Вы тут

Навукоўцы патлумачылі, як старажытнаегіпецкія льняныя тканіны захоўваліся тысячы гадоў


Вывучэнне структуры асобных ільняных валокнаў у старажытнаегіпецкіх тканінах паказала, што гэты матэрыял захаваўся на працягу больш чым чатырох тысяч гадоў дзякуючы незвычайным асаблівасцям. Вынікі даследавання апублікаваў навуковы часопіс Nature Plants, перадае ТАСС.


«Мы вывучылі структурныя і механічныя характарыстыкі тканін і льняных саванаў старажытнаегіпецкіх мумій часоў Сярэдняга Царства і параўналі іх з тым, як зроблены сучасныя ільняныя тканіны. Высокая трываласць і мяккасць старажытных тканін апынуліся звязаныя з метадамі апрацоўкі асобных ільняных валокнаў» — пішуць даследнікі.

Па сучасных уяўленнях, першыя тканіны былі зробленыя з Дзікага лёну і з’явіліся каля 30 тыс. гадоў таму. Лён пачалі культываваць значна пазней, каля 8 тыс. гадоў таму. Асабліва актыўна яго вырошчвалі жыхары Старажытнага Егіпта, якія выкарыстоўвалі льняныя тканіны ў якасці асновы для саванаў, а таксама ў грамадскім і культурным жыцці.

Многія ўзоры егіпецкіх ільняных тканін дажылі да нашых дзён практычна ў ідэальным стане. Таму тэхніка іх вырабу і фізічныя ўласцівасці льнянога валакна цікавяць не толькі гісторыкаў і археолагаў, але і хімікаў, фізікаў і інжынераў.

Даследчыкі пад кіраўніцтвам Алена Борма з Універсітэта Брэтань-Поўдзень (Францыя) правяла адно з першых падобных даследаванняў з ужываннем сканавальнага электроннага і мульціфатоннага мікраскопаў, а таксама рэнтгенаўскага тамографа.

Здымкі, атрыманыя пры дапамозе гэтых прыбораў, паказалі на некалькі цікавых асаблівасцяў старажытнаегіпецкіх тканін. У прыватнасці, навукоўцы выявілі, што старажытныя ільняныя валокны практычна не саступалі іх сучасным аналагам па шчыльнасці і колькасці спіральных віткоў, нягледзячы на тое, што яны вырабляліся ўручную.

У дадатак да гэтага фізікі высветлілі, што егіпецкі тэкстыль складаўся з вельмі аднародных асобных ільняных валокнаў, што надавала тканінам дадатковую гнуткасць і трываласць у параўнанні з іх сучаснымі тканінамі. Як мяркуюць Борма і яго калегі, гэта звязана з асаблівай тэхнікай вымочвання лёну на апошніх стадыях яго апрацоўкі, пра якія пісаў яшчэ Пліній-Старэйшы.

Па сведчаннях гісторыка, старажытныя егіпцяне змяшчалі сцеблы лёну ў чаны з вадой або прыціскалі камянямі іх у берагоў ракі, дзе яны вымочваліся на працягу пяці-сямі дзён, калі гэтаму спрыяла надвор’е. Пасля таго, як сцеблы высушваліся, рабочыя змяшчалі іх у вільготнае памяшканне і пасля адбівалі іх пры дапамозе камянёў, што ператварала лён у набор тонкіх валокнаў.

Зараз сабраны лён проста пакідаюць на некалькі тыдняў на полі. За гэты час надвор’е можа моцна памяняцца, з-за чаго валакна становяцца вельмі неаднародным па памерах і ўласцівасцям, што негатыўна адбіваецца на якасці сучасных ільняных нітак і тканак. У дадатак, навукоўцы выявілі, што старажытныя тканіны моцна пераўзыходзяць іх ва ўзроўні сітаватасці валокнаў, што робіць старажытнаегіпецкія тэкстылі асабліва лёгкімі і пры гэтым трывалымі.

Як мяркуюць даследчыкі, гэтая іх асаблівасць звязаная з тым, як рос лён ва ўмовах засушлівага клімату Старажытнага Егіпта. Як спадзяюцца Борма і яго калегі, многія з адкрытых імі асаблівасцяў старажытных тэкстыляў можна будзе ўвасобіць і пры вытворчасці сучасных ільняных тканін, што прыкметна палепшыць іх якасць і даўгавечнасць.

Прэв’ю: pixabay.com

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Індыкатар жаночых праблем. Чаму ў дэкальтэ галоўнае не прыгажосць, а здароўе?

Часта незразумелы «шарык» можа быць, напрыклад, фібрадэномай.

Грамадства

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Калі дапамога патрэбна экстранна, яе заўсёды змогуць аказаць валанцёры Чырвонага Крыжа

Гучны гул сірэны знянацку застаў пенсіянерку Веру Васільеўну дома.

Грамадства

Хормайстр Ніна Ламановіч: Можна выходзіць замуж, калі жыццё жанчыны пасля гэтага палепшыцца

Хормайстр Ніна Ламановіч: Можна выходзіць замуж, калі жыццё жанчыны пасля гэтага палепшыцца

Галоўнаму хормайстру Вялікага тэатра 27 жніўня споўнілася 70 гадоў.