным).

Тэхнік-біятэхнолаг

Установы прафесійнай адукацыі працуюць у вельмі шчыльнай звязцы з арганізацыямі — заказчыкамі кадраў і аператыўна абнаўляюць кваліфікацыі.

«Галоўнае — адпавядаць тэндэнцыям не толькі сённяшняга дня, але і ўяўляць, якія прафесіі будуць запатрабаваныя ў перспектыве, што трэба сёння вывучаць, каб адпавядаць патрабаванням рынку працы на тры-чатыры гады наперад. Без гэтага сістэма прафесійнай адукацыі не зможа задаволіць патрабаванні, якія прад'яўляюць заказчыкі кадраў, — разважае начальнік упраўлення прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі Міністэрства адукацыі Аляксандра ПЯТРОВА. — Дыяпазон спецыяльнасцяў у нас дастаткова шырокі: 105 на ўзроўні прафесійна-тэхнічнай і каля 190 — на ўзроўні сярэдняй спецыяльнай. Мы імкнёмся максімальна наблізіцца да патрабаванняў, якія дыктуе рынак працы: як у колькасным, так і ў якасным плане. Таму ў адных установах нейкія спецыяльнасці часова закрываюцца, затое адкрываюцца новыя, на выпускнікоў якіх ёсць попыт».

Напрыклад, у 2019 годзе ў філіяле РІПА «Маладзечанскі політэхнічны каледж» распачалася падрыхтоўка па новай спецыяльнасці «Вытворчасць біятэхналагічнай прадукцыі» з прысваеннем кваліфікацыі «Тэхнік-біятэхнолаг».

— Мы актыўна супрацоўнічаем з рэзідэнтам індустрыяльнага парка «Вялікі камень» — Беларускай нацыянальнай біятэхналагічнай карпарацыяй. Высокатэхналагічныя вытворчасці толькі адкрываюцца, а мы ўжо рыхтуем для іх кадры. Гэта сведчыць аб тым, што сістэма прафесійнай адукацыі развіваецца сінхронна, а недзе і апярэджваючы патрэбы эканомікі, — падкрэслівае Валерый Галубоўскі. — Праз два гады мы канстатуем, што цікавасць з боку маладых людзей да новай спецыяльнасці ёсць, пра што сведчаць і конкурсы падчас прыёмнай кампаніі. Моладзь бачыць, што заказчык гатовы даць сучасныя працоўныя месцы і забяспечыць адпаведны сацыяльны пакет для маладых спецыялістаў.

Яшчэ адна новая спецыяльнасць — «Арганізацыя тэхнічнага сэрвісу транспартных сродкаў». Будзем рыхтаваць спецыялістаў, здольных эксплуатаваць і рамантаваць электрамабілі. Попыт на такія кадры высокі, асабліва ў сувязі з шырокім укараненнем сеткі электразаправачных станцый і ростам папулярнасці гэтага экалагічна чыстага віду транспарту. Створана і матэрыяльна-тэхнічная база для падрыхтоўкі навучэнцаў — рэсурсны цэнтр у філіяле РІПА «Мінскі дзяржаўны аўтамеханічны каледж імя акадэміка М. С. Высоцкага».

Рабочы і інжынер

У многіх краінах свету сёння вядуцца размовы пра перагляд падыходаў да рабочых спецыяльнасцяў і кваліфікацый. Некаторыя рабочыя спецыяльнасці або ўжо зніклі, або блізкія да знікнення. Замест іх з'яўляюцца іншыя, з прынцыпова новым узроўнем падрыхтоўкі. Цяпер, каб выконваць на вытворчасці спецыяльныя функцыі, рабочаму недастаткова валодаць толькі пэўнымі навыкамі — трэба мець шырокі дыяпазон ведаў у сумежных галінах.

З 2011 года ва ўстановах прафесійнай адукацыі нашай краіны пачалі рыхтаваць рабочых з сярэдняй спецыяльнай адукацыяй, паколькі інтэграваліся функцыі рабочага, тэхніка і інжынера. Так з'явіўся клас высокакваліфікаваных рабочых, якія кіруюць вытворчымі працэсамі і высокатэхналагічным абсталяваннем. Гэтая праграма ўведзена, напрыклад, па спецыяльнасці «Эксплуатацыя мехатронных сістэм прамысловага абсталявання». Выпускнікі, якія яе атрымалі, запатрабаваныя ў машынабудаванні, станкабудаванні, радыёэлектроннай, перапрацоўчай, харчовай прамысловасці. А ў каледжы інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій Акадэміі сувязі ў гэтым годзе адкрылася новая спецыяльнасць «Інфармацыйныя кабельныя сеткі».

Цэнтры кампетэнцый

— Авалоданне прафесіяй немагчымае без тэхналогій і абсталявання, якія адпавядаюць сучасным патрабаванням. Каб навучэнцы мелі доступ да высокатэхналагічнага абсталявання, у краіне створаны 51 рэсурсны цэнтр ва ўстановах сярэдняй спецыяльнай і прафесійна-тэхнічнай адукацыі. Яны досыць раўнамерна размеркаваныя па рэгіёнах. 19 з іх маюць інавацыйнае абсталяванне, дзякуючы якому стала магчымай апераджальная падрыхтоўка: каб нашы выпускнікі праз тры-чатыры гады адпавядалі патрабаванням, якія будуць прад'яўляцца на вытворчасці будучыні, — кажа Аляксандра Пятрова.

Рэсурсныя цэнтры дзейнічаюць па прынцыпе сеткавага ўзаемадзеяння паміж установамі прафесійнай адукацыі. З гэтага вучэбнага года іх база будзе выкарыстоўвацца таксама і для практычнага навучання студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў. Дарэчы, у новай рэдакцыі Кодэкса аб адукацыі рэсурсныя цэнтры будуць перайменаваныя ў цэнтры кампетэнцый, што адпавядае іх зместу і сутнасці.

Як адзначыў Валерый Галубоўскі, далучэнне нашай краіны ў 2014 годзе да сусветнага руху WorldSkіlls адкрыла перад сістэмай прафесійнай адукацыі новыя магчымасці. Галоўная мэта WorldSkіlls — папулярызацыя рабочых прафесій у сучасным грамадстве, у тым ліку праз правядзенне нацыянальных і міжнародных спаборніцтваў, якія яшчэ называюць алімпіядай у прафесійным майстэрстве. У сусветнага руху WоrldSkіlls ёсць дэвіз «Удасканальвай свет прафесійнымі навыкамі».

Кожныя два гады праходзіць сусветнае першынство ў шасці сферах: транспарт і лагістыка, будаўніцтва і тэхналогіі будаўнічай вытворчасці, тэхналогіі вытворчасці і тэхналогіі машынабудавання, інфармацыйна-камунікацыйныя тэхналогіі, творчыя прафесіі і сацыяльна-бытавое абслугоўванне. Але спаборніцтвы праводзяцца не дзеля саміх спаборніцтваў. Іх фармат выкарыстоўваецца для таго, каб спрыяць распаўсюджванню ў свеце міжнародных прафесійных стандартаў. Прафесійныя стандарты WоrldSkіlls — гэта стандарты заўтрашняга дня.

— Развіваючы ў Беларусі гэты рух, мы праследавалі тры мэты, — канстатуе Валерый Галубоўскі. — Перш за ўсё, гэта абнаўленне зместу вучэбных праграм у адпаведнасці з міжнароднымі стандартамі. Рыхтуючы зборную, мы бачым заданні, якія распрацоўваюцца сусветнымі экспертамі, і разумеем, да чаго трэба імкнуцца. Таксама нам удалося ўдасканаліць механізм узаемадзеяння заказчыкаў і кадраў. Удзельнічаючы ў падрыхтоўцы нашых хлопцаў і дзяўчат да нацыянальнага альбо сусветнага чэмпіянату, зацікаўленыя прадпрыемствы бачаць станоўчыя эфекты, якія могуць атрымаць ад такога супрацоўніцтва. Ведаю нямала выпадкаў, калі прадпрыемствы ўкаранялі тэхналогіі, якія прыйшлі да іх з адукацыі. Конкурснае вытворчае заданне сусветнага ўзроўню сумесна выконваюць прадстаўнікі адукацыі і вытворчасці, укараняючы складаныя сучасныя тэхналогіі. Дарэчы, каб зразумець, наколькі кампетэнцыі, якімі валодаюць навучэнцы і выпускнікі беларускіх устаноў адукацыі, адпавядаюць сусветным стандартам падрыхтоўкі спецыялістаў, трэба выкарыстоўваць міжнародныя індыкатары якасці. А гэта стала магчымым дзякуючы руху WоrldSkіlls. Яшчэ адзін эфект — з'яўленне новых спецыяльнасцяў. Так, па выніках трэцяга чэмпіянату Worldskіlls з'явілася патрэба ў спецыялістах у сухім будаўніцтве. Быў распрацаваны адпаведны адукацыйны і прафесійны стандарт і адкрыты набор.

Яшчэ адзін несумненны плюс руху WorldSkіlls — павышэнне прывабнасці сістэмы прафесійнай адукацыі ў вачах моладзі. На спаборніцтвы часта прыходзяць школьнікі, якія знаёмяцца з сучаснымі прафесіямі і з цікавасцю назіраюць за работай канкурсантаў. Гэта выдатны спосаб прафарыентацыі і агітацыі на карысць рабочых прафесій.

Надзея НІКАЛАЕВА

Загаловак у газеце: Тэхнічная эліта

Выбар рэдакцыі

Культура

Чым сёлета будзе адметны фестываль песні і паэзіі ў Маладзечне?

Чым сёлета будзе адметны фестываль песні і паэзіі ў Маладзечне?

Арганізатары і ўдзельнікі свята запэўніваюць — знайсці сабе адпачынак па душы зможа кожны.

Экалогія

У Беларусі пабудуюць 30 рэгіянальных смеццеперапрацоўчых заводаў

У Беларусі пабудуюць 30 рэгіянальных смеццеперапрацоўчых заводаў

Агульная плошча звалак у Беларусі займае каля 4 тысяч гектараў. 

Грамадства

Ірына Даўгала: Сям’я для беларусаў застаецца найвышэйшай каштоўнасцю

Ірына Даўгала: Сям’я для беларусаў застаецца найвышэйшай каштоўнасцю

«Сям’я закладвае ў чалавеку мараль, здольнасць спраўляцца з выпрабаваннямі, патэнцыял для развіцця, яна навучае любові, самаахвярнасці, культуры».